ترامپ گرفتار چالش ناشناخته ایران

اقتصادبرتر

مسئولان پرونده هسته ای کشور اعلام کرده است اقداماتش در کاهش تعهدات هسته‌ای برگشت‌پذیر است و هر گاه شرکای اروپایی اقدام به اجرای تعهدات خود در برجام کرده و منافع جمهوری اسلامی در توافق هسته‌ای تأمین شود تهران هم سریعاً می‌تواند کاهش تعهدات خود را متوقف کند. حالا توپ در زمین ترامپ است و البته وی سرگردان برای ارائه پاسخ.

تهران – اقتصاد برتر – ۱۹ تیر ۹۸

به گزارش #اقتصادبرتر، روزنامه آمریکایی واشنگتن پست در سرمقاله ای نوشت: ترامپ در قبال تحرکات ایران؛ سرگردان مانده است و استراتژی مشخصی ندارد.

این روزنامه منتقد ترامپ در سرمقاله روز دوشنبه خود نوشت: وقتی “ترامپ” سال گذشته از توافق هسته ای خارج شد؛ از همان موقع خوب مشخص بود که پاسخ ایران به این رویداد چه خواهد بود. پیش بینی این بود تهران همه محدودیت های مندرج در توافق برای غنی سازی اورانیوم را خواهد شکست و رسانه های ایران دیروز گزارش دادند که ایران غنی سازی اورانیوم را بالاتر از سقف مجاز تعیین شده در توافق شروع کرده است.

واشنگتن پست با طرح این ادعا که تحرکات اخیر ایران موجب افزایش تنش ها در خلیج فارس شده است، نوشت: گمان می رفت، دولت ترامپ از قبل پیش بینی می کرد پاسخ تهران چه خواهد بود و خودش را برای حرکت های بعدی آماده می کرد تا از این طریق به اهداف ملموسش برسد، اما اینطور نشد.

همه واکنش ترامپ به این اقدامات تحریک آمیز تازه جمهوری اسلامی اظهارنظر او در روز یکشنبه در جمع خبرنگاران بود که گفت: ” ایران بهتر است مراقب باشد”، از همین پاسخ مشخص می شود که رئیس جمهور نه یک هدف منطقی و مشخص برای “فشار حداکثری” اش دارد، و نه یک استراتژی برای رسیدن به آن هدف. “”

نشریه آمریکایی در سرمقاله خود با بیان این نکته که ” پاسخ ایران به اقدامات محرک ترامپ؛ کاملاً سنجیده و حساب شده است ” خاطر نشان کرد: هرچند جمهوری اسلامی محدودیت غنی سازی را نقض کرده است؛ اما ایرن هنوز تا دستیابی به کلاهک اتمی فاصله دارد.

واشنگتن پست همچنین به مهلت ۶۰ روزه ایران برای برداشتن گامهای عملی اروپا اشاره کرده و می نویسد ایران از دولت های اروپایی خواسته است در این مدت زمان، راههایی را برای دور زدن تحریم های آمریکا پیدا کنند و مزایای اقتصادی که توافق هسته ای قول آن را داده است؛ به ایران بچشانند.شاید اروپا دست به تلاش بزند، اما همه تلاش های قبلی اش در این راه تا به حال بی فایده بوده است.

نشریه آمریکایی با اشاره به موضوع سرمایه گذاری شرکت های اروپایی در ایران و نگرانی این شرکت ها مبنی بر از دست دادن فرصت حضور در بازار آمریکا درصورت همکاری با ایران نوشت: دولت ترامپ امیدوار است که اروپا هم به این تحرکات ایران جواب بدهد و تحریم های خودش را علیه او اعمال کند. اما به نظر نمی رسد چنین چیزی به این زودی ها اتفاق بیفتد.

سایر طرفهای امضا کننده توافق هسته ای، آمریکا را سرزنش می کنند که با خروجش از توافق، ایران را تحریک کرد دست به یک سری تحرکات بزند و اگر بخت با ترامپ یار باشد، اروپایی ها بر سر این افتضاحی که ترامپ آن را به بار آورده است با ایران مذاکره خواهند کرد.

“امانوئل مکرون” رئیس جمهور فرانسه شنبه گذشته با “حسن روحانی” رئیس جمهور ایران تلفنی گفت وگو کرد و از او درخواست کرد که با آمریکا گفت و گو کند.

تهران می گوید که با دولت ترامپ مذاکره نخواهد کرد مگرآنکه؛ اول تحریم ها را بردارد. اما امکان دارد فرانسه و یا عمان پیشقدم شوند و برای قانع کردن جمهوری اسلامی به گفت وگو با ترامپ پا در میانی کنند.

ترامپ اگر می خواهد در این راه موفق باشد، باید اهدافی قابل دسترسی را دنبال کند، نه آن ۱۲ شرطی که “‌مایک پمپئو” وزیر خارجه آنها را برای گفت وگو با ایران معین کرده است. خود ترامپ هم اعلام کرده است که این شروط هرگز نمی تواند آغازگر گفت و گوها باشد.

پمپئو و “‌جان بولتون” مشاور امنیت ملی نیز همانند اسرائیل و عربستان؛ خواستار تغییر رژیم ایران هستند و مخالفتی هم با استفاده از نیروی نظامی علیه این رژیم ندارند. همه خواست ترامپ آنطور که خودش می گوید این است که توافق هسته ای بهتری بدست بیاید. ترامپ گفته است که جنگ را نمی خواهد.

اگر واقعاً” اینطور است؛ ترامپ باید راه خودش را از راه جنگ طلبان کابینه اش جدا کند و به دنبال راهی بگردد که جلوی جنگ را بگیرد، قبل از آنکه خیلی دیر شده باشد.

*مذاکره‌ کنندگان هسته‌ای دولت اوباما: فشار علیه ایران به مذاکره منجر نمی‌شود

مقام‌های سابق آمریکایی که در مذاکرات هسته‌ای نقش داشتند، به دولت دونالد ترامپ هشدار دادند که راهبرد فشار حداکثری، ایران را به پای میز مذاکره نخواهد کشاند.

به نوشته تارنمای نیوزویک، کارشناسانی که در مذاکرات برجام حضور داشتند، بر این باورند که هنوز امکان گفت‌وگو وجود دارد اما تنها به شرطی که ترامپ برخی از اطرافیانش را که گرایش‌های ستیزه‌جویانه‌تری دارند، نادیده بگیرد. در حلقه اطرافیان ترامپ دو چهره یعنی جان بولتون و مایک پمپئو رویکرد تندی اتخاذ کرده‌اند که به افزایش تنش میان آمریکا و ایران انجامیده است.

«رابرت مالی» که در دوره باراک اوباما رئیس جمهوری پیشین آمریکا جزو مذاکره‌کنندگان ارشد بر سر برجام بود، روز دوشنبه در جریان نشستی خبری گفت: ترامپ در مسیر تصادم با خود است.

مالی که اکنون رئیس و مدیر اجرایی اندیشکده «گروه بین‌المللی بحران» است، اظهار داشت: رئیس جمهوری آمریکا در راهی قرار دارد که به عقیده خودش منجر به مذاکره می‌شود. شک دارم بسیاری از اعضای تیم او بدانند که این راه به مذاکره منتهی نخواهد شد؛ دستکم به مذاکره‌ای که او می‌خواهد. این مسیر به تقابل نظامی منتهی می‌شود که البته او قطعاً این را نمی‌خواهد اما قادر به جلوگیری از آن نیست.

خروج آمریکا از برجام چند هفته بعد از تغییر و ترمیم کابینه ترامپ در سال ۲۰۱۸ رخ داد. طی آن تغییرات بولتون و پمپئو وارد دولت شدند. هر دو نفر جزو معماران و طراحان سیاست «فشار حداکثری» علیه ایران به شمار می‌آیند.

«وندی شرمن» مذاکره‌کننده ارشد سابق در گفت‌وگوهای هسته‌ای با ایران بر این باور است که بولتون و پمپئو «رئیس جمهوری آمریکا را سمت اقدام نظامی سوق می‌دهند.» شرمن افزود که به باور وی «ترامپ خواهان جنگ نیست» اما «کسانی در اطراف او هستند که می‌خواهند خطر آغاز جنگ را بپذیرند.»

وی که اینک مدیر «مرکز رهبری عمومی در مدرسه کندی در هاروارد» است، درباره عقب‌نشینی ماه گذشته ترامپ از اقدام نظامی علیه ایران گفت شاید تصمیم او «به این دلیل بود که متوجه شد چنین اقدامی ممکن است به جنگی بزرگ‌تر منجر شود و جنگ بزرگ‌تر به نفع او نیست زیرا هوادارانش از آن حمایت نمی‌کنند.»

بامداد پنجشنبه ۳۰ خرداد یکی از دوربردترین پهپادهای جاسوسی آمریکا بنام «گلوبال هاوک» بعد از تعرض به آب‌های سرزمینی و مرزهای جمهوری اسلامی ایران در سواحل روستای کوه مبارک بخش مرکزی شهرستان جاسک توسط نیروهای پدافند هوافضا سپاه پاسداران سرنگون شد. آمریکا اعلام کرد که ترامپ در دقایق پایانی از اجرای طرح اقدام تلافی‌جویانه منصرف شد.

نیوزویک نوشته شرکای آمریکا در اروپا، روسیه و چین خواهان چنین وضعیتی نیستند و از ترامپ خواسته‌اند به تعهدات بین‌المللی که اوباما پذیرفت پایبند باشد. تارنمای آمریکایی «آکسیوس» نیز نوشت: سایر طرف‌های برجام سعی دارند هم مانع از افزایش تنش‌ها شوند و هم مانع از فروپاشی برجام شوند. ریچارد دالتون سفیر سابق انگلیس در تهران درباه نگاه اروپایی‌ها به رویکرد و اقدامات تنش‌زای آمریکا گفت: آنها معتقد نیستند که راهبرد فشار حداکثری کارآمد است. آنها فکر نمی‌کنند که کسی از جنگ سود ببرد.

در شرایطی که آمریکا به تنش‌ها دامن می‌زند اروپایی‌ها مدعی هستند که برای حفظ برجام و کمک به ادامه مراودات مالی با ایران به رغم تحریم‌های آمریکا ادامه می‌دهند. هر چند سازوکار مالی ویژه اروپا موسوم به «اینستکس» برای مقابله با تحریم‌های آمریکا آغاز به کار کرده است اما تراکنش‌های آن عمدتاً محدود به خدمات بشردوستانه است و تأثیرات اندکی در اقتصاد ایران دارد. ایران گفته که اگر اروپا نتواند به عادی سازی روابط تجاری کمک کند پایبندی خود به توافق هسته‌ای را کاهش می‌دهد.

به نوشته تارنمای «فارن پالیسی»، کارشناسان و سیاستگذاران پیشنهادهایی برای اروپا به منظور تعامل اقتصادی با ایران دارند؛ از جمله گسترش اینستکس به طوری که ایران به دارایی‌های مسدودشده خود دسترسی پیدا کند و در عین حال روابط گسترده‌تری با کشورهایی مانند هند و عراق داشته باشد.

ریچارد دالتون در این باره اظهار داشت: اروپا برای آنکه اینستکس را کارآمد کند باید بیشتر تلاش کند. اروپا باید بودجه بسیار بیشتری به آن تزریق کند.

یکی دیگر از راه‌هایی که دالتون پیشنهاد کرد تقویت مبادلات مالی میان لندن و تهران است. او به طلب پانصد میلیون دلاری ایران از انگلیس اشاره می‌کند. این طلب به زمانی برمی‌گردد که در پی وقوع انقلاب اسلامی در ایران، انگلیس قرارداد فروش تانک‌های چیفتن به ایران را لغو کرد.

این در حالی است که اقدامات اروپا تاکنون کافی نبوده و ایران گام‌های تازه‌ای برای صیانت از حقوق خود برداشته است. در اولین گام، میزان ذخایر اورانیوم غنی‌شده ۳.۶۷ درصدی ایران از ۳۰۰ کیلوگرم عبور کرد. در گام بعدی، سطح غنی‌سازی ایران به حدود ۴.۵ درصد افزایش یافت.

پاسخ دادن