تصویری از رشد اقتصادی ایران در سال ۹۸

تصویری از رشد اقتصادی ایران در سال ۹۸

رشد اقتصادی در ایران، براساس مطالعات، تا حد زیادی توسط تغییرات نرخ موجودی سرمایه خالص توضیح داده می‌شود.

تهران – اقتصاد برتر – ۹ آبان ۹۸

▫️ رشد اقتصادی در ایران، براساس مطالعات، تا حد زیادی توسط تغییرات نرخ موجودی سرمایه خالص توضیح داده می‌شود. با توجه به روند نزولی رشد موجودی سرمایه خالص طی سال‌های گذشته و منفی‌شدن نرخ رشد آن در سال جاری، برآوردهای بدست آمده براساس حسابداری رشد، حاکی از رشد اقتصادی منفی در سال ۹۸ است.

▫️ از طرف دیگر، عملکرد کوتاه‌مدت اقتصاد در سال جاری، تحت تأثیر برخی تکانه‌های برونزا و همچنین تحت تأثیر محیط اقتصاد کلان و نیز برخی سیاست‌های دولتی قرار دارد. به طور مشخص، عوامل برونزا مانند تشدید تحریم‌های خارجی و کاهش شدید تولید نفت و افزایش موانع تجارت خارجی و همچنین برخی متغیرهای کلان مانند تورم بالا و نیز برخی سیاست‌ها و اقدامات داخلی مانند تغییرات پی‌درپی مقررات، سرکوب قیمت‌ها، اخلال گسترده در بازارها، ممنوعیت‌های صادراتی و تخصیص ارز ترجیحی، باعث شد که رکود اقتصادی عمیق‌‌تر شود.

▫️ هرچند از قبل پیش‌بینی می‌شد رشد اقتصادی سال ۹۸ کمتر از سال ۹۷ باشد ولی عوامل مذکور موجب شد که رشد اقتصادی کشور از رقمی که قبل‌تر پیش‌بینی می‌شد، کمتر گردد.

▫️ در سال ۹۸، عوامل مختلفی عملکرد تولید ناخالص داخلی و تقاضای کل اقتصاد را تحت تأثیر قرار خواهد داد. در سال جاری انتظار می‌رود رشد نسبتاً مناسبی در ارزش افزوده بخش کشاورزی، معدن و برخی زیربخش‌های خدمات رخ دهد که همین مسئله از عمق رکود سال جاری خواهد کاست. در مقابل احتمال می‌رود ارزش‌افزوده بخش‌های نفت، صنعت، ساختمان، تأمین آب و برق و گاز، بازرگانی و فعالیت‌های مالی، نسبت به سال گذشته کاهش یابد.

▫️ در سال جاری، بیشترین سهم در کاهش تولید ناخالص داخلی از محل کاهش تولید نفت خواهد بود. تولید نفت به ویژه در نیمه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش قابل توجهی داشته است و به تبع آن رشد ارزش افزوده بخش نفت نیز کاهش خواهد یافت.

▫️ در بخش صنعت، برغم افزایش تولید برخی اقلام صادراتی، در مجموع انتظار رشد منفی نسبت به سال گذشته وجود دارد. آمار عملکرد پنج ماهه صنعت حاکی از افزایش نسبی تولید اقلام عمده صادراتی مانند فولاد خام و محصولات فولادی، کاتد مس و برخی اقلام پتروشیمی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. در مقابل، طبق آمار پنج ماهه وزارت صنعت، تولید اقلام خودروی سبک و سنگین، لاستیک، روغن موتور، آلومینیوم و برخی اقلام لوازم خانگی کاهش قابل توجهی یافته است.

▫️ در مجموع عملکرد بخش صنعت طی سال ۹۸، به گونه‌ای است که احتمالاً رکود در تولید کالاهای مصرفی بادوام به ویژه لوازم خانگی و همچنین خودرو و صنایع وابسته تا پایان سال ادامه خواهد یافت.

▫️ انتظار می‌رود در طرف تقاضای کل اقتصاد، اجزای تقاضا با رشد منفی نسبت به سال گذشته مواجه شوند. مصارف نهایی دولت در اثر تعدیل ارقام بودجه عمومی و کاهش درآمدهای نفتی و مالیاتی دولت کاهش خواهد یافت. مصارف نهایی خصوصی نیز به دلیل کاهش درآمد قابل تصرف خانوار، کاهش خواهد یافت.

▫️ بیشترین کاهش بین اجزای طرف تقاضای اقتصاد، احتمالاً مربوط به قلم تشکیل سرمایه ثابت خواهد بود. با توجه به رکود بخش ساختمان، کاهش پرداخت‌های عمرانی دولت و کاهش واردات کالاهای سرمایه‌ای، انتظار کاهش قابل توجه در میزان تشکیل سرمایه ثابت نسبت به سال گذشته وجود دارد.

▫️ در نهایت قابل ذکر است، چنانچه سیاستگذار مانع از اخلال در بازارها گردد و بتواند با اقدامات ثبات‌ساز مانع از تشدید بی‌ثباتی اقتصاد گردد، انتظار می‌رود با کاهش تأثیرگذاری متغیرهای برونزا و همچنین با توجه به تغییرات نرخ ارز، به تدریج از سال آینده از میزان رکود اقتصاد کاسته شود.

✍️ حمید آذرمند

پاسخ دادن