مراقب رشد حباب گونه بورس باشید!

احمد خادم المله- مدیر مسئول-این روزها مکرر با اخبار رشد ارزش سهام در بازار بورس در روزها، هفته ها و ماه های مختلف مواجه بودیم، اخباری که حکایت از رشد 24 هزار واحدی شاخص سهام تنها در چند روز، تشدید موج تقاضا، هجوم سرمایه به بازار بورس، افزایش بازدهی بورس از ابتدای سال و نظایر آن دارد.

تهران- اقتصاد برتر- 7 مهر 97

ظاهر موضوع این است که در فضای نا امید کننده اقتصاد باید از روند رشد یک بازار در کشور خوشحال باشیم؛ اما حتما باید مراقب هیجان افراطی در رشد شاخص سهام در بازار سرمایه باشیم. بازار بورس این روزها با این سئوال مواجه است که چه اتفاقی افتاده سهام شرکتی که تحول خاصی در آن نبوده، نه تولید افزایش یافته، نه صادرات خارق‏ العاده‏ ای روی داده به یکباره 100تا 150 درصد رشد می‏کند؟ منطق بازار سرمایه حکم می‏کند ارزش سهام یک شرکت زمانی بالا برود که در آن تحول نوید بخش خوبی اتفاق افتاده یا آینده روشن و درخشانی در انتظار آن باشد که در بسیاری از شرکت‏هایی که رشد عجیب و غریب داشته ‏اند هیچیک از این اتفاقات نبوده است! البته برخی از شرکت‏های بورسی اگر دارایی‏هایشان را به روز کنند که نکرده ‏اند ممکن است در سایه به روزرسانی دارایی، با افزایش منطقی ارزش دارایی و به تبع آن رشد شاخص سهام مواجه شوند اما بسیاری از شرکت‏هایی که سهام  شان رشد داشته دارایی‏ هایشان به روز نشده است.

پس علت رشد ارزش سهام شرکت‏ها را باید در جای دیگری جستجو کرد که یکی از دلایل آن می‏تواند وضعیت بی ثبات سایر بازارهای پایه از جمله ارز، طلا، مسکن، خودرو و …  باشد که مردم ترجیح می ‏دهند به بازاری مطمئن ‏تر دیگری روی آورند که در حال حاضر بازار سرمایه گزینه ارجح است.

این وضعیت که بخش عمده‏ ای از آن روانی و احساسی است باعث شده دارندگان سرمایه خرد که محل دیگری برای سرمایه گذاری پیدا نکرده‏ اند و تنها دارایی زندگی‏اشان 40 – 100  یا چند صد میلیونی است که دارند، بدون داشتن تحلیل درستی از روند رشد بازار بورس و دلایل آن تنها سرمایه خود را به امید کسب سود بیشتر به تبع هیجان ایجاد شده در جامعه روانه بازار بورس کنند! تا بدینجای کار که بازار بورس در اوضاع و احوال ناخوش اقتصاد باعث جذب نقدینگی سرگردان، رشد خوب و نشانه‏ های مثبت شده بسیار خوب است و جای شکرش باقی است؛ اما نگرانی از آنجا آغاز می‏شود که بازار خوب و رو به رشد بورس که حباب گونه در حال بزرگ شدن است به یکباره با حرکت خاصی از سوی بزرگان سهام در بازار با تلاطم مواجه شده و حباب بیش از حد بزرگ شده بازار بترکد، آنوقت بزرگان سهام که تسلط بر بازار دارند به خوبی می ‏دانند چگونه سرمایه خود را در بازار مدیریت کنند و در پایان تراژدی بازار بورس، مردم می ‏مانند و سهام خرد آنان که گرفتار تلاطم و بحران شده.

به عبارتی زمانی که بازار بورس پس از یک رشد حباب گونه تعجب آور به انتهای رشد می‏رسد و باید روند نزولی به سوی واقعیت را میل کند افرادی که شناخت و تحلیل دقیقی از اوضاع و احوال ندارند بازندگان اصلی بازار خواهند بود و بزرگان بورس با رفتاری قانونی اما غیر اخلاقی با کسب سودهای باد آورده برنده خواهند شد! بزرگان بازار با تحلیلی که از اوضاع دارند پیش از آغاز روند نزولی سرمایه خود را از بازار خارج خواهند کرد و با این حرکت روند نزول بازار آغاز شده و ضربه بزرگی به رشد بازار سهام و در حقیقت اعتماد مردم به بازار سرمایه خواهند زد؛ لذا «اقتصاد برتر» هشدار می‏دهد بازی با بورس و رشد حباب گونه آن نباید آنقدر ادامه پیدا کند که تاب آوری حباب بازار به انتها برسد و بترکد و جمعیت قابل توجهی از مردم را با بحران مواجه کند.

دولت باید نظارت بیشتری بر روند رشد بازار و رفتار سهامداران بزرگ داشته باشد که بازی‏های ناهنجار آنان به یکباره باعث بروز فاجعه ‏ای در بورس نشود که خدای ناکرده در صورت بروز چنین اتفاقی تبعات اقتصادی، اجتماعی و معیشتی برای سهامداران خرد به مراتب بیش از زیان ناشی از ورشکستگی شرکت‏های سرمایه گذاری بی‏نام و نشان در گذشته خواهد بود. دولت باید اعتماد مردم به بازار سرمایه را قدر بداند و به پاس اعتماد مردم بر اساس وظایف ذاتی خود از سرمایه خرد سهامداران کوچک مراقبت کند و امید مردم به بورس را به نا امیدی تبدیل نکند که زیان بزرگی به سرمایه اجتماعی کشور وارد شود.

مردم نیز باید مراقب باشند جایی که سرمایه گذاری می‏کنند نقطه مطمئنی برای سرمایه آنان باشد و دائم پاسخ این سئوال را تکرار کنند که چرا ارزش سهام یک شرکت که در آن تحولی اتفاق نیفتاده به یکباره و غیر منطقی و حباب گونه رشد می‏کند؟ و بدانند این حباب تا حدی بزرگ می‏شود اما در جایی می‏ترکد! سهامداران خرد ضمن سرمایه‏گذاری با اطلاع حتما مراقبت کنند، دارایی خود را در یک سبد نگذارند که اگر خدای ناکرده اتفاقی برای آن شرکت افتاد زیان سنگینی به آنان تحمیل شود.

پاسخ دادن