تشدید اختلاف آمریکا و اسرائیل بر سر ایران

تشدید اختلاف آمریکا و اسرائیل بر سر ایران
اقتصادبرتر

شبکه خبری بلومبرگ با استناد به سخنان دنیس راس مشاور امنیت ملی سابق کاخ سفید نوشت ، آمریکا و اسرائیل درباره مذاکره با ایران به مرحله ای رسیده اند که کاملا با یکدیگر اختلاف پیدا کرده اند و از سوی دیگر ، فشار حداکثری آمریکا به ایران بر عکس شده و اکنون این ایران است که فشار حداکثری به آمریکا وارد می کند.

تهران – اقتصادبرتر-۱۶ شهریور ۹۸

دنیس راس مشاور موسسه سیاست خاورمیانه واشنگتن است که در پست های بالای امنیت ملی برای رؤسای جمهور آمریکا نظیر رونالد ریگان ، جورج دبلیو بوش ( پسر ) ، بیل کلینتون و باراک اوباما خدمت کرده است، راس می گوید: دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو همیشه موضع یکسانی درقبال ایران داشته اند اما طی چند روز گذشته ، اظهارات متفاوتی در باره ایران اذعان کرده اند که نشان از تفاوت دیدگاه این دو نفر در قبال ایران دارد.
ترامپ در اجلاس سران گروه ۷ در ۲۶ اوت ( ۴ شهریور ) تأکید کرد: “ایران دیگر آن کشوری که دو سال و نیم پیش زمانی که من به ریاست جمهوری رسیدم نیست. این کشور(ایران) دیگر حامی شماره یک تروریست ها نیست “چرا که آنها نمی توانند مانند گذشته خرج کنند.” این پیامد به دلیل کمپین تحریم “فشار حداکثری” آمریکا آنقدر به اقتصاد ایران آسیب رسانده است که رفتارش بهتر شده است. این گفته های ترامپ نسبت به اظهارات نتانیاهو در همان روز ، متناقض است چرا که نتانیاهو در باره ایران گفته بود : “ایران در جبهه گسترده ای برای انجام حملات تروریستی علیه اسرائیل فعالیت می کند.” اسرائیل نیزهمچنان برای امنیت خود در تلاش است . من از جامعه بین المللی می خواهم فوراً وارد عمل شود تا حملات ایران را متوقف کند. ” نتانیاهو مستقیماً درمورد اقداماتی که اسرائیل برای تأمین امنیت خود انجام داده، سخن می گوید: از جمله ازبین بردن موشک های ایرانی در پایگاه های شبه نظامی شیعه در عراق. از نظر اسرائیل ، علی رغم نظرات ترامپ ، ایران امروز کشوری نیست که تهدیداتش تمام شده باشد. در واقع ، اندکی قبل از بیانیه نتانیاهو ، جهاد اسلامی ، یک گروه فلسطینی نزدیک به ایران ، چهار موشک از غزه به اسرائیل شلیک کرد. آنچه قابل توجه است این که نتانیاهو از “جامعه جهانی” خواست تا در دفاع از اسرائیل عمل کنند.

اسرائیل بدنبال دریافت کمک از کشورهای جهان

“راس ” می گوید: من بعنوان کسی که در پنج دولت مختلف آمریکا خدمت کرده ام ، می دانم که غالباً رهبران اسرائیل خصوصا نخست وزیران ، وقتی به دنبال جلوگیری از تهدیدهای گسترده تر هستند ، همیشه ابتدا از آمریکا این درخواست را داشته اند. آنها برای جلوگیری از تهدیدهای احتمالی و افزایش هزینه ، آمریکا را مسئول بسیج سایر کشورهای هم پیمان خود برای کمک به مقابله با تهدیدات احتمالی و افزایش هزینه های خود می دانستند اما در حال حاضر نتانیاهو می داند که آمریکا دیگر آن نقش را بازی نمی کند، بنابراین مستقیماً به دنبال کمک گرفتن از سایر کشورهای جهان است. به طور ضمنی باید گفت، به نظر می رسد نتانیاهو تشخیص داده که دولت ترامپ بیشتر تلاش دارد تا با “قدرت نرم” و تلاش دیپلماتیک و سایر اقدامات غیر نظامی آمریکا را یاری کند تا به اهداف خود برسد. لذا ، بیانیه اخیرنتانیاهو نشان می دهد وی نسبت به توانایی آمریکا جهت جلوگیری از ایران اعتماد چندانی ندارد. خیلی جای تعجب ندارد زیرا حتی پس از نسخه فشار حداکثری آمریکا و متحدینش در جهت منافع آمریکا در منطقه ،مجوز واردات نفت ایران به هشت کشوررا تمدید نکرد اما باز هم ایران خود را با شرایط جدید تطبیق داد. این تصمیم که در ماه مه ( خرداد و تیر ) به اجرا درآمد ، مطمئناً ایرانیان را تحت فشار قرار داد اما پاسخ آنها ، علاوه بر برگشت تدریجی از توافق هسته ای سال ۲۰۱۶ ، حمله به تانکرهای نفتی در خلیج فارس بود، از سوی دیگرحملات حوثی های یمن به تأسیسات نفتی عربستان ،دامنه تهدیدات به اسرائیل را گسترش داد. همه اینها پس از آن بود که جان بولتون ، مشاور امنیت ملی آمریکا، پنجم ماه مه ( ۱۵ خرداد ) اعلام کرد : هرگونه تهدیدی با “واکنش بی امان” روبرو می شود. بدون شک ، بولتون قصد داشت چنین هدفی را عملی کند اما ترامپ برعکس نظر او اعلام کرد، نمی خواهد با ایران درگیر شود.

• متحدان آمریکا باید خودشان امنیت را تامین کنند

علاوه بر این ، به نظر می رسد رئیس جمهورآمریکا معتقد است مسئولیت پاسخگویی به تهدیدهای ایران علیه دوستان آمریکا در منطقه بعهده خود آن ها است ، نه با آمریکا. ترامپ با از سرگیری اجرای سیاست جیمی کارتر ، همین منطق را برای تنگه هرمز اعمال می کند و می گوید: از آنجا که سایر کشورها باید برای تأمین منابع نفتی خود در منطقه اقدام کنند لذا آنها عمدتاً خود باید برای حفاظت از آن پاسخگو باشند. با توجه به تصمیم ترامپ مبنی بر اقدامات تلافی جویانه در قبال سرنگونی یک هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی در اوایل تابستان امسال ، این مسئله را به ایرانیان یادآوری می کند که آمریکا فقط در برابر حملات مستقیم علیه نیروهای خود که منجر به تلفات می شوند ، پاسخ خواهد داد که تعداد آنها نیز ناچیز است و این باعث شد ایرانی ها هیچگونه واهمه ای از واکنش آمریکا در قبال حملات احتمالی ایران به دوستان این کشور در منطقه نداشته باشند.
ترامپ ممکن است ، باراک اوباما را به دلیل توافق هسته ای با ایران مورد انتقاد قرار دهد که البته پس از انتخاب شدن به عنوان رئیس جمهوری آمریکا ،خیلی زود آن را ملغی کرد اما او با هدف ایران غیر هسته ای که مطمئناً همان هدف اوباما بود، سخن می گوید و در تلاش است به ظاهر ایران را از هرگونه سلاح هسته ای مبرا کند تا رفتار منطقه ای ایران را کنترل نماید و به قول وی نقش پررنگی در منطقه نداشته باشد. علاوه بر این ، با تأیید این نکته که امانوئل مکرون ، رئیس جمهور فرانسه اعلام کرد ممکن است ایرانی ها برای شروع مذاکرات نیازمند “جبران خسارت” باشند ، وی تا آنجا پیش رفت که می گوید ایرانی ها “برای جبران شرایط بسیار سخت نیازمند پول هستند” و ” اگر به پول احتیاج داشته باشند ، این امر تنها با فروش نفت تضمین می شود ، که به نظر من این روش امن ترین بشمار می رود. “

• ترس اسرائیل از توافق ایران و آمریکا

دنیس راس می نویسد: مشکلی نیست که ترامپ بخواهد با ایرانیان مذاکره کند، اما نشانه هایی که اکنون وی ارسال می کند حاکی از این است که فشار حداکثری آمریکا ، ایران را مجبور به مذاکره نخواهد کرد بلکه این فشار حداکثری ایرانی ها است که روی آمریکا و اروپا تاثیر گذاشته است. شاید به همین دلیل است که گفته می شود نتانیاهو سعی کرده ترامپ را ترغیب کند به این زودی ها با جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران دیدار نکند؛ او به وضوح می ترسد ایران و آمریکا به توافق هایی دست یابند .

بله ، ایرانیان از لحاظ اقتصادی در تنگنا هستند و شاید مذاکره ای پیش بیاید اما خواست رئیس جمهور ایران ، حسن روحانی مبنی بر اینکه آمریکا ابتدا باید تحریم ها را کنار بگذارد ( کاری که او می داند ترامپ اکنون بعید است انجام دهد ) نشان می دهد آنها عجله ای برای انجام مذاکره ندارند. در این میان ، ایرانی ها فشار خود را افزایش خواهند داد ، و معتقدند با فشار بیشتر بر این اهرم می توانند امتیازات بیشتری از ترامپ بگیرند تا بر سر میز مذاکره حاضر شوند. در حال حاضر ، موضع ایران به این معنی است که هیچگونه توافق اولیه برای توافق میان آمریکا و ایران وجود نخواهد داشت. بله ، این نگرانی های نتانیاهو در مورد آنچه در حال حاضر معامله به نظر می رسد را کاهش می دهد. اما نکته قابل توجه این است که ایرانیان در تلاش هستند اهرم فشارخود را افزایش دهند و احتمالاً اسرائیل با رفتارهای پرخاشگرانه از سوی نزدیکان تهران روبرو خواهند شد. این در حالیست که دولت ترامپ کاملاً از حق اسرائیل در دفاع از خود حمایت خواهد کرد اما عمدتا اسرائیل را نیزبه حال خود می گذارد تا خودش نقش عمده ای در دفاع از خود بازی کند و باید با عواقب سیاست جدید آمریکا روبرو شود لذا این یک مورد کلاسیک است که نخست وزیر اسرائیل باید خود در نهایت خواسته هایش را تامین کند.

*اکرم صدیقی. سردبیر سایت اقتصاد برتر

پاسخ دادن