اما و اگرهای مدیریت بازار ارز  

بازار ارز
اقتصادبرتر

اکرم صدیقی- سردبیر سایت-باز هم قصه پرغصه دلار و نوسانات ارز و توضیحات تکراری مسئولین درباره علت بی ثباتی بازار و تاثیر آن بر تن زخمی اقتصاد افکار عمومی را دو هفته ای است به خود مشغول کرده است.

تهران- اقتصادبرتر- ۱۳ اسفند ۹۷

عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی در پست اینستاگرامی خود نوشت : وقتی افرادی اظهار نظرهایی در خصوص احتمال رد لایحه پالرمو و یا سررسید سپرده های ۲۰ درصدی و یا وضعیت بودجه ۹۸ می کنند ، طبیعی است که بازار ارز دچار تلاطم شود! یا ایشان گفته اند دلیل دیگر افزایش قیمت ارز در این روزها افزایش تقاضای فصلی در اسفند است اما بحث اینجاست که آیا بانک مرکزی نمی داند که در اسفند افزایش تقاضای فصلی داریم ! و آیا بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با سیستم عریض و طویلی که دارد نباید بتواند افکار عمومی را به گونه ای مدیریت کند که حرف این و آن ، بازار ارز ما را به هم نریزد ! اگر قرار باشد با هر حرفی مدیریت بازار ارز کشور به هم بریزد پس بانک مرکزی کارش چیست ؟ این حرف ها برای مردم تکراری شده و به محض این که بازار ارز دچار نوسان می شود همه می دانند رئیس کل بانک مرکزی یا یک مقام کوچکتر بلافاصله توجیهات گذشته را تکرار می کند و روز از نو و روزی از نو و بازار ارز هم همان کاری که خودش می خواهد انجام می دهد و بانک مرکزی هم تقریبا تماشاچی نوسانات است و بس !

مردم از بانک مرکزی انتظار دارند وقتی رئیس کل بانک اعلام می کند ما بر بازار تسلط داریم و بازار ارز تحت مدیریت است یعنی اگر قیمت بالا و پایین شود، تحت نظر ما انجام می شود لذا مردم حق دارند به درست یا غلط تصور کنند که افزایش قیمت دلار هم با نظر بانک مرکزی انجام می شود ! این قابل قبول نیست که بگوییم با حرف این و آن،  بازار تکان می خورد. اگر رویداد خارق العاده و خاصی اتفاق می افتاد ؛ بله ممکن بود بگوییم بخاطر یک رویداد غیر قابل پیش بینی مهم بازار دچار نوسان شده اما بازاری که با یکی دو حرف آنقدر بالا می رود که داد مردم در می آید مشکلش جای دیگری است که ریشه را باید در سیستم بانک مرکزی و مدیریت این بانک ریشه یابی کرد .

مضاف بر آن اگر بازار ارز آنقدر ثبات ندارد که با یک تلنگر کوچک و اظهار نظر معمولی و پیش بینی های افرادی غیر مسئول ، تا این حد دچار نوسان می شود، طبیعی است که مردم نتوانند به آینده ثبات بازار ارز اطمینان کنند ! مردم توانایی مدیریت هر مجموعه ای را با عمل آن مجموعه ارزیابی می کنند . اگر ما می گوییم بازار ارز را مدیریت می کنیم ولی نمی توانیم به درستی مدیریت کنیم پس مشکل در مدیریت مجموعه ما است و مردم حق دارند قضاوت کنند که قول های آینده ما نیز خیلی اعتباری نداشته باشد !

مسئولان بانک مرکزی اعلام کرده اند برای جلوگیری از بی ثباتی بازار ارز تدابیر لازم را اتخاذ خواهند کرد ولی مردم عملا تحول مثبتی در بازار نمی بینند و در خرید های روزانه شاهد هستند که فروشندگان به بهانه افزایش قیمت دلار یا جنس موجود در فروشگاه خود را نمی فروشند و یا با چند برابر قیمت می فروشند و توجیهشان هم این است که قیمت دلار افزایش یافته ! واقعا مسئول اینکه زندگی و معیشت مردم را با بالا و پایین رفتن دلار گره زده ایم کیست ؟ آیا بانک مرکزی نباید تدبیر مناسبی برای مدیریت بازار بیندیشد و یا دست‌کم قول های آقای رئیس کل را عملی کند ؟ اگر ایشان سری به فروشگاه های شهر بزنند و تاثیر افزایش قیمت دلار بر قیمت کالاها و زندگی مردم را از نزدیک ببینند قطعا در مدیریت بازار ارز تجدید نظر خواهند کرد . توصیه ما به دوستان بانک مرکزی این است که مروری بر متن مصاحبه های رئیس کل قبلی بانک مرکزی داشته باشند و ببینند آقای سیف هم همین حرف ها را می زد یا نه ؟ امروز هم با هر نوسان بازار دوباره همان حرف ها را به مردم تحویل می دهیم!

نکته دیگر اینکه اسفند ، ماه پایانی سال همیشه به میزان مشخصی تقاضا را افزایش می دهد ، اتفاق غیر قابل پیش بینی و عجیبی نمی افتد که بانک مرکزی نتواند آن را پیش بینی کند ، اتفاقا مسئولین بانک مرکزی راحت تر می توانند تحولات قابل پیش بینی را مدیریت کنند و اجازه ندهند کار به اینجا برسد که سیستم بازار ارز و اقتصاد کشور بخاطر موضوع بی اهمیتی به هم بریزد .

مساله مهمتر اینکه مسئولان ساده ترین نسخه ای که برای ایجاد ثبات و مدیریت بازار ارز پیچیده اند ، کنترل دستوری بوده است ! اما تجربه نشان داده کنترل دستوری تاکنون نتیجه مطلوبی نداشته و نخواهد داشت و مسئولان واقعا باید به فکر راهکارهای اساسی باشند .

توصیه ما به مدیران بانک مرکزی این است که برای  پاسخ قاطعی به کسانی که می گویند بالا و پایین شدن قیمت ارز دست خود دولت است یک اقدام اساسی برای پایان دادن به این معضل انجام دهند و به معنی واقعی نشان دهند که بر بازار ارز تسلط دارند و مدیریت بازار دست آنان است و به این شایعات پایان دهند در غیر این صورت بانک مرکزی متهم ردیف اول اوضاع و احوال نابسامان ارز بوده و خواهد بود !

پاسخ دادن