این روزها که مردم در شور و شوق حضور حداکثری در انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری به سر می‎برند باز هم موضوع تعطیلی کامل کارخانه «روغن نباتی قو» و اخراج کارکنان آن بر سر زبان‏ها افتاد.

تهران- اقتصاد برتر- 8خرداد 96

آخرین خبرها حاکی از آن است که کارگران کارخانه نیمه تعطیل روغن نباتی پارس‌قو باز هم به دلیل مشکلات عدیده کاری، عدم پرداخت حقوق و مزایا دست به اعتراض زده و تجمع کرده‏اند.

بهرهبرداری سیاسی از تعطیلی‏ها

مشکلات پارس‌قو که زمانی جزء شرکت‌های بنیاد اقتصادی کوثر بود، به عدم ورود مواد اولیه و تحریم‌ها باز می‌گردد. در سال 90 اقلام اولیه این کارخانه تولیدی به دلیل مشکلات تحریم تأمین نشد و تنش‌های اولیه که دو ماه به طول انجامید، موجب تعدیل نیروی کار شد.

«علی خدایی»، عضو کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور با بیان مطلب فوق، به خرید کارخانه قو توسط بخش خصوصی اشاره کرد و گفت: پس از واگذاری عملاً مدیریت این کارخانه به طور کامل مختل شد و به نظر می‌رسید که مالکان جدید علاقه‌ای به ادامه تولید ندارند چرا که با پیشرفت محل استقرار کارخانه و گسترش شهر به عنوان یکی از مراکز مهم عملاً تولید از نظر مدیران کارخانه به صرفه نشد و قیمت زمین و ارزش افزوده آن بیش از تولید، صرفه اقتصادی داشت.

خدایی می افزاید: علاوه بر این موضوع شورای شهر و شهرداری این کارخانه را آلاینده اعلام و مشکلات جدی برای آن ایجاد کردند بنابراین یک هزار و 500 نفر از پرسنل آن در سال 84 اکنون به 230 نفر رسیده است.

وی با بیان اینکه طبق اعلام صاحب کارخانه این مجموعه تا تیرماه فعال خواهد بود، تصریح کرد: کارگران کارخانه از دولت توقع مداخله دارند و از طرفی هم شورای شهر و شهرداری توافقنامه‌ای با کارخانه داشتند که این کارخانه از این محل به مکان دیگری منتقل شود و در مدت زمان فرآیند انتقال کارگران در شهرداری مشغول به کار شوند اما این توافقنامه روی زمین ماند.

عضو کانون شورای اسلامی کار کشور تأکید کرد: تاکنون کسی به فکر کارگران این کارخانه نبوده و روز به روز بر مشکلات آنان افزوده شد و از طرفی اشخاص سعی داشتند به جای حل مشکلات بهره‌برداری سیاسی کنند.

اظهار نظر وزیر درباره کارخانههای ورشکسته

از همان روزهای اول مطرح شدن ورشکستگی کارخانه‎های «ارج»، «پارس الکتریک»، «زاگرس خودرو»، «آزمایش»، «داروگر»، «قند ورامین»، «چیت ری»، «ایستک»، «ایران چوب»، «فولاد سهند»، «کاشی ایرانا» و غیره، «محمدرضا نعمت زاده»، وزیر صنعت، معدن و تجارت در جمع خبرنگاران، قدمت این کارخانجات، عدم نوسازی و به روز نشدن آنها، شرایط بازار، اختلاف بین شرکا و غیره را از جمله دلایل اصلی ورشکستگی این صنایع قدیمی عنوان کرد.

نعمت زاده درخصوص دلایل نبش قبر شدن تعطیلی کارخانه‌های فرسوده و مستهلک افزود: دولت یازدهم تا پایان سال گذشته بیش از 8 هزار طرح نیمه تمام صنعتی را راه‌اندازی کرد و به تناسب آن اشتغال ایجاد شده است، در این روند یکسری از واحدها نیز به طور طبیعی از مدار خارج شده‌اند.

وزیر صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: از مدار خارج شدن این واحدهای صنعتی به دلایل متعدد نظیر قدمت آنها، عدم نوسازی و به روز نشدن آنها، شرایط بازار، اختلاف بین شرکا و غیره بوده که از نظر من کاملا هم طبیعی است. هم اکنون در آلمان سالی ده‌ها هزار کارخانه ورشکسته از مدار خارج می‌شوند و این موضوع تنها به کشور ما مربوط نمی‌شود.

نعمت زاده پیشتر، عده‌ای را برای تحقیق درباره کارخانه ارج مامور کرده بود که بر اساس آن متوجه شدند، عمده سهام این کارخانه یعنی چیزی حدود ۷۵ درصد آن بین سه گروه خصولتی‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری و غیره تقسیم شده است.

بر همین اساس، وزیر صنعت، معدن و تجارت می گوید این 3 گروه سهام را گرفته‌اند و کارخانه را در طول زمان دوشیده‌اند و هیچ اقدامی برای نوسازی کارخانه خود انجام نداده‌اند. به هر حال کارخانه‌ای که قدمت تجهیزات و قطعاتش به حدود ۴۰ سال قبل می‌رسد، نیاز به نوسازی دارد و من عامل اصلی تعطیلی این کارخانه را فرسودگی آن می‌دانم.

به گفته نعمت زاده، کارخانه‌هایی که 25 سال قبل احداث شده‌اند هم‌اکنون فرسوده‌ شده و باید نوسازی شوند، اما کارخانه ارج نوسازی و بازسازی نشده و طبیعی است که در این شرایط کالاهای تولید شده آن توان رقابت نداشته باشد و تولید آن در طی چندین سال رو به کاهش رود. بدیهی است در این شرایط کارخانه چاره‌ای جز تعطیل شدن ندارد.

وزیر صنعت، معدن و تجارت از سویی از تصمیم دولت برای واگذاری سهام کارخانه‎های ورشکسته به بخش خصوصی خبر داد و در عین حال تاکید کرد که از این قماش کارخانه‌ها در ایران زیاد است، اما واحدهای تولیدی بسیاری حتی در همین لوازم خانگی در ایران هستند که خود را توسعه داده‌اند و برخی کارخانه‌ها در زمینه تولید لوازم خانگی رباتیک و بسیار مدرن شده‎اند. در ایران از کارخانه‌ای بازدید کردم که کاملا با مکانیزیمی مشابه کشورهای صنعتی یا کشورهایی نظیر کره جنوبی در حال فعالیت بود. طبیعی است که این قبیل کارخانه‌ها افزایش تولید داشته باشند و کارخانه‌های فرسوده مجبور به تعطیلی شوند.

چوب حراج مالکان ارج به زمین کارخانه

نعمت زاده همچنین معتقد است که کارخانه ارج سال‎ها تعطیل بوده و در این مدت صاحبان این کارخانه‌ها حاضر به سرمایه‌گذاری نشده‌اند و شرایط واحد نیز به گونه‌ای رقم خورده که با توجه به گرانی زمین، صاحبان آن تمایل به فروش پیدا کرده‌اند. علاوه بر این باید به وضعیت کارخانه آزمایش اشاره کنیم. این کارخانه حدود ۱۰ سالی است که با تعطیلی روبه‌رو شده و خود بنده در 7 الی 8 جلسه شرکت کردم و حتی به شیراز رفتم تا این مسأله را حل کنم. در شرایط فعلی نیز تولید در آزمایش به صورت ناچیز آغاز شده، اما به آن میزان نیست که ما هدف‌گذاری کرده‌ایم. این کارخانه‌ها نیازمند نوسازی تجهیزات و سرمایه‌گذاری بزرگ هستند و نمی‌توانند با همان وضعیت ابتدایی کار خود را ادامه دهند.

وزیر صنعت، معدن و تجارت همچنین با اشاره به وضعیت کارخانه داروگر خاطر نشان کرد: باید قبول کنیم که داروگر یک کارخانه قدیمی است و به بخش خصوصی واگذار شده تا نوسازی را در دستور کار قرار دهد. این کارخانه در حال حاضر تولید می‌کند.

واگذاری به بخش خصوصی، تنها راه نجات صنایع ورشکسته

موضوع کلی این است که تعدادی از شرکت‎های بزرگ قدیمی مربوط به قبل از انقلاب مثل ارج، روغن نباتی جهان، داروگر و… عملا از زمانی که مدیریتشان از بخش خصوصی گرفته شد و به دست دولت افتاد در این سی و چند سال رو به تعطیلی و افول رفتند.

«مهدی پور قاضی» رئیس کمیسیون صنعت و معدن اتاق تهران با بیان مطلب فوق گفت: ورشکستگی کنونی صنایع بیش از اینکه به رکود و شرایط اقتصادی کنونی مرتبط باشد ناشی از مدیریت غلط دولتی است. کارخانه‎های قدیمی و با ریشه صنعتی کشورمان که هم اکنون با مدیریت دولتی رو به رو هستند و مشکلات عدیده دارند برای نجات از این وضعیت و احیا نیازمند واگذاری به بخش خصوصی هستند.

وی علت این اتفاق را نبود تخصص و مدیریت صحیح می‎داند و می‏گوید: ورشکستگی کنونی این صنایع بیش از اینکه به رکود و شرایط اقتصادی کنونی که مطرح می‏شود؛ ارتباط داشته باشد ناشی از مدیریت غلط دولتی است؛ به اعتقاد من این مجموعه‏های ریشه دار قابل احیا هستند و محصولاتشان می‏تواند با بهترین کیفیت و به روز بار دیگر به بازار برگردانده شود به شرط اینکه به صورت واقعی به بخش خصوصی واگذار شوند. بخش خصوصی توانمند کشور می‎تواند رونق را دوباره به این مجموعه‏های ارزشمند و ریشه‏ای بازگرداند.

پورقاضی معتقد است ما نیاز به قانون جدید نداریم و به اندازه کافی قانون داریم مشکل اصلی این است که قوانین درست اجرا نمی‏شوند و خیلی از جاها سلیقه‏ای عمل می‏شود، اگر بتوانیم جلوی این اتفاق‏ها را بگیریم حتما در جذب سرمایه‏گذاران موفق خواهیم بود.

رقابت در دنیای کالاهای مصرفی بسیار حساس و پیچیده است و در صورت احترام نگذاشتن به انتخاب مشتری و به روز نشدن محصولات، تعطیلی برند و یا کارخانه تولیدی امری بدیهی است. مردم ایران سال هاست که با برند داروگر و شامپوی دارمو آشنا هستند اما تولید تنها یک برند تکراری از یک نوع شامپوی معمولی، خودبخود مصرف کننده را به سمت برندهای معتبر دیگر که محصولات متنوع تری را در اختیار مشتریانشان می گذارند سوق می دهد

 

پاسخ دادن