منتظر بهبود اقتصاد جهان در ۲۰۲۰ نباشید

منتظر بهبود اقتصاد جهان در 2020 نباشید

نشریه فایننشال تایمز پیش بینی کرد ، نشان مثبتی از بهبود اقتصاد جهانی در ۲۰۲۰ مشاهده نمی شود و کشورها باید برای گذران سال سخت اقتصادی خود را آماده کنند.

تهران – اقتصادبرتر – ۲۴ بهمن ۹۸

فایننشال تایمزدر این زمینه می نویسد، خوش بینی اولیه سرمایه گذاران ، نسبت به بهره وری جهانی و فقدان ابزارهای مؤثر در سیاستگذاری چشمگیر است. اقتصاد جهانی در ۲۰۲۰ با توجه به توئیت دونالد ترامپ در پایان سال گذشته و نشانه هایی مبنی بر امضای توافق تجاری محدود در” مرحله یک ” با چین حکایت از بهبود اوضاع اقتصادی جهان داشت. در این توافق نامه آمده بود امسال ممکن است از تنش های تجاری سال ۲۰۱۹ خبری نباشد. هرچند که هنوز هم سال ۲۰۲۰ ممکن است با افزایش ریسک های سیاسی و عدم اطمینان ، از مزایای سرمایه گذاری و تجارت در همه قاره ها همراه باشد. این دیدگاه باعث رونق بخشیدن به بازارهای مالی شد و شاخص MSCI سهام جهانی در ماه ژانویه تا پایان هفته اول ژانویه بیش از ۳ درصد رشد داشت. قیمت اوراق قرضه نیز خوش بینانه تر منعکس شد و در مقایسه با پاییز گذشته ، نرخ بهره بدون ریسک اوراق بهادار دولتی نشانگر رکود اقتصادی در آینده را نداشت.
تقریبا اوضاع داشت به خوبی پیش می رفت تا اینکه داستان حمله تروریستی آمریکا به فرمانده نظامی ایران ژنرال سلیمانی صورت گرفت و پس از آن با اقدام تلافی جویانه ایران در حمله موشکی به پایگاه نظامی عین الاسد آمریکا در عراق روبرو شد و این تنش های سیاسی و نظامی تا حدود زیادی بازار اقتصاد جهان را تحت تاثیر خود قرار داد. پس از آن شیوع ویروس کرونا ابتدا در چین و سپس انتقال آن به ۲۰ کشور دیگر جهان همه بازارهای مالی و تجاری را تحت تاثیر قرار داد و چین که می رفت تا از تنش های تجاری با آمریکا نفسی تازه کند دوباره زمین گیرشد و سرگرم دست و پنجه نرم کردن با ویروس کشنده کرونا است. کرونا زمانی نفس اقتصاد چین را گرفت که این کشور در آغاز سال نوی چینی می توانست تجارت بزرگی را برای این کشور رقم بزند. چین نه تنها در بازار سهام بلکه در تمام حوزه های اقتصاد از جمله گردشگری، هواپیمایی ، صنعت و نفت و … تحت تاثیر کرونا ناکام ماند . کرونا تقریبا همه حوزه ها را تحت سیطره خود گرفته است و همچنان گلوی اقتصاد چین را می فشارد . خوش بینی و پیش بینی های مثبت بازار خیلی زود رنگ باخت و هنوز اقتصاددانان متخصص برای دیدن داده های اساسی قانع نشده اند. آنها انتظار رکود جهانی در سال جاری را نداشتند اما خیلی هم چشم انداز مثبتی نسبت به رشد اقتصاد جهان نمی بینند. پیش بینی های اقتصادی برای سال ۲۰۲۰ حاکی از یک سال ضعیف دیگر حکایت دارد که وقایع اخیر نیز آب پاکی را برای مشارکت چین یعنی دومین اقتصاد بزرگ جهان در افزایش رشد اقتصادی روی دست آنان ریخت.

• پیش بینی بانک جهانی از اقتصاد آینده

انتظار بانک جهانی با استفاده از نرخ غالب ارز، افزایش تولید جهانی از رقم ۲٫۴ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۲٫۵ درصد در سال ۲۰۲۰ می باشد. جنت هنری ، اقتصاددان ارشد جهانی HSBC ، می گوید: “حتی با وجود توافق تجاری مرحله یک آمریکا و چین ” باز هم عدم اطمینان درباره رابطه و افزایش تنش ها در خاورمیانه بدان معنی است که بعید است سرمایه گذاری جهانی به طور معنا داری به رشد اقتصادی بیانجامد. یک واقعیت ناخوشایند دیگر این است که اکثر عناوین مربوط به اقتصاد جهانی و بازیگران اصلی آن احتمالاً امسال بدبینانه خواهد شد . به عنوان مثال ، انتظار می رود چین نخستین نرخ رشد زیر ۶ درصد خود را به مدت ۳۰ سال با رشد اقتصادی کند پیش ببرد و اقتصاد آمریکا با ادامه کاهش مالیات سال ۲۰۱۷ محو شود و رشد اقتصادی یک درصدی منطقه یورو نیز در معرض تنش های تجارت جهانی قرار بگیرد. بر اساس اعلام گمرک چین، ارزش کلی صادرات این کشور در ماه دسامبر در سال ۲۰۱۹ میلادی بالای ۲۳۸ میلیارد دلار تخمین زده شده است و کاهش و محدودیت صادرات تاثیرات قابل توجهی بر تولید ناخالص ملی این کشور بر جای خواهد گذاشت. تحلیلگران اقتصادی معتقدند اتفاقات اخیر تاثیر بسزایی بر کاهش رشد اقتصاد چین وجهان خواهد داشت هر چند میزان آن بستگی به ابعاد گسترش ویروس کرونا خواهد داشت؛ صندوق بین‌المللی پول در پیش بینی اخیر خود رشد اقتصادی چین در سال ۲۰۲۰ میلادی را کاهش داد و به ۵/۸ درصد رساند. در اقتصادهای بزرگ نوظهور ، روند اخیر حتی نگران کننده تر هم بوده است. در حالی که هند سریعترین رشد اقتصادی بزرگ در سال ۲۰۱۸ بود و ۶٫۸ درصد را گسترش داد ، بانک جهانی تخمین زد این کشور در سال ۲۰۱۹ تنها ۵ درصد باشد و تقریباً به همان میزان پیش بینی سال ۲۰۲۰ به دلیل عدم اطمینان سیاسی تاثیرش را بر روی رشد محدود اعتبار و مصرف کننده خواهد داشت. بزرگترین مشکل در سطح جهان این است که رشد بهره وری تقریباً در همه جا متوقف است. این بدان معنی است که پیشرفت های تکنولوژیک امروزی ، توانایی شرکت ها و کشورها در بهبود بخشیدن به استانداردهای زندگی بدون افزودن به اشتغال یا ساعات کار امکان پذیر نیست. سیاست های پولی بانک های مرکزی در آمریکا و منطقه یورو که در گذشته نقش محرک اقتصادی را برعهده داشتند اکنون از دست رفته اند و دلسرد شده اند که ابزار تحریک بازار را از دست داده اند. چرا که نرخ بهره هنوز بیش از یک دهه از بحران مالی جهانی می گذرد و همچنان برای آنچه که سیاست های متعارف و غیر متعارف می تواند انجام دهد، محدودیت وجود دارد. به طور کلی همه کشورها به سیاست های مالی جهان چشم دوخته اند چرا آنان بعنوان مجریان فعالیت های جهانی نقش آفرینی می کنند که این امر در اکثر اقتصادهای با ثبات امری عادی است اما در کشورهایی همانند انگلستان و هلند ، که سیاست های پولی به شکل تهاجمی موجب افزایش هزینه های عمومی می شوند بیشتر قابل توجه است.

• هشدار بانک جهانی به بانک های مرکزی جهان

بانک جهانی برای رسیدگی به مشکلات عمیق ناشی از شانس بهبود رشد اقتصادی تا پایان این دهه ، به بانک های مرکزی جهان فراخوان داده است تا اقداماتی برای بهبود عملکرد اقتصادشان انجام دهند. به عنوان مثال ، توصیه کرده است آنها “در عین حال که از گروه های آسیب پذیر محافظت می کنند ، اصلاحاتی سرنوشت سازجهت تقویت دولت و فضای کسب و کار ، بهبود سیاست های مالیاتی ، ارتقاء تجارت و رشد بهره وری اقداماتی به انجام برسانند.” تنش های تجاری ممکن است با چین کاهش یابد ، اما اختلاف بر سر مالیات شرکت های دیجیتال در حال افزایش است. به نظر می رسد تلاش برای یافتن راه حل جهانی نیز با مشکل روبرو شود. هیچ تضمینی وجود ندارد که تنش های ژئوپلیتیکی تنها به سیاست محدود شود. به نظر می رسد سال اقتصادی پیش رو با توجه به مشکلات لاینحل جهانی جهت تحریک بازار و بهبود سرمایه گذاری دشوارتر باشد. همچنین پیش بینی های اقتصاددان برای سال ۲۰۲۰ ، چندان خوشایند به نظر نمی رسد اما چه بسا اگر ثبات حاکم شود بتوانیم اوقات بهتری را در آینده شاهد باشیم.

*اکرم صدیقی.سردبیرسایت اقتصادبرتر

پاسخ دادن