امید ترامپ به سفر «شینزو آبه» به تهران

امید ترامپ به سفر «شینزو آبه» به تهران
اقتصادبرتر

 « شینزو آبه»  نخست وزیر ۶۵ ساله ژاپن امروز وارد ایران می شود و با رئیس جمهور روحانی و تعدادی از دیگر مقامات کشورمان، ملاقات خواهد داشت.

تهران – اقتصادبرتر – ۲۲ خرداد ۹۸

به گزارش #اقتصادبرتر ، روابط ایران و ژاپن در ابعاد سیاسی و اقتصادی، همواره از سطح و روند متعادل و باثباتی برخوردار بوده است. رویکرد ژاپن در حوزه سیاست خارجی نیز عمدتاً حمایت از هنجارهای حقوقی و سیاسی پذیرفته‌ شده از سوی جامعه بین‌الملل و کمتر تحت تأثیر فراز و فرودهای افراطی و تفریطی بوده است.

سفر نخست وزیر ژاپن به ایران در حالی که مناسبات دو کشور در قلمروهای متنوعی در حال رشد است، از اهمیت زیادی برخوردار است و طبیعتا پیامدهای موثر و مفیدی برای هر دو کشور به دنبال خواهد داشت.

اگر چه سخنگوی شورای عالی امنیت ملی ایران در خصوص سفر  نخست وزیر ژاپن به تهران گفته است: تلاش برای بازگشت آمریکا به برجام، جبران خسارت‌های وارد شده و رفع تحریم‌های فراسرزمینی، می‌تواند تضمینی برای موفقیت این سفر باشد اما رویکرد اقتصادی این سفر آنقدر اهمیت دارد که می توان به تنهایی به زوایای مثبت آن پرداخت.

انتظار می‌رود این سفر زمینه ساز دیدارها و مراودات بیشتر مقام‌های بلندپایه دو کشور در ماه‌ها و سال‌های آینده باشد و زیربنای خوب و مطلوب روابط دو کشور را تحکیم و تعمیق بخشد و علاوه برموضوعات سیاسی انتظار می‌رود که طرفین درباره حضور شرکت‌های ژاپنی در ایران و سرمایه گذاری در طرح‌های مختلف گفت و گو کنند.

به هر صورت مسلم است که اشتیاق ژاپنی‌ها به گسترش همکاری با ایران امروز بیشتر از آنچه که به نظر می‌رسد افزایش یافته و به نظر می‌رسد وقت آن فرا رسیده باشد که تمرکز بر روی کشورهای دیگر آسیای شمال شرقی و خاور دور نیز به طور جدی تری در دستور کار کشورمان قرار گیرد، به خصوص آنکه این موضوع می‌تواند فرصت خوبی برای بازرگانان و تجار ایرانی باشد که برای تبادلات تجاری خود در برخی کشورها با موانع متعدد بانکی مواجه هستند

در روابط ایران و ژاپن همواره جنبه‌های اقتصادی دارای اهمیت ویژه بوده‌ است. از یک طرف ژاپن به نفت ایران نیازمند است و از طرف دیگر ایران همواره تقاضای بازار کالاهای صنعتی و فناوری خود را در اختیار ژاپن قرار داده است.

* بعد از انقلاب

پس از انقلاب اسلامی ایران حجم مبادلات تجاری بین دو کشور گسترش چشمگیری یافت و در سال ۲۰۰۶ از مرز ۳ میلیارد دلار عبور کرد.

آخرین اطلاعات دریافتی نشان می‌دهد در ۴ ماه نخست امسال میزان صادرات ایران به کشور ژاپن ۱۱۱ میلیون و ۳۹۷ هزار دلار بوده است. ایران همچنین در این مدت بیش از ۲۰۳ میلیون دلار کالا از ژاپن وارد کرده است.

*همکاری‌ انرژی ایران و ژاپن

ایران دومین دارنده ذخایر بزرگ گاز طبیعی دنیا و چهارمین قدرت برتر نفتی است از سوی دیگر ژاپن سومین اقتصاد بزرگ جهان و سومین وارد کننده بزرگ نفت پس از آمریکا و چین است و نمی تواند بازار انرژ‌ی ایران را نادیده بگیرد.

ژاپن تا قبل از سال ۲۰۱۱ میلادی روزانه نزدیک به ۳۱۵ هزار بشکه نفت از ایران وارد می‌کرد و سپس در سال ۲۰۱۵ میلادی بر اثر تحریم‌ها این رقم به ۱۷۰ هزار بشکه کاهش یافت.

اما در ماه ژانویه (دی – بهمن سال ۹۴) این میزان به ۱۹۵ هزار بشکه رسید و بر اساس تازه ترین آمار به دنبال توافق هسته ای برای مدتی به سقف ۳۰۰ هزار بشکه بازگشت و در سال گذشته میلادی به طور میانگین بالاتر از ۲۱۰ هزار بشکه بوده است.

موسسه تحقیقاتی خاورمیانه اخیرا با انتشار گزارشی اعلام کرد که ژاپن به شدت به نفت خاورمیانه متکی است و می‌کوشد تا در این راستا همچنان بر بازار ایران متمرکز باشد.

محققان خاطرنشان کرده اند ژاپن البته برای حضور در بازار ایران رقبای سرسختی چون کشورهای اروپایی، چین و کره جنوبی را پیش رو دارد.

در جریان تحریم‌ها سهم ایران در صادرات نفت به ژاپن که ۱۰ درصد بود به پنج درصد کاهش یافت و حالا بار دیگر افزایش یافته است.

برای ژاپن امنیت انرژی بسیار حائز اهمیت است و به باور کارشناسان حوزه اقتصادی، این کشور به دلیل روابط دوستانه سنتی خود با ایران، به انرژی ایران وابستگی راهبردی دارد.

*برجام نقطه عطف همکاری‌های دو کشور

در واقع «برجام» را باید نقطه عطفی در همکاری‌های دو کشور در بخش انرژی دانست، به گونه ای که واردات نفت ژاپن در سال ۲۰۱۶ میلادی از ایران یعنی مدت کوتاهی پس از توافق هسته ای روند صعودی داشته است.

در همان زمان پالایشگاه‌های ژاپن آماده سازی برای واردات بیشتر نفت از ایران را شروع کردند و شرکت بیمه «جی پی سی» ژاپن، نفتکش‌ها را که نفت ایران را حمل می‌کنند تا ۵۸۰ میلیون دلار بیمه کرد و سقف بیمه برای کل این نفتکش‌ها که نفت را به ژاپن حمل می‌کردند به ۷ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار رساند.

خرید نفتا از ایران هم از دیگر دستاوردهای روابط دو کشور در دو سال گذشته بوده است گزارش‌ها نشان می‌دهد شرکت میتسوبیشی ژاپن در (بهمن- اسفند) سال ۱۳۹۵ برای نخستین بار از سال ٢٠١١ میلادی، یک محموله نفتا از ایران وارد کرده است.

بر اساس داده‌های وزارت اقتصاد، بازرگانی و صنعت ژاپن، این کشور در سال ٢٠١١ میلادی ۴٧ هزار و ٢١٢ تن نفتا از ایران وارد کرده بود اما پس از وضع تحریم‎های اتحادیه اروپا در سال ٢٠١٢ میلادی، این واردات متوقف شد.

یادآوری آنکه دولت ژاپن حتی پس از تحریم‌های سال ۲۰۱۲ غرب علیه ایران به پالایشگاه‌ها و برخی تجارت خانه‌های این کشور از جمله میتسوبیشی و تویوتا تسیوشو اجازه داده بود تا با استفاده از بیمه خاص، از ایران نفت وارد کنند.

*سرمایه گذاری بعد از برجام

ژاپن و ایران دوستی بسیار دیرینه ای دارند و به طور سنتی توکیو همواره با بازار کشورمان ارتباط نزدیکی داشته ولی پس از برجام، اراده خود را برای حضور در آن راسخ تر کرده است.

یکی از اقدامات مهم توکیو به دنبال توافق برجام این بود که تحریم‌های ایران را لغو کرد و به سرعت دو کشور یک پیمان سرمایه گذاری منعقد کردند.

جدیت فراوانی در دولت و شرکت‌های ژاپنی برای گسترش روابط با ایران وجود دارد به طوری که دولتمردان ژاپنی بسیاری از شرکت‌های این کشور را ترغیب کرده اند که بویژه پس از برجام و لغو تحریم‌ها، سرمایه گذاری کلانی در بازار ایران انجام دهند.

توکیو بارها تاکید کرده است که حضور شرکت‌های ژاپنی در بازار ایران برای هر دو طرف دارای اهمیت است و باعث افزایش تجارت دوجانبه خواهد شد.

ایران همچنین در بخش سرمایه گذاری با ۵۰ کشور دنیا از جمله فرانسه، آلمان، چین و کره جنوبی و همینطور ژاپن معاهده سرمایه گذاری متقابل امضا کرده است ژاپن نیز با نزدیک به ۳۰ کشور و منطقه پیمان‌های سرمایه گذاری متقابل امضا کرده است که امتیازات ویژه اقتصادی و تجاری به این کشور می‌دهد.

علاقه مفرط دیگر کشورها به بازار ایران حتی باعث شد تارنمای «ژاپن تایمز» در گزارشی اعلام کند شرکت‌های ژاپنی نمی خواهند فرصت‌ها را از دست بدهند و برای همین منظور از سال ۲۰۱۷ برنامه‌های گسترده ای را برای گسترش مناسبات اقتصادی در نظر گرفتند.

گزارش این نشریه می‌افزاید: اعتبار ۱۰ میلیارد دلاری که برای تجارت با ایران از سوی ژاپن در نظر گرفته شده علاوه بر آنکه مشوقی برای شرکت‌ها محسوب می‌شود نشانه ای نیز از اهمیت روابط با تهران بخصوص در عرصه اقتصادی است.

بر همین اساس انتظار می‌رود که روابط تجاری دو کشور، بخش‌های غیرنفتی چون برق، آب، صنایع پتروشیمی و فولاد را نیز در برگیرد و شرکت‌های ژاپنی پس از برجام عزم خود را برای حضور جدی و رقابت با رقبای سرسخت در ایران جزم کرده اند.

* خرید هواپیما از ژاپن

یکی از دیگر بحث‌های اقتصادی در روابط ایران و ژاپن به دنبال برجام، مساله خرید هوایپما از ژاپن است خبرگزاری کیودو در گزارشی به نقل از شرکت هواپیمایی آسمان ایران اعلام کرده است این شرکت به مذاکراتش با شرکت صنایع سنگین ‘میتسوبیشی’ ژاپن برای خرید هواپیما ادامه می‌دهد.

ژاپن از جمله کشورهایی است که پس از برجام تلاش زیادی کرده است تا حضور قوی در بازار ایران از جمله در صنایع سنگین و هواپیما داشته باشد.

گزارش‌ها حاکی است که طرفین همچنان مذاکراتی را که از یک سال قبل شروع شده بود، ادامه می‌دهند و آسمان در نظر دارد در این باره رایزنی‌های بیشتری با طرف ژاپنی انجام دهد.

رسانه‌های ژاپنی می‌نویسند که برجام موجب شد شرکت هواپیمایی آسمان از سال گذشته با شرکت میتسوبیشی در باره خرید ۲۰ جت مسافربری در حال گفت و گو باشد.

شرکت هواپیمایی میتسوبیشی که زیر نظر شرکت صنایع سنگین ژاپن با همین نام اداره می‌شود جت‌های مسافربری با ظرفیت ۱۰۰ مسافر می‌سازد.

در برخی از گزارش‌ها آمده است که آسمان به دنبال خرید ۲۵ فروند هواپیما از میتسوبیشی به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار است.

پاسخ دادن