تحریم ترک خورد

 تحریم ها اگرچه وضعیت دشواری برای کشور به وجود آورده است، اما طراحی روابط تجاری با کشورهای همسایه راهکار دقیقی برای شکستن این تحریم ها است.

تهران – اقتصادبرتر – ۲۵ اسفند ۹۷

به گزارش #اقتصادبرتر ، عراق، ترکیه و آذربایجان گزینه های فعلی هستند که تلاش های سیاسی و مذاکرات امیدبخشی در این خصوص انجام شده است.

*شکست تحریم در عمل در حال تحقق است

رئیس کل بانک مرکزی گفت: روابط اقتصادی و تجاری ایران و عراق و آنچه با سایر همسایگان مانند ترکیه، آذربایجان و افغانستان درحال شکل گیری است و می‌توانم خبر از شکل گیری یک تحول در ترکیب کالا‌ها و خدمات صادراتی و مقاصد تجاری ایران بدهم.

عبدالناصر همتی که رئیس جمهور کشورمان را در سفر به عراق همراهی کرده بود، در بازگشت از عراق با اشاره به توافقات انجام گرفته با مسؤلان عراقی تاکید کرد: با روندی که در روابط اقتصادی و تجاری ایران و عراق می‌بینم و آنچه که با سایر همسایگان مانند ترکیه، آذربایجان و افغانستان درحال شکل گیری است، می‌توانم خبر از شکل گیری یک تحول در ترکیب کالا‌ها و خدمات صادراتی و مقاصد تجاری ایران بدهم.

رئیس کل بانک مرکزی تأکید کرد: واکنش سریع فعالان اقتصادی و پشتیبانی ارگان‌های ذیربط دولتی تحقق این تحول را شتاب خواهد داد.

همتی گفت: حذف دلار در مبادلات منطقه‌ای و جهانی ایران با دیگر کشور‌ها یکی از نتایج مهم راهبرد جدید تجاری ایران است.

رئیس کل بانک مرکزی افزود: وجود محدودیت در مبادلات پولی ایران و عراق به خاطر تحریم‌های آمریکا علیه ایران، پیچیدگی روابط بانکی دو کشور را زیاد کرده است، اما ما با درک شرایط و محدودیت‌های همکارانمان در عراق و با استفاده از مکانیسم پرداخت خاص به نحو مقتضی امور را پیش برده و مطالبات و وجوه ناشی از صادرات گسترده در جریان را وصول خواهیم کرد.

همتی تأکید کرد: قدم بعدی برای تکمیل این راهبرد ایجاد تعادل در تراز تجاری با کشور‌های همسایه است که تا حدود زیادی وابستگی وارداتی مستقیم ما را به دیگر کشور‌ها کاهش می‌دهد و لذا بخش مهمی از صادرات آن کشور‌ها به ایران از طریق صادرات مجدد آن کشور‌ها قابل تأمین است.

همتی در پایان اعلام کرد: الان در یک موقعیت ویژه برای استفاده از ظرفیت ملی برای پشتیبانی از تولید ملی و صادرات و کاهش اتکا به صدور نفت خام و واردات کالا‌های ساخته شده قرار داریم که می‌تواند در شکست قطعی تحریم نقش آفرینی کند.

*دستاوردهای اقتصادی و راهبردی سفر روحانی به عراق

یک کارشناس مسائل بین‌الملل گفت:‌ مسئولان سیاسی ایران و عراق در این سفر بر یکپارچه‌شدن و ایجاد اتحادیه امنیتی در منطقه با همکاری دیگر کشورهای منطقه از جمله سوریه تأکید کردند.

«حسین شیخ‌الا‌سلام»، کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به ‌تفاوت‌های سفر رئیس‌جمهور کشورمان به عراق، با سفر مخفیانه اخیر ترامپ به این کشور گفت:‌ آمریکا سال ۲۰۰۳ با ۱۷۰ هزار نفر به عراق حمله نظامی کرد و به‌گفته خودشان با صرف هزینه‌های میلیارد دلاری در این کشور تنها دستاوردی که داشتند، تلفات بیش از ۵ هزار نفری و صدها هزار نفر مجروح و روانی بوده است.

وی خاطرنشان کرد: لغو روادید برای شهروندان ایرانی و عراقی قطعاً در تعمیق رابطه دو ملت تأثیرگذار است که برون‌‌داد این موضوع به افزایش روابط سیاسی و اقتصادی دو کشور منجر می‌شود؛ زیرا روابط دولت‌ها دنباله روابط ملت‌ها با هم است.

شیخ‌الاسلام همچنین درباره گسترش حجم تبادلات تجاری ایران و عراق که یکی از دستاوردهای سفر روحانی به این کشور بود، تصریح کرد: بر اساس تفاهمنامه‌هایی که میان مسئولان دو کشور به امضا رسید، از این پس دلار از مبادلات تجاری دو کشور حذف و یورو و دینار جایگزین آن شد.

این کارشناس مسائل بین‌المللی با بیان اینکه هم‌اکنون حجم مبادلات تجاری ایران و عراق نزدیک به ۱۲ میلیارد دلار است که بر اساس تفاهمنامه‌های مشترک قرار است که به ۲۰ میلیارد دلار افزایش پیدا کند.تجارت ایران و ترکیه کمتر از پتانسیل روابط دو کشور است

*بهبود روابط تجاری با ترکیه

ایران در رتبه ۱۹ در میان ۲۰ خریدار کالاهای ترکی قرار دارد و علی‌رغم فروش نفت و گاز به ترکیه، دهمین کشور صادر کننده به این همسایه غربی است.

به گزارش المانیتور، ایران و ترکیه طی سال‌های اخیر همکاری در امور منطقه ای را حفظ کردند که بیشتر شامل تلاش‌های مشترک برای ثبات در سوریه و اتحاد در برابر سیاست‌های آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه می‌شود. وزیر کشور ترکیه حتی ایده عملیات مشترک علیه نظامیان کُرد را مطرح کرد.

انتظار می‌رود اتحاد سیاسی میان دو کشور تجارت دو جانبه را هم تقویت کند. قدمهایی هم در این مسیر برداشته شد. در ۲۰۱۵ یک قرارداد تجاری ترجیحی بین دو همسایه بسته شد که عوارض بر ۱۲۵ تولید صنعتی و ۱۴۲ محصول کشاورزی را کاهش می‌داد. دو سال بعد یک قرارداد پایاپای امضا شد که اجازه استفاده از ارزهای ملی را در تجارت دوجانبه می‌داد.

هدف دو کشور از امضای این قرارداد ترجیحی تقویت تجارت دو جانبه تا ۳۵ میلیارد دلار بود. پس از ۴ سال نتیجه ناامید کننده بود. در ۲۰۱۸ ارزش تجارت دوجانبه دو کشور ۹.۳ میلیارد دلار بود که پایین‌ترین حد طی ۹ سال گذشته را نشان می‌داد.

تجارت دو جانبه پس از رسیدن به ۱۰ میلیارد دلار در ۲۰۱۰ تا ۲۱.۹ میلیارد دلار بالا رفت.

صادرات ترکیه به ایران که در ۲۰۱۲ به ۹.۹ میلیارد دلار رسیده بود در ۲۰۱۷، ۳.۳ میلیارد دلار و در ۲۰۱۸، ۲.۴ میلیارد دلار بود. ارزش واردات از ایران هم در ۲۰۱۷، ۷.۵ میلیارد دلار و در ۲۰۱۸، ۶.۹ میلیارد دلار بود که از ۱۲.۵ میلیارد دلار ۲۰۱۸ کم‌ تر بود.

بسیاری امیدوار بودند با به کارگیری ریال ایران و لیره ترکیه، روابط تجاری راحت‌تر و میزان تجارت تقویت شود. ایران در رتبه ۱۹ در میان ۲۰ خریدار کالاهای ترکی قرار دارد و علی‌رغم فروش نفت و گاز به ترکیه، دهمین کشور صادر کننده به این همسایه غربی بود.

روند نزولی تجارت دو جانبه تا امسال هم ادامه داشته است. صادرات ترکیه به ایران ۲۷ درصد افت کرد و به ۱۹۱ میلیون دلار رسید و واردات از ایران ۱۶ درصد کاهش یافت و ۴۵۸ میلیون دلار بود.

کاهش مبادلات تجاری مربوط می‌شد به گرفتاری‌های اجرای قرارداد تجاری ترجیحی که در ۲۰۱۵ امضا شد.

ولی علی رغم ناامیدی در تجارت، همکاری در سایر زمینه‌ها مخصوصا گردشگری تقویت می‌شود. انجمن آژانسهای مسافرتی ترکیه و انجمن حمل و نقل هوایی و آژانس‌های گردشگری ایران در فوریه قراردادی امضا کردند تا تعداد گردشگران بین دو کشور را افزایش دهند. طبق گزارشات از ۴۰ میلیون گردشگری که در ۲۰۱۸ از ترکیه بازدید کردند، ۲ میلیون نفر ایرانی بودند.

این رقم نشان می‌دهد علی رغم مشکلات اقتصادی در ایران، همکاری‌های بین دو کشور گردشگری را تقویت کرده است.

سرمایه گذاری ایرانی‌ها در املاک ترکیه هم رو به افزایش است. سال گذشته ایرانیها ۳۶۵۲ خانه در ترکیه خریدند و پس از عراقی‌ها که ۸۲۰۵ خانه خریده بودند، رتبه دوم را به دست آوردند.

تاجران ایرانی نیز بیش از پیش جذب ترکیه می‌شوند. سال گذشته ایرانی‌ها ۱۰۱۹ شرکت در ترکیه تاسیس کردند که نسبت به ۳۵۷ شرکت ۲۰۱۷ افزایش داشت. این شرکت‌ها علاوه بر تبادل توریستی و افزایش خرید باعث تقویت ارتباط بین مردم دو کشور می‌شوند.

ولی تلاش ایران برای حفاظت از اقتصادش در شرایط فعلی، تجارت را سخت تر کرده است. تعجبی نیست وزارت تجارت روسیه به موسسات و شرکت‌های داخلی خود هشدار داده که ایران در رتبه ۱۲۴ از ۱۹۰ کشور در زمینه آسانی تجارت طبق آمار ۲۰۱۷ قرار دارد.

پاسخ دادن