خلاء نقد سازنده در سینمای ایران  

احمد خادم ‏المله-مدیر مسئول-ماجرای صحبت‏های «حاتمی ‏کیا» کارگردان سینمای ایران در مراسم اختتامیه جشنواره فیلم فجر مثل خیلی از موضوعات دیگر کشور بلافاصله سیاسی شد و دو طیف فعال سیاست در کشور بلافاصله به عنوان موافق و مخالف آن موضع گرفتند و هر یک از دو جناح تلاش کردند با ابزار رسانه ‏ای که در اختیار دارند در نشریات و فضای مجازی له یا علیه وی حرف بزنند .

تهران- اقتصاد برتر- 25 بهمن 96

صرفنظر از اینکه این نوع واکنش‏ها نشان از شدت دو قطبی در جامعه ما دارد و شاید عامل بسیاری از اختلافات همین نوع رفتار باشد، اما از بعد دیگر این تحولات نشان از نشاط و سر زندگی جامعه ایران دارد که همه گروه‏ها تریبون برای حرف زدن دارند و آزادند نظرات خود را درباره موضوعات مختلف ابراز کنند.

خیلی از واکنش‏ها به سخنان حاتمی‏کیا را دنبال کردم برخی خط قرمزها را رد کرده بودند و کاملا بغض‏آلود درباره وی صحبت کرده بودند و حامیان وی نیز منطق قوی ارائه نکرده بودند. مجموعه حرف و حدیث‏ها بیشتر شکل عقده گشایی و تسویه حساب‏های سیاسی داشت تا نقد و بررسی مشفقانه سخنان حاتمی ‏کیا در حالی که موضوع می‏توانست به شکل دیگری مطرح شود که بتوانیم از آن برای پیشرفت سینمای کشور بهره بگیریم اما مثل همیشه اصل موضوع راهکار توسعه سینمای ایران  در بین جدل‏های سیاسی گم شد و صاحب‏نظران کمتر به این مهم توجه داشتند.

اتفاقا سخنان حاتمی‏ کیا می‏تواند سر آغازی باشد برای نقد سینما و هنر ایران، نویسنده در این مقال قصد حمایت یا مخالفت با سخنان حاتمی‏ کیا را ندارم بلکه به بهانه موضوع و فضای ایجاد شده در کشور به واقعیتی در هنر کشور اشاره می‏کنم.

وقتی سخنان حاتمی‏ کیا را مرور کردم به یاد بازدیدی افتادم که سال‏ها پیش در یک ماموریت خارجی از هالیوود داشتم و به عنوان یک خبرنگار کنجکاو همیشه برایم این سئوال مطرح بود که هزینه‏ های هالیوود را چه کسانی تامین می‏کنند و چرا آمریکا اینقدر به هالیوود و آثار آن فخر می ورزد؟ در آنجا هنرمندان آمریکایی چه می‏ کنند؟ و چرا خیلی از هنرمندان کشورهای دیگر عاشق هالیوود هستند؟ و چطور برخی  بهترین‏ های هنر جهان جذب هالیوود می‏شوند ؟

این نکته جالب است بدانیم هالیوود فقط یک مجموعه استادیو سینمایی و ابزار مرتبط با آن نیست بلکه در راس این مجموعه یک تفکر وجود دارد. این تفکر از اندیشه گروه‏های فکری متعدد ایجاد شده که جهت حرکت محصولات هالیوود را در مسیر اهداف  و آرمان‏های آمریکا به روش‏های مختلف ترغیب، هدایت و حمایت می‏کند. به همین دلیل آمریکا با محصولات هالیوود بهتر می‏تواند افکار جهانی را رهبری کند و برای مخاطبان محصولات هالیوود مدل و سبک زندگی مورد نظر آمریکا را تعریف کند.

مجموعه هالیوود تا کنون فیلم‏ها و محصولات فراوانی در جهت تخریب تصویر ایران نزد افکار عمومی جهان تولید کرده که همه آنها در چارچوب سیاست یادشده انجام شده است.

برای من همیشه این سئوال مطرح بود که چرا جشنواره ‏های بزرگ سینمایی غرب از بین محصولات سینمایی ایران فیلم‏هایی را انتخاب می‏کند که مضامین آنها به نوعی تخریب تصویر ایران و یا تحقیر مردم کشورمان است و چرا از کارگردانانی حمایت می‏ کند که محصولات آنها تماما در جهت اهداف غربی و برخلاف سیاست‏ های جمهوری اسلامی ایران تولید شده است !؟

همیشه غبطه می ‏خوردم که سینمای ایران، هنرمندان ما و حتی وزارت ارشاد ما کجای کار نظام تعریف می‏ شوند ، چرا هیچگاه در آثار سینمای کشور از دغدغه‏ های مردم و فشارهای آمریکا به مردم ما صحبتی نمی ‏شود ! چرا کارگردانان ایرانی درباره تحریم و اثرات آن بر زندگی مردم فیلمی نمی‏ سازند !؟ و اصولا چرا سینمای ایران در راستای سیاست‏های نظام حرکت نمی‏ کند !؟

دلیل این چراها را وزارت ارشاد و بخش‏های تحقیقاتی آن باید پیدا کنند و راهکار ارائه دهند.

وقتی سردار «قاسم سلیمانی» و رشادت و تدابیر وی را دنبال می‏کنیم که چطور یک گروه می‏تواند با اتکای به نیروهایش با از خودگذشتگی امنیت و آسایش را به مردم ایران هدیه کنند به فعالیت‏های قرارگاهی و وجود یک نیروی از خودگذشته ایمان می‏آورم که چطور یک یا چند نفر می‏توانند یک نیروی عظیم را هدایت کنند و امنیت را برای کشور به ارمغان بیاورند، به گونه ‏ای که حتی در میان نیروهای غیر انقلابی و غیر ارزشی کشور نیز محبوب شوند و این جماعت نیز به نیروهای مومن انقلاب افتخار کنند و در برنامه هایشان از آنان تجلیل نمایند.

از نظر نویسنده کاری که حاتمی ‏کیا کرد خط شکنی در سینمای کشور بود و او با سخنان خود پرده از واقعیت‏های سینمای ایران برداشت .

سینمای ایران نیازمند سردارانی است که به دنبال کسب جایزه در جشنواره‏ های سیاسی و هدفمند خارجی و حمایت  ها از آثار آنان نباشد، بلکه محصولاتی را تولید کند که حرف دل مردم ایران باشد و قلب مردم ایران برای آنان بتپد.

به جای تخطئه کردن یکدیگر به بهانه سخنان حاتمی ‏کیا از فضای ایجاد شده در کشور برای نقد سینمای کشور بهره بگیریم .

پاسخ دادن