اخزا چیست؟همه چیز درباره اسناد خزانه اسلامی

اقتصاد برتر

برگه بهاداری تحت عنوان اوراق خزانه اسلامی برای پرداخت بدهی‌های دولت ایجاد می شود. اوراق خزانه اسلامی در شرایط کنونی اقتصاد کشور به یک ابزار مالی جذاب از نظر بازدهی برای سرمایه گذاران تبدیل شده است.

تهران – اقتصاد برتر – ۱۳ دی ۹۷

اوراق خزانه اسلامی در شرایط کنونی اقتصاد کشور به یک ابزار مالی جذاب از نظر بازدهی برای سرمایه گذاران تبدیل شده است.با توجه با بازدهی مناسب این اوراق بسیاری از سرمایه گذاران علاقه زیادی برای خرید این اوراق دارند.از آنجایی که بسیاری از افراد آشنایی زیادی با اخزا ندارند تصمیم گرفتیم که در این مقاله به صورت ساده توضیحاتی را درباره این اوراق برای شما ارائه کنیم.پس اگر تمایل به آشنایی بیشتر با اوراق خزانه اسلامی دارید در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

اوراق بدهی چیست؟

قبل از اینکه به تعربف اخزا بپردازیم بد نیست آشنایی مختصری با اوراق بدهی پیدا کنید.چرا که اوراق خزانه اسلامی به صورت بالقوه نوعی اوراق بدهی محسوب می شوند.به طور خلاصه می توان گفت ماهیت اوراق بدهی این است که منتشر کننده اوراق با انتشار آن بدهی خود را به تعویق می اندازد.منظور ما از منتشر کننده در این مقاله دولت است.اوراق خزانه اسلامی یا اخزا نیز نوعی اوراق بدهی محسوب می شوند.دولت با انتشار اخزا در واقع بدهی خود را طی ساز و کاری برای مدتی به تعویق می اندازد.

اسناد خزانه اسلامی چیست؟

اسناد خزانه اسلامی نوعی از ابزارهای مالی اسلامی است.اخزا یک ابزار مالی مبتنی بر بدهی محسوب می شود.این اسناد اوراق بهادار با نامی است که دولت آن را به جای بدهی‌های خود بابت طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای با قیمت اسمی و سررسید معین به طلبکاران غیردولتی واگذار می‌کند.

رویه خرید و فروش اسناد خزانه در دنیا به این شکل است که به رقمی کمتر از قیمت اسمی به خریداران فروخته شده و از منابع مالی حاصل از فروش، بدهی‌های دولت پرداخت می‌شود .اما به دلیل مسائل فقهی وارد بر این روش، دولت ایران، این اوراق را صادر و به شکل مستقیم به طلبکاران غیر دولتی واگذار می‌کند. دارنده اوراق درصورت نیاز به وجه نقد، این اوراق را در بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس ایران به فروش می‌رساند.یعنی دوبت به جای بدهی خود به طلبکارانش این اسناد را به آنها می دهد و آنها می توانند اسنادخزانه اسلامی یا اخزا را در بازار به فروش رسانذه و به پول خود برسند.حال سوال اینجاست که ما چگونه می توانیم از طریق خرید اخزا سود بدست بیاوریم.

آیا اسناد خزانه اسلامی معتبر هستند؟

همانطور که گفته شد اسناد خزانه اسلامی یک ابزار مالی برای تسویه بدهی های دولت به طلبکارانش است.در نتیجه وقتی شما اخزا خریداری می کنید طرف حساب شما دولت خواهد بود.همچنین بانک مرکزی ضامن است که اگر دولت به هر دلیلی بدهی خود را پرداخت نکند، بانک مرکزی این بدهی را پرداخت خواهد کرد؛ این موضوع تضمینی برای خریداران اخزا محسوب می‌شود.در نتیجه شما

چگونه از طریق خرید اخزا سود می کنیم؟

ساز و کار اسناد خزانه اسلامی به این شکل است که خریدار در زمان انتشار آن را به قیمتی کمتر از قیمت اسمی خریداری می کند.سپس در زمان سررسید اخزا می تواند آن را به قیمت اسمی به فروش برساند و از این طریق سود بدست بیاورد.پس همانطور که مشخص است این اوراق سود پرداختی دوره ای ندارند،بلکه سودی که شما بدست می آورید ناشی از اختلاف قیمت در زمان خرید و زمان سررسید اوراق است.همچنین سررسید این اوراق کمتر از یکسال است.

شاید بتوان گفت خرید اوراق خزانه اسلامی (اخزا یا سخاب)، کم‌ریسک‌ترین سرمایه‌گذاری است که می‌توانید انجام دهید. با خرید این اوراق سود ماهانه به شما تعلق نمی‌گیرد، اما در زمان پایان سررسید اوراق شما به قیمت اسمی توسط دولت خریداری می‌شود و گویی سود چند ماه قبل را به صورت یکجا دریافت می‌کنید.

مثال برای نحوه کسب سود از خرید اخزا

فرض کنید شما اسناد خزانه اسلامی را که قیمت اسمی ۱۰۰۰۰۰۰ ریال دارند،در زمان انتشار به قیمت ۸۵۰۰۰۰ ریال خریداری می کنید.سررسید این اخزا نیز ۸ ماهه است.در نتیجه شما می توانید پس از گذشت ۸ ماه و در زمان سررسید ، اخزا تحت تملک خود را به قیمت ۱۰۰۰۰۰۰ ریال به فروش برسانید.بدین ترتیب شما از خرید و فروش اخزا در این ۸ ماه ۱۷٫۶۴% سود بدست آورده اید : قیمت خرید : ۸۵۰۰۰۰ ریال قیمت فروش : ۱۰۰۰۰۰۰ ریال

سود حاصل از فروش : ریال۱۵۰۰۰۰ = ۸۵۰۰۰۰ – ۱۰۰۰۰۰۰ ۱۷٫۶۴% = ۱۰۰*۱۵۰۰۰۰/۸۵۰۰۰۰

اگر شما در زمان انتشار این اوراق را خریداری نکنید،باید مبلغی بیشتر نسبت به تاریخ انتشار پرداخت کنید.چرا که هر چه به تاریخ سررسید این اوراق نزدیکتر بشویم قیمت آنها افزایش خواهد یافت.در این زمان برای بدست آوردن بازده خود باید قیمت اسمی اخزا را از قیمت خرید خود کسر کنید.یرای مثال به بازده های اخزا در جدول زیر توجه نمایید:

اقتصاد برتر
چگونه اخزا بخریم؟

اسناد خزانه اسلامی در بازار فرابورس ایران خرید و فروش می شوند.شما هر زمانی که قصد خرید و یا فروش این اوراق را داشته باشید،می توانید از طریق یکی از کارگزارانی که عضو فرابورس هستند این اوراق را به قیمت روز خرید و فروش نمایید.ضمنا نماد این اوراق همراه با عددی بیان می‌شود که نشانگر سررسید آن است. به عنوان نمونه سررسید اسناد “خزانه اسلامی۹۶۱۰۱۰″ در تاریخ ۱۳۹۶/۱۰/۱۰ است.

تفاوت اسناد خزانه اسلامی با سایر اوراق بهادار چیست؟

تفاوت عمده این اسناد با سایر اوراق بهادار، در سررسید آن و پرداخت سود است. این اوراق عموما سررسیدی کمتر از یک سال داشته و اغلب سررسیدشان به صورت ۴، ۱۳، ۲۶ و ۵۲ هفته‌ای است. اسناد خزانه اسلامی بدون سود بوده و هیچ‌گونه پرداخت میان دوره‌‌ای تحت عنوان سود نخواهند داشت و سرمایه‌گذاران از مابه‌التفاوت قیمت خرید اوراق و ارزش اسمی دریافتی آن در سررسید، منتفع خواهند شد. دارندگان اوراق، مبلغ اسمی را در سررسید از دولت دریافت می‌کنند.

همچنین، این اوراق در مقایسه با دیگر ابزارهای بازار پول از درجه نقد شوندگی بیشتری برخوردار است.
در جدول زیر برخی از مهمترین تفاوت‌های اسناد خزانه اسلامی با سایر اوراق تامین مالی نمایش داده شده است.

اقتصاد برتر
مزایای انتشار اسناد خزانه اسلامی چیست؟

کشف نرخ سود بدون ریسک مورد انتظار بازار در اقتصاد کشور
فراهم آوردن بستر لازم برای توسعه ابزارهای مالی بازار
کمک به سیاست‌های پولی و مالی به منظور اعمال سیاست‌های بهینه جهت تنظیم و کنترل انتظارات بازار
کمک به حفظ استقلال کشور با استفاده از تامین مالی داخلی دولت و کاهش استقراض بین‌المللی
استخراج انتظارات بازار از نرخ سود بدون ریسک با سررسیدهای مختلف
معاف از مالیات بودن درآمدها و معاملات این اوراق
به طور کلی با انتشار اسناد خزانه اسلامی به طور هم‌زمان دولت از طریق مدیریت بدهی‌ها، بانک مرکزی از طریق کنترل نقدینگی و مردم به واسطه استخراج نرخ بدون ریسک در یک بازار رقابتی، منتفع می‌شوند.

*افسانه صدیقی

پاسخ دادن