تحلیلگران جهان : ترامپ مسیر را اشتباه می رود

سردرگمی ترامپ در برابر ایران

نتیجه نظر سنجی نشریه فارین افیرز از ۷۵ تحلیگر مجرب سیاسی در ده کشور جهان نشان می دهد ترامپ سیاست اشتباهی را در قبال ایران اتخاذ کرده است که به نتیجه مطلوب آمریکا منجر نخواهد شد .

تهران- اقتصاد برتر- ۲۲ اردیبهشت ۹۸

به گزارش#اقتصاد_برتر،تحلیلگران به دولت ترامپ توصیه کرده اند تشدید تحریم و فشار به ایران هرگز باعث بازگشت ایران به میز مذاکره نخواهد شد. مشروح گزارش فارین افیرز از نظر می گذرد.

یک سال پیش، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، از توافق هسته ای ایران خارج شد با این استدلال که بدنبال معامله ای جامع تر ، با محدودیت بیشتر و بلند مدت تر با ایران درباره موضوع هسته ای است. بگونه ای که این توافق برنامه موشکی بالستیک تهران را محدود کند و مانع از دخالت تهران در امور کشورهای همسایه شود . دولت ترامپ برای رسیدن به چنین توافق بزرگی، نه تنها به حمایت کنگره نیاز داشت بلکه از کشورهای منطقه نیز خواست تا در این مورد نقش آفرینی کنند. برای آنکه بدانیم آیا طرح بلند پروازانه ترامپ درباره ایران سرسخت تا چه حد قابل اجرا است ؟ از ۷۵ نفر از تحلیگران و سیاستگذاران از ده کشور مختلف جهان پرسش مشابهی در این زمینه مطرح کردیم . تحلیگران از کشورهای آمریکا، ایران، انگلیس، فرانسه، آلمان، اسرائیل، روسیه، چین، امارات و عربستان سعودی بودند. پاسخ دهندگان این امکان را ارزیابی کردند که آمریکا بازهم می توانست توافق بزرگی را با ایران انجام دهد. آنها همچنین به سئوالات مربوط به موضوعاتی نظیر موشک های هسته ای، منطقه ای و بالستیک که می توانست در مذاکره طرح شوند پاسخ دادند.

در این نظرسنجی، از پاسخ دهندگان سوال شد که نتیجه مذاکرات آینده با توجه به سیاستی که ترامپ در قبال ایران بکار گرفته را چگونه می بینند؟  تحلیلگران عمدتا در موفقیت آمیز بودن نتیجه این مذاکره شک و تردید داشتند. بسیاری از آنان به کمبود بودجه اشاره داشتند. دولت آمریکا بدنبال معامله جدیدی با ایران است که نیازمند دیپلماسی است، اما پس از آن به طور مداوم بعنوان یک ابزار اجباری ناتوان عمل می کند. واشنگتن به دلیل ناتوانی در ایجاد اجماع بین کشورهای اروپایی متحد با خود و یا ایجاد شرایط مطلوب برای حضور در مذاکرات تهران، چندان کارنامه موفقی برای دستیابی به موفقیت در مذاکره فرضی در آینده ندارد. اعلامیه رییس جمهور ایران در روزهای گذشته که حاوی پیامی برای محدود کردن همکاری در برخی از بخش های موافقتنامه هسته ای بود شاهدی بر این مدعاست که رویکرد امروز ترامپ کارایی لازم را برای متقاعد کردن ایران به مذاکره با آمریکا را ندارد. 

  • سیاست غلط فشار حداکثری به ایران

اکثر تحلیلگران که مورد پرسش قرار گرفتند بر این باور بودند که سیاست واشنگتن ” فشار حداکثری ” بر مردم ایران ، هرگز برای رسیدن به هدفش که برگرداندن ایران بر سر میز مذاکره است کارساز نخواهد بود . تنها کمتر از ۲۰ درصد از پاسخ دهندگان معتقد بودند که معامله بزرگ با ایران قابل دستیابی است. یعنی ۸۰ درصد نظرشان منفی بوده است . پاسخ دهندگان باقی مانده به دو گروه تقسیم شدند. برخی تصور می کردند برای رسیدن به نتیجه بهتر از برجام این امید وجود دارد که با مذاکرات جداگانه ای بتوان  ظرفیت های بیشتری ایجاد کرد اما دیگران معتقد بودند با رویه ترامپ هرگز نمی توان امیدی به انجام توافق در آینده داشت.

  • چند دستگی در کاخ سفید درباره ایران

هنگامی که از تحلیگران در خصوص عدم موفقیت سیاست دولت ترامپ در قبال ایران تا به امروز سوال شد؟ نیمی از آنان اظهار داشتند: در دولت ترامپ یک از هم گسیختگی و چند دستگی بین مدیران ارشد وی وجود دارد و یک سیاست یکپارچه و یکدست در قبال ایران در کاخ سفید اعمال نمی شود. در حالی که ترامپ بوضوح خواستار مذاکره با ایران است، جان بولتون مشاور امنیت ملی آمریکا و مایک پمپئو، وزیر امور خارجه، به دلیل انگیزه های ایدئولوژیک و اهداف بی ثبات سازی که در قبال ایران دارند مخالف رویکرد هر گونه توافق و مذاکره از سوی رییس جمهور آمریکا با ایران می باشند. حتی برخی تحلیلگران از جمله آمریکایی ها ابراز نگرانی می کنند که بولتون و پومپئو سعی دارند تا موفقیت هر گونه گفتگو با ایران را تضعیف کنند.

از سوی دیگر برخی از تحلیلگران با اشاره به سخنان پمپئو در ماه گذشته در بنیاد میراث فرهنگی که درخواست های ۱۲ گانه خود را از ایران مطرح کرد مبنی برتوقف هرگونه غنی سازی اورانیوم ، پایان دادن به گسترش موشک های بالستیک، آزاد کردن تظاهرکنندگان دوگانه در زندان های ایران و قطع حمایت از گروه های نمایندگی ایران در خاورمیانه ، پس از آن اعلام کرد در غیر این صورت هیچ گونه مذاکره ای با ایران انجام نخواهد شد! لذا نمی توان به انجام مذاکره ایران و آمریکا خوش بین بود.

  • فشار به ایران نتیجه عکس داده است.

از سوی دیگر تحلیلگران شرکت کننده در این نظرسنجی گفتند : با نگاه اجمالی به شرایط موجود و اعمال تحریم های سختی که آمریکا با هدف محدود کردن رشد اقتصاد ایران و تحمیل درد و رنج فراوان به مردم که با هدف تغییر در رفتار ایران انجام داده است ، نه سیاست هی ترامپ نتیجه نداشته بلکه هیچ فرصتی را برای باز کردن باب مذاکره جدید با ایران فراهم نکرده است و اگر آمریکا تصور می کند با تحت فشار قرا دادن ایران میتواند به نتیجه برسد سخت در اشتباه است چرا که پایداری جمهوری اسلامی را به طور جدی دست کم گرفته اند و ارزش گذاری امنیتی و دیدگاه های جهان را به خوبی درک نکرده است . کارشناسان خاطر نشان کردند ایران تنها زمانی به میز مذاکره مجدد با آمریکا باز میگردد که واشنگتن درخواست های ایران را محقق کند که عبارتند از : دولت ترامپ، مطالبات احتمالی ایرانیان را در نظر بگیرد، شاید آنان با مذاکرات جدید موافقت کنند. کمک های بلاعوض یک درخواست واضح است، اما ایرانی ها می توانند بیشتر از تضمین های امنیتی، برای داشتن یک برنامه هسته ای منطقی، امتیازاتی برای فعالیت های موشکی بالستیک منطقه ای و حتی کاهش نیروهای آمریکایی در منطقه خاورمیانه از آمریکا درخواست کنند اما اکثر کارشناسان گفتند رهبری ایران تقریبا به چنین نتیجه ای علاقمند نیست، زیرا جمهوری اسلامی معتقد است آمریکا اساسا رفتار خصومت آمیزی با ایران دارد.

  • امید بیش از حد ترامپ به تحریم

دیپلمات های پاسخ دهنده در این نظرسنجی گفتند، دولت ترامپ بیش از حد به تحریم ها علیه ایران بعنوان یک حربه دل بسته است، اما تا امروز از کسب هر موفقیتی در این زمینه ناکام بوده است. برخی براین باورند که سیاست تحریم ممکن است در سال ۲۰۱۲ ایران را بر سر میز مذاکره با دولت اوباما بنشاند اما حتی در آن زمان نیز، تحلیلگران در سراسر جهان اشاره داشتند که برجام هم نتوانست تمامی فعالیت غنی سازی ایران را تعطیل کند لذا این خواست ایران را بعنوان یک واقعیت پذیرفتند. چرا که توافق برجام این اجازه را به ایران می دهد که غنی سازی تا ۳.۶۷ درصد را برای مدت ۱۵ سال داشته باشد.

  • عدم همراهی کشورهای جهان با ترامپ

اکثریت قاطع کارشناسان در سراسر جهان بسیار تردید داشتند دولت ترامپ بتواند توافق بزرگ را تسهیل کند. بسیاری استدلال می کنند طرف های سوم مانند روسیه، چین، اسرائیل، امارات و عربستان سعودی از اهداف سیاسی خود برای مخالفت ایران استفاده می کنند. اکثر مصاحبه شوندگان ازعربستان سعودی و امارات نمیتوانستند جلوی تجدید گفتگوهای آمریکا با ایران را بگیرند و کارشناسان روسی و چینی معتقد بودند کشورشان مایل نیست که خود را فراتر از تلاش محدودی که برای حفاظت از برجام انجام داده بودند، گسترش دهند.

  • راهکار بازگرداندن ایران به میز مذاکره

اگر رئیس جمهور آمریکا واقعا به دنبال توافقی بزرگتر و بهتر با ایران است ، باید کابینه ترامپ استراتژی ایران را دوباره ارزیابی کند. و به جای استفاده از ابزار ساده تحریم و دو برابر کردن فشارها بر ایران پل هایی برای حمایت از اروپا بسازد و منافذی را در آن ایجاد کند تا بتواند به این روش ایران را به میز مذاکره برگرداند .

*اکرم صدیقی.سردبیر سایت

پاسخ دادن