افزایش تولید؛ نگرانی محیط زیست

مدتی است که ادامه فعالیت‌ معادن شن و ماسه در استان مازندران با چالش‌های جدی روبه‌رو شده است زیرا مسئولان محیط‌ زیست بر این باورند که فعالیت این معادن چهره محیط ‌زیست را تغییر داده است.

تهران – اقتصاد برتر – ۱۹ اسفند ۹۷

به گزارش #اقتصادبرتر، مسئولان سازمان صنعت، معدن و تجارت بر این باورند که فعالیت این معادن باید ادامه داشته باشد چراکه این معادن تامین‌کننده نیاز اصلی استان در زمینه مصالح ساختمانی هستند و اگر به فعالیت خود ادامه ندهند بدون تردید شاهد گرانی مصالح ساختمانی و منازل مسکونی در استان خواهیم بود.

*ممنوعیت برداشت شن و ماسه از رودخانه‌های گیلان

«قربانعلی محمدپور» مدیرکل حفاظت محیط‌زیست گیلان، از ممنوعیت برداشت شن و ماسه از رودخانه‌های استان از نیمه اسفند امسال و برخورد قانونی با متخلفان خبر داد و افزود: مرجع صدور مجوز این فعالیت، سازمان صنعت، معدن و تجارت است و در پاسخ استعلام‌های واصل از سازمان یادشده و موافقتنامه آب منطقه‌ای، صدور موافقتنامه زیست‌محیطی از سوی این اداره کل بر اساس ضوابط زیست‌ محیطی فعالیت‌های معدنی، شیوه‌نامه کارشناسی برای بررسی و نظارت بر بهره‌برداری از شن و ماسه رودخانه ابلاغی سازمان حفاظت محیط‌ زیست و شیوه‌نامه ساماندهی و کنترلی سیلاب ابلاغی استانداری گیلان و بررسی میدانی مکان مورد تعرفه، انجام می‌شود.

وی اضافه کرد: اداره کل حفاظت محیط ‌زیست به عنوان یکی از اعضای اصلی هیات شن و ماسه استانداری، با همکاری دفتر فنی استانداری، مدیریت بحران استان، سازمان صنعت، معدن و تجارت، آب منطقه‌ای، معاونت پیشگیری از وقوع جرم و شورای حفظ حقوق بیت‌المال، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی و سایر سازمان‌های ذی ‌مدخل، مصوبه‌ها و سیاست‌های هیات مربوط را برای رشد و توسعه استان پیگیری می‌کند.

وی یادآور شد: امسال بیش از ۴۰۰ استعلام درباره برداشت شن و ماسه به این اداره کل، ارسال شده و حدود ۳۰۰ مورد منجر به صدور مجوز شده‌اند.

*فعالیت ۲۴۲ معدن در استان مازندران

«یزدان برسان» معاون امور معادن و صنایع معدنی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان مازندران اظهار داشت: در استان مازندران ۲۴۲ واحد معدنی فعال وجود دارد که از این تعداد ۵۲ واحد در زمینه زغال‌سنگ فعالند و ۱۳۰ معدن نیز اقدام به تولید سنگ لاشه و شن و ماسه می‌کنند.

وی در ادامه با بیان اینکه تراکم نسبی جمعیت در مازندران ۳برابر جمعیت کشور است، گفت: ساخت‌وساز به‌ویژه ویلا در استان مازندران باعث شده است که میزان مصرف شن و ماسه در این استان بیش از سایر استان‌ها باشد. اما باید این نکته را در نظر داشت که محدودیت‌های زیست‌محیطی در این استان زیاد است از این‌رو نمی‌توان از تمام ظرفیت‌های معدنی مازندران بهره گرفت و باید در پی استخراج مواد معدنی باشیم که کمترین تخریب را بر محیط‌ زیست وارد می‌کند.

این مقام مسئول درباره علت چالش‌های ایجاد شده در برداشت شن و ماسه در استان مازندران، گفت: برداشت شن و ماسه در زمین‌های کشاورزی و بستر رودخانه‌ها، بیشترین حاشیه‌ها را در این زمینه ایجاد کرده است. این مسأله منجر به این شده که گاهی بستر رودخانه‌ها از حالت طبیعی خارج شود.

برسان در ادامه، با بیان اینکه نبود نظارت کافی بر زمین‌های کشاورزی باعث تغییر کاربری آنها شده است، خاطرنشان کرد: برداشت از زمین‌های کشاورزی، با برخی محدودیت‌ها امکان‌پذیر شده است.

*اختصاص ۵ منطقه برای ساخت مجتمع شن و ماسه

وی با بیان اینکه حساسیت‌ها در راستای برداشت شن و ماسه در استان افزایش یافته است، تصریح کرد: برای رفع چالش‌های ایجاد شده، مناطق مشخصی را برای مجتمع شن و ماسه در نظر گرفته‌اند. باید به این نکته اشاره کرد که برداشت‌های لکه‌ای شن و ماسه، چهره محیط‌زیست در این مناطق را زشت کرده است.

از این‌رو ۵ منطقه را برای ساخت مجتمع‌های شن و ماسه، در نظر گرفتیم. این ۵ منطقه در تنکابن، چالوس، آمل، کیاسر ساری و رستمکلا هستند.

به گفته این مقام مسئول، اگر این چند مجتمع معدنی فعال شوند مشکل نیاز استان به شن و ماسه حل می‌شود.

معاون امور معادن و صنایع معدنی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان مازندران، در ادامه بیان کرد: برخی دخالت‌ها و تنش‌های اجتماعی باعث شد که نتوانیم آنگونه که باید کارها را به‌درستی جلو ببریم اما باید این نکته را در نظر گرفت که فعالیت این معادن در راستای تامین مصالح ساختمانی مورد نیاز شهر است.

برسان با بیان اینکه بر اساس برآوردها، در استان مازندران برای ساخت پروژه‌های عمرانی افزون بر ۱۸ هزار متر مکعب مصالح ساختمانی نیاز است، گفت: برای ساخت‌وساز در استان مازندران به ۱۰ هزار متر مکعب و برای پروژه‌های عمرانی ۸ هزار متر مکعب، مصالح ساختمانی نیاز است.

این مقام مسئول درباره مهم‌ترین اقدامات سازمان صنعت، معدن و تجارت در بخش معدن، بیان کرد: تنوع مواد معدنی در استان قابل توجه است. حدود ۲۵ نوع ماده معدنی در این استان شناسایی شده‌اند که از این تعداد ۱۷ نوع مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند.

وی بیان کرد: زغال‌سنگ، فلورین، پوکه معدنی و سنگ تزئینی در منطقه کلاردشت جزو مواد معدنی مهم استان هستند.

*افزایش نرخ مصالح ساختمانی با توقف معدنکاری

«مسعود مسعودی» مدیر اکتشاف سازمان صنعت، معدن و تجارت استان مازندران اظهار داشت: برخی معادن شن‌وماسه در مازندران، به‌دلیل تولید باکیفیت این محصول در کشور صاحبنام شده‌اند.

وی در ادامه بیان کرد: حساسیت‌ها در برداشت شن و ماسه باعث شده‌اند که سازمان صنعت، معدن و تجارت بر روند برداشت شن و ماسه نظارت دقیق کنند و مانع برداشت‌های غیرمجاز این معادن شوند.

این مقام مسئول در ادامه گفت: مازندران یک شهر گردشگری و پرجمعیت بوده و فاصله روستاها کم است که در بیشتر زمین‌ها کشاورزی می‌کنند یا آنها را به محلی مناسب برای چرای دام‌ها تبدیل می‌کنند، از این‌رو نمی‌توان این استان را با سایر استان‌های ایران مقایسه کرد. در این شرایط جمعیتی، اگر مردم شاهد تخلفی باشند اعتراض می‌کنند.

مسعودی در پایان بیان کرد: ساخت‌وسازها در استان نیازمند مصالح ساختمانی‌اند و نمی‌توان مانع فعالیت این معادن شد. اگر فعالیت معادن شن و ماسه در مازندران متوقف شود بدون تردید نرخ مصالح در استان افزایش می‌یابد و متعاقب آن خانه مسکونی گران می‌شود، گرانی خانه نیز مردم را آسیب‌پذیر می‌کند.

*سخن آخر

رودخانه‌ها زیستگاه و محل رشد و نمو بسیاری از جانوران و آبزیان و ماهیان هستند و تخریب و تعرض به آنها با تخریب زیستگاه و سلب امنیت، می‌تواند حیات این موجودات را با خطر روبه‌رو کند و منجر به نابودی این جانوران شود، از این رو برداشت شن و ماسه نیز در عین فراهم کردن منافع مادی، می‌تواند اثرات زیست‌محیطی شدیدی نظیر فرسایش بستر، اختلال در ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی آب، تغییر مهندسی رودخانه و تخریب زیستگاه آبزیان داشته باشد.

 از سوی دیگر بر اساس مصوبه شماره یک شورای‌عالی حفاظت محیط‌زیست مورخ ۶ مهر ۱۳۶۴؛ مرداب‌ها، رودگاه‌ها و خلیج‌های مجاور دریای خزر و همچنین رودخانه‌های استان‌های گیلان و مازندران که به آب‌های مزبور یا دریای خزر می‌ریزند، حفاظت شده اعلام شده‌اند.

 بر این اساس، رودخانه‌هایی که به دریای خزر می‌ریزند، رودخانه‌های حفاظت شده به شمار می‌روند و نظر به نقش مهم رودخانه‌های استان در تکثیر و پرورش آبزیان به‌ویژه ماهیان اقتصادی نظیر ماهی سفید، قزل‌آلا، انواع تاس‌ماهیان، کولی و سایر موجودات آبزی و به منظور تامین امنیت زیستگاهی در فصل تکثیر و زادآوری آبزیان که به طور معمول از اواخر زمستان تا اواسط بهار ادامه دارد، بر اساس تقویم هر سال، از ۱۵ اسفند تا ۳۱ اردیبهشت، ممنوعیت برداشت شن و ماسه رودخانه‌ای برقرار می‌شود.

پاسخ دادن