بازار ارز نیازمند راهکار زیر بنایی

احمد خادم ‏المله- مدیر مسئول-بازار ارز ایران پس از هفته‏ ها هیجان و نا بسامانی سرانجام با راهکارهای سه گانه بانک مرکزی و دستگیری شمار قابل توجهی از دلالان ارز توسط نیروی انتظامی آرام گرفت.

تهران- اقتصاد برتر- 2 اسفند 96

اما پیش ‏بینی کارشناسان این است که تلاش مشترک دولت و بانک مرکزی اقدامی منفعلانه و موقتی است و اگر اقدام اساسی و زیر بنایی انجام نشود مثل سنوات قبل آرامش بازار دوامی نخواهد داشت و دوباره هیجانات ارزی عود خواهد کرد .

حقیقت این است که تکرار التهابات ارزی در بازار به دلیل این است که راهکارهای بانک مرکزی مقطعی و انفعالی و از روی فشار افکار عمومی و حاکمیت است و بیشتر حکم مسکن را در بازار دارد و نه تنها مشکل هیجانات ارزی بازار را دایمی حل نخواهد کرد بلکه تبعات جانبی دیگری برای سیستم بانکی و پولی کشور ایجاد خواهد کرد و اقتصاد ایران را در مرداب نابسامانی بیشتر گرفتار خواهد کرد .

سه راهکار اخیر بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز یعنی افزایش سود گواهی سپرده که به فاصله کمی از کاهش سود سپرده‏ های بانکی انجام شد، بانک‏های فعال را در سال 1397 بیشتر گرفتار خواهد کرد. پیش فروش سکه با توجه به قیمت کنونی بازار نیز حکم حراج طلای بانک مرکزی را دارد و راهکاری انفعالی است. سومین راهکار یعنی افتتاح حساب سپرده ارزی نیز با سود مشخص با توجه به نوسانات شدید قیمت ارز خیلی راهگشا نخواهد بود. این راهکارها صرفا می‏تواند هیجان نقدینگی بازار را منفعلانه و در کوتاه مدت تخلیه و مدیریت کرده اما دوباره در مقطع دیگری که اثر راهکارهای انفعالی تمام شود و کنترل فیزیکی کاهش یابد بروز خواهد کرد و این بار تداوم هیجانات ارزی باعث تشدید بحران و بی اعتمادی بازار به سیاست‏های بانک مرکزی و دولت خواهد شد که نهایتا باعث هجوم نقدینگی سرگردان به سوی بازار ارز خواهد شد.

نکته مهم اینکه در نسخه‏ هایی که بانک مرکزی تا کنون ارائه کرده راهکار زیر بنایی نظیر رونق تولید و هدایت نقدینگی سرگردان به سمت تولید ارائه نشده است که بتواند مشکل را زیر بنایی حل کند.

وقتی تولید در جامعه آسیب می‏ بیند، واردات نضج می‏گیرد، واحدهای تولیدی بحرانی می‏شوند و در معرض تعطیلی قرار می‏گیرند. طبیعی است نقدینگی خصوصا نقدینگی سرگردان نسبت به عملکرد حاکمیت بی‏اعتماد شده و جریان سرمایه را در مسیرهای غلطی هدایت می‏کند.

دولت برای مدیریت بازار ارز و نقدینگی در کشور باید مکانیزم دایمی با حضور نمایندگان نهادهای مختلف ذیربط داشته باشد تا ضمن رصد مستمر تحرکات و نیاز واقعی مردم به ارز تصمیمات ضربتی، میان و بلند مدت برای مدیریت بازار اتخاذ کند.

یکی از راهکارهای موثر برای مدیریت بازار ارز جلب اعتماد سرمایه داران و صاحبان نقدینگی است، دولت باید محور برنامه خود را رونق تولید و جذب سرمایه ‏ها به سوی تولید قرار دهد و سود دهی دلال بازی در بازار ارز و طلا را کاهش داده و به جای آن سود را در تمرکز سرمایه‏ها در تولید متمرکز کند و اعتماد مردم را به سود تولید جلب کند.

راهکار دیگر بانک مرکزی باید ایجاد بستر مناسب برای تامین ارز مورد نیاز تجار، فعالان بازار و مسافران باشد که مجبور نباشند برای تامین نیاز ارزی خود به دلالان غیر رسمی در بازار مراجعه کنند.

اطمینان داشته باشیم اگر بانک مرکزی و دولت تصمیم جدی درباره مدیریت مستمر بازار ارز اتخاذ نکنند هیجان انفعالی دوباره به بازار باز خواهد گشت.

پاسخ دادن