ایران آماده سفرهای نوروزی

سفر نوروزی
اقتصادبرتر

گردشگری که یکی از منابع تغذیه اقتصاد یک کشور است نقش مهمی در توسعه و کسب درآمد در آن کشور دارد.

تهران – اقتصاد برتر – ۲۲ اسفند ۹۷

به گزارش #اقتصادبرتر، این روزها گردشگری برای همه افراد امر مرسومی شده تا تعطیلات را با خانواده یا دوستان در کشوری دیگر سر کنند. مردم سراسر جهان چه در تابستان و چه در زمستان برای بازدید از مکان‎هایی جدید به کشورهای دیگر سفر می‌کنند. اما نوروز حال و هوای گردشگری متفاوتی دارد. برنامه‌های سفر ایرانیان نشان از یک حرکت عظیم فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی دارد.

 

*راهی که به گردشگری پر رونق نوروزی ختم می‌شود

سفرهای نوروزی در سال‌های اخیر گسترش زیادی یافته اند اما هنوز بهره برداری اصولی از این ظرفیت عظیم اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی صورت نگرفته است.

در سال‌های اخیر با بهبود وضعیت معیشتی مردم، افزایش وسایل نقلیه، بهبود وضعیت جاده‌ها و گسترش فرهنگ گردشگری رفتن به سفرهای نوروزی در میان بسیاری از مردم به یک سنت تبدیل شده است.

هر گوشه ای از ایران دیدنی‌های خاص خود را دارد و کهگیلویه و بویراحمد نیز به دلیل چهار فصل بودن در هر زمانی پذیرای گردشگران است.

*پدیده اقتصادی قرن

یک پژوهشگر اقتصادی عنوان می‌کند: رشد قابل توجه فعالیت‌های گردشگری به وضوح نشان می‌دهد گردشگری یکی از مهم‎ترین پدیده‌های اقتصادی و اجتماعی قرن حاضر است این صنعت بیشترین مبادلات اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی را نسبت به دیگر موضوعات دارد و به عنوان یک فعالیت صنعتی و خدماتی به گردشگران خدمات ارائه می‌دهد.

فاتح حبیبی ادامه می‌دهد: این صنعت به عنوان صنعتی پویا و با ویژگی‌های منحصر به فرد، بخشی مهم از فعالیت‌های اقتصادی و تولیدی کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه را در برگرفته است.

به اعتقاد وی جذب و ورود گردشگران بین‎المللی به یک کشور، سرمایه گذاری در بخش‌های غیر گردشگری را نیز تحریک می‌کند و به توسعه ملی و منطقه ای منجر می‌شود.

*سیاه و سفید گردشگری نوروزی

بخش عمده سفرهای نوروزی به دلیل طبیعت خاص این ایام به مناطق روستایی صورت می‌گیرد و از این رو تاثیر آن در این مناطق زیاد است.

بر اساس پژوهش‌های کارشناسان، اگرچه گردشگری در زمینه اقتصادی تا حدودی سبب اشتغالزایی و افزایش درآمد می‌شود اما اثرات منفی آن از جمله افزایش قیمت کالاها و زمین و مسکن، سوداگری زمین و افزایش ساخت و ساز بیشتر بوده است.

پژوهش‌های نسرین قهرمانی نشان می‌دهد که اثرات مثبت گردشگری در زمینه‌های اجتماعی بیشتر بوده و به دلایلی از جمله افزایش تعلق خاطر روستائیان به روستای خود، آشنایی و افزایش تعامل روستائیان با گردشگران و انتقال اندیشه‌ها به نواحی روستایی، و بهبود وضعیت بهداشت فردی و عمومی، موجب کاهش مهاجرت در نواحی روستائی شده است.

از لحاظ زیست محیطی نیز اگرچه گردشگری موجب آگاهی روستائیان به حفظ محیط شده اما با اثرات منفی زیادی از قبیل آلودگی محیطی توسط گردشگران، تغییر کاربری اراضی، و دست اندازی به باغ‌ها و مزارع همراه بوده است.

 * رشد درآمد با رونق گردشگری

رحیم حیدری کارشناس برنامه ریزی عنوان می‌کند: براساس گزارش سازمان تجارت جهانی بعد از سال ۱۹۶۰، تعداد گردشگران بین المللی به طور متوسط سالانه ۶ درصد رشد داشته است در حالی که رشد درآمد در این صنعت ۱۲ درصد بوده است.

حیدری معتقد است: در مقایسه با دیگر صنایع، صنعت گردشگری رتبه اول صنایع خدماتی را دارد و گردشگری پدیده ای است که در موفقیت اقتصادی یک شهر و یا حتی در پویایی اجتماعی آن نقش دارد به طوری که در سال‌های اخیر روند رو به رشد و ارتقای صنعت گردشگری فعال در بسیاری از شهرهای دنیا مشاهده می‌شود.

به باور وی بسیاری از جاذبه و تسهیلات رفاهی از اساس برای خدمت به شهروندان توسعه یافته اند ولی استفاده گردشگران از این تسهیلات به تداوم آنها کمک می‌کند.

وی ادامه می‌دهد: ممکن است شهرها مبادی ورودی و خروجی گردشگران به کشور و یا منطقه باشند و برای گردشگرانی که به نواحی اطراف آن شهر سفر می‌کنند به پایگاه تبدیل شوند.

 * نگرانی خانواده‌ها از هزینه‌های سفر

بررسی‌ها نشان می‌دهد در نوروز ۹۸ بخش قابل توجهی از خانوارها نگران هزینه‌های سفر نوروزی هستند. بخشی از مردم مقاصد داخلی را برای سفر برمی‌گزینند که کمتر از یک میلیون تومان برایشان هزینه دربرداشته باشد؛ اما بخشی دیگر هم مقصد داخلی را انتخاب خواهند کرد که هزینه‌ای بین یک تا ۲ میلیون تومان دربرداشته. برخی هم حاضرند بین ۲ تا ۳ میلیون تومان برای سفر به مقصد داخلی هزینه کنند.

تعداد کمی از شهروندان مقصد خارجی را انتخاب کرده‌اند که هزینه‌اش بین ۲ تا ۵ میلیون باشد و همچنین برخی حاضرند بیش از ۲۰ میلیون تومان هزینه کنند و به سفرهای خارجی خود در ایام نوروز بپردازند.

اما چند ماه پیش هم یکی از آژانس‌های مسافرتی که در زمینه تورهای داخلی و خارجی فعالیت می‌کند به بررسی این موضوع پرداخت که آیا مشتریانی که تا سال گذشته برای تعطیلات نوروزی به سفرهای خارجی می‌رفتند امسال هم اقدام به این کار خواهند کرد یا خیر؟ این بررسی نشان داد کسانی که تا سال گذشته بین ۱۵ تا ۲۰میلیون تومان هزینه سفر خارجی می‌کردند حاضرند در شرایط فعلی تا ۳۰ میلیون تومان برای رفتن سفر به خارج از کشور هزینه کنند.

کسانی که طبعا از نظر مالی در دهک نخست درآمدی قرار می‌گیرند هم بدون توجه به چنین نوساناتی که نسبت به سال گذشته هزینه‌های سفر خارجی را سه برابر خواهند کرد مانند گذشته مقصدهای گران‌قیمت را در سبد انتخابی‌شان قرار خواهند داد. اما گروه دیگری که بیشتر مقصد سفرشان کشورهای همسایه یا آسیای شرقی بوده و حداکثر تا ۵ میلیون تومان هزینه می‌کردند، امسال یا به‌صورت زمینی مقصد کشورهای ارزان‌تر را انتخاب کرده‌اند یا به دنبال تورهای داخلی هستند که با همین هزینه و شاید هم کمتر بتوانند مقصدی داخلی را برای سفر نوروزی انتخاب کنند.

*پیش‌بینی افزایش چشمگیر سفرهای نوروزی

در این زمینه، فعالان و کارشناسان صنعت سفر به عرضه‌کنندگان خدمات سفر پیشنهاد می‌کنند تا در فرصت باقی‌مانده برای توسعه (دست‌کم کوتاه‌مدت) زیرساخت‌ها، اقدامات فوری انجام دهند. آنها همچنین به مردم توصیه می‌کنند برای آنکه با مشکلات ناشی از ازدحام در مقاصد گردشگری مواجه نشوند، قبل از سفر برنامه‌ریزی‌های لازم را صورت دهند و محل اقامت خود را تعیین کنند و همچنین مقصدهایی برای سفر انتخاب کنند که مقاصد غیرکلاسیک و کمتر شناخته‌شده هستند. این کار باعث خواهد شد تا در سفرهای نوروزی توازن لازم ایجاد شود.

*کاهش دستکم ۶۰ درصدی سفر خارجی

کاهش دست‌کم ۶۰ درصدی سفر خروجی در نوروز موضوعی است که امیدمحمد علیخان، عضو انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران تاکید می‌کند و می‌گوید: با توجه به اینکه امسال با کاهش چشمگیر سفر خروجی مواجه هستیم و از سوی دیگر هیچ سالی در نوروز با گردشگر ورودی قابل‌توجهی مواجه نبوده‌ایم لذا پیش‌بینی من این است که امسال با حجم زیادی از گردشگر داخلی روبه رو باشیم. او ادامه می‌دهد: امسال هم مانند سال‌های قبل مقصدهای کلاسیک با ظرفیت کامل مواجه است و کسانی که سفر خارجی داشتند هم به سمت سفرهای داخلی گرایش پیدا کرده‌اند.

گروه دوم، قشر رو به بالای جامعه یا در شهرهای شمالی و جنوبی ویلا و محل اقامت دارند یا به سراغ محل‌های اقامتی گران‌قیمت خواهند رفت. به گفته علیخان، امسال گردشگری داخلی رشد کاملا چشمگیری خواهد داشت و از آنجایی که به ظرفیت اقامتگاه‌ها و سایر زیرساخت‌ها اضافه نشده است، اگر به درستی این سفرها مدیریت نشود با معضلاتی همچون بی‌نظمی و نارضایتی مسافران روبه‌رو خواهیم بود.

*ریزش کیفیت سفر در تمام طبقات جامعه

چنانچه اشاره شد افزایش گردشگران نوروزی شاید امسال نسبت به سال‌های گذشته محسوس‌تر باشد. رزرو هتل‌ها، خدمات حمل و نقل، تورهای گردشگری و… بر این موضوع صحه گذاشته است. در همین حال، سهند عقدایی، مدیر یکی از آژانس‌های طبیعت‌گردی بر این باور است که گردشگر خروجی امسال به گردشگر داخلی تبدیل خواهد شد و اکثر قشر متوسط جامعه که تا سال گذشته سفر داخلی را برای گردشگری نوروزی برمی‌گزیدند، بعضا امسال سفر را از لیست سبد خرید خود حذف خواهند کرد. بسیاری از کسانی که علاقه‌مند به سفرهای خارجی هستند؛ امسال به سمت تورهای لوکس داخلی می‌روند.

اگر مروری بر سایت‌های گوناگون تورهای گردشگری داشته باشید، درمی‌یابید که اکثر تورهای گران‌قیمت پُر شده‌اند. از سوی دیگر طبقه متوسطی که تا سال گذشته به سفر داخلی می‌رفت احتمالا سفر را در نوروز حذف می‌کند. البته عقدایی به این نکته تاکید دارد که تمام این قشر متوسط سفر را حذف نخواهند کرد، بلکه بخشی از آنها ریزش خواهند داشت و همانطور که گردشگر خروجی کیفیت سفر خود را پایین آورده است، آن قشر متوسط هم کیفیت سطح سفر خود را پایین آورده و اقدام به سفر می‌کند. شاید کسی که تا سال گذشته در هتل اقامت می‌گرفت، امسال به سراغ مسافرخانه‌ها، خانه‌مسافرها و اقامتگاه‌های بوم‌گردی برود و کسی که این محل‌ها را قبل از این نوسانات و معضلات اقتصادی انتخاب می‌کرد چادر را برای محل اقامت و مقاصد نزدیک‌تر انتخاب کند.

او باتوجه به این کاهش کیفیت سطح سفر بیان می‌کند که میزان حجم گردشگر داخلی در نوروز، قابل پیش‌بینی دقیق نیست و باید دید قشر متوسط در این میان تا چه حد تصمیم به سفر می‌گیرد که اگر این اتفاق بیفتد قطعا با خیل عظیمی از گردشگر داخلی مواجه خواهیم بود؛ در حالی که خبری از زیرساخت کافی در بخش گردشگری نیست.

استان‌های ایران دارای پتانسیل بسیار بالایی هستند؛ اما به دلیل نداشتن سیستم نظام‌مند آمار گردشگری، نمی‌توان به‌صورت دقیق از میزان گردش مالی گردشگری در این مقاصد صحبت کرد. با این همه، دست‌کم شاخص‌های اقتصادی نشان می‌دهد گردشگری نتوانسته به‌صورت یکنواخت در سراسر کشور کمک‌رسان باشد. در صورتی که شرایط ارزی جدید فرصت مناسبی است تا بتوان زیرساخت استان‌های کمتر ‌شناخته‌شده را بهبود بخشید تا از توجه گردشگران به مناطق داخلی بیشترین بهره را برد.

البته همچنان هم نمی‌توان به صراحت گفت کسانی که تاکنون به سفر خارجی می‌رفتند دیگر به سفرهای داخلی گرایش پیدا کرده و از طرف دیگر کسانی که سفر داخلی می‌رفتند همچنان سفر را در سبد خرید خود حفظ می‌کنند؛ اما می‌شود بخشی از این گردشگران را با راهکارهای مختلف و درست به گردشگری داخلی، علاقه‌مند و متمایل کرد؛ راهکارهایی که با برنامه‌ریزی صحیح صورت گیرد و فرهنگ سفر در بین مردم کشور جا بیفتد، می‌تواند اتفاق موفقیت‌آمیزی در بخش گردشگری داخلی محسوب شود.

پاسخ دادن