حل معادله اقتصاد نیازمند راهکار نوین

حل بحران اقتصادی
اقتصاد برتر

احمد خادم المله مدیر مسئول-شواهد اقتصاد همه را به این باور رسانده که اوضاع و احوال اقتصاد کشور حال خوشی ندارد. گروه‌های مختلف علمی و صاحبنظران هر کدام راهکارهایی را برای بهبود اقتصاد ارائه می‌کنند که اگر فهرستی از آنها تهیه کنیم مثنوی هفتاد من کاغذ شود.

تهران- اقتصاد برتر- ۲۸ آذر ۹۷

رئیس جمهوری هم به مذاح یا جدی در یکی از سخنرانی هایش اظهارداشت، نسخه‌های علمی جوابگوی اقتصاد ایران نیست و گاه ما را به گمراهی می‌اندازد. رئیس قوه قضائیه هم اخیرا خواستار برخورد با گرانفروشان شده است. بالاخره هر کس از دریچه نگاه خود ابعاد مختلف اقتصاد را بررسی کرده و راهکار ارائه می‌دهد اما راهکار‌ها تا کنون خیلی موثر نبوده و یا اگر تاثیر داشته مقطعی و ناپایدار بوده است.

آنچه مسلم است ریشه‌های بحران اقتصاد در ایران مزمن و قدیمی است. دولت‌ها طی سالیان گذشته برای گذران اوضاع خود هر کدام نسخه ای برای اقتصاد متکی به نفت پیچیده اند و بنا به شرایط امتیازاتی را به بخش‌های مختلف جامعه داده اند که اقتصاد را کاملا حمایتی و شرایط را بد تر کرده‌اند! با این روند به حل مشکلات اقتصادی نه تنها با نگاه کلان و ریشه ای نگاه نشده بلکه غالبا تلاش شده صورت مساله مشکلات را مقطعی حل کنند تا مشکلی برای دولت‌ها ایجاد نشود. اکنون نتیجه این شده که با تحمیل تحریم، چالش‌های مزمن اقتصاد به معضلی اساسی تبدیل شده که نسخه‌های ساده معمول راهگشای آن نیست.

اقتصادی که طی چند دهه به این نقطه رسیده است به معادله ای چند مجهولی تبدیل شده که حل آن نیازمند راهکارهای پیچیده است و قطعا یک شبه حل نخواهد شد. خصوصا اینکه تحریم‌های سنگین ادوار مختلف خصوصا دوره جدید نیز فرصت بازسازی و حل مشکل را از دولتمردان گرفته و عمده فعالیت آنان معطوف به حل تبعات ناشی از تحریم شده که یکی از اهداف تحریم نیز همین است که مسئولان کشور را درگیر مسائل جاری کند که البته چاره ای جز این نیست و هر فرد دیگری هم زمام امور را در دست داشت همین کار را می‌کرد. این نکته بدان معنی نیست که بهبود شرایط اقتصاد راهکار ندارد حتما راهکارهای مختلفی وجود دارد که باید دغدغه اصلی کشور شود و گفتمانی در این زمینه رقم بخورد تا همه گروه‌ها و جناح‌ها به میدان بیایند و روی راهکار مشترکی توافق کنند.

در شرایط کنونی که فضای جامعه دچار جو بی اعتمادی و چند قطبی است، اگر بهترین و تخصصی ترین راهکار‌ها هم ارائه شود متاسفانه چون نخبگان جامعه با دید سیاسی به آن نگاه می‌کنند، عده ای بلافاصله موضع می‌گیرند و با آن مخالفت می‌کنند! با این اوضاع هیچ راهکار منطقی جوابگو نخواهد بود. دولت‌ها هم واکنش‌های مناسبی برای حل معضل اقتصاد ندارند و برای جلب نظر مردم غالبا به تصمیمات عامیانه مردم پسند روی می‌آورند که بیشتر جنبه گفتار درمانی دارد تا حل ریشه ای مشکل و راهگشای معضلات کنونی نخواهد بود. از آن جمله دولت به جای سوق دادن اقتصاد به سوی اقتصاد رقابتی هنوز هم اقتصاد را به سوی اقتصاد حمایتی هدایت می‌کند. این امر در کوتاه مدت ممکن است باعث جلب نظر مردم شود اما در دراز مدت شرایط را از اینکه هست بدتر خواهد کرد.

اقتصاد کشور نیازمند جراحی عمیق است که قطعا خونریزی خواهد داشت و باید در شرایط مناسبی غیر از دوران تحریم انجام شود. در غیر این صورت سرکوب نرخ ارز، برخورد انتظامی و قضایی با گرانفروشی، کنترل فشاری قیمت ها، مخالفت با قیمت تولیدات داخل از خودرو گرفته تا البسه و اقداماتی از این دست خیلی راهگشا نخواهد بود و موقتی است لذا دولت باید به سمت واقعی کردن قیمت‌ها حرکت کند و از تزریق یارانه به شکل‌های مختلف به اقتصاد پرهیز کند و با واقعی کردن قیمت کالا و خدمات درآمد حاصل از آن را دوباره به جامعه خصوصا بخش‌های کلیدی نظیر تولید و حمایت از آسیب پذیر‌ها برگرداند. متاسفانه انواع مختلف یارانه باعث ایجاد نابرابری و تبعیض شده است که برای مردم درد آورتر از مشکلات اقتصاد است و مثل خوره به جان کشور افتاده که مهمترین سرمایه اجتماعی مردم که اعتماد عمومی است را به خطر انداخته است. بنابراین باید مشکل فکری و سیاسی جامعه را حل کنیم، روی راهکارهای مشترک اتفاق نظر ایجاد کنیم، راهکار منتخب را به دغدغه اصلی مردم تبدیل کرده سپس جراحی اقتصاد را به سوی اقتصاد رقابتی آغاز کنیم.

پاسخ دادن