دانشگاهیان بایستند و فریاد بزنند

اقتصادبرتر

سیلاب تقریباً نیمی از کشور را فرا گرفته است و به قول معروف جهان را آب برده، اما دانشگاه را نباید خواب ببرد.

تهران – اقتصادبرتر – ۲۸ فروردین ۹۸

دانشگاهیان بایستند و فریاد بزنند

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ سیلاب تقریباً نیمی از کشور را فرا گرفته است و به قول معروف جهان را آب برده، اما دانشگاه را نباید خواب ببرد. دانشگاهیان در دو سه دهه گذشته ده‌ها و صدها هزار کتاب، مقاله و پایان‌نامه درباره عرصه‌های مختلف مرتبط با سیل نوشته‌اند. درست همین الان، بدون فوت وقت، موقع فریاد کشیدن محتواها، نتایج و هشدارهای این متون است.

✅ محال است در میان آثار دانشگاهیان، درباره نظام هواشناسی کشور و کیفیت پیش‌بینی و هشدارهای سازمان هواشناسی آثار معتبر و قابل ذکری یافت نشود. غیرممکن است اقلیم‌شناسان کشور تحقیقاتی انجام نداده باشند که به آن‌ها امکان بدهد درباره بارش‌ها، تغییر اقلیم و تحولات رخ داده در الگوهای بارش اظهار نظر کنند. بعید است آن‌ها چیزی درباره بایسته‌های تغییرات در تحقیقات و فعالیت‌های اقلیم‌شناسی کشور تولید و منتشر نکرده باشند.

✅ مگر می‌شود استادان و دانشجویان رشته‌های علوم آب درباره وضعیت رودخانه‌ها، پهنه‌های خطرناک آسیب‌پذیر در مقابل سیلاب، بهره‌برداری از سدها، مهندسی رودخانه و تغییرات در الگوی بارش‌ها، پیش‌بینی و هشدار سیل یافته‌هایی قابل تأمل که باید به آن‌ها توجه می‌شده، نداشته باشند.

✅ امکان ندارد هزاران دانشجو و استاد دانشکده‌های مهندسی عمران درباره کیفیت ساخت سازه‌ها و زیرساخت‌های ریل، جاده، پل و ساختمان‌های کشور و استانداردهای تاب‌آوری در برابر سیل پژوهش‌های دندان‌گیر انجام نداده باشند؟ آیا امکان دارد متخصصان شهرسازی و معماری درباره طراحی و برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های شهری و خطرپذیری آن‌ها در برابر سیلاب کارهای معتبر و مهمی انجام نداده باشند؟

✅ شما باور می‌کنید که دانشگاهیان ایرانی پس از سال‌ها حساسیت داشتن به شیوه بهره‌برداری از جنگل‌ها و منابع طبیعی، تحقیقات درباره فرسایش خاک و تخریب محیط‌زیست در ایران، آثار قابل توجهی درباره محیط‌زیست و سیلاب پدید نیاورده باشند. آثاری که باید نظام حکمرانی کشور به آن‌ها توجه می‌کرده است.

✅ همین الان، درست همین الان، موقع آن است که دانشگاهیان، خط به خط سوابق کارهای علمی‌شان را بگردند و هر اثر، یافته، نتیجه آزمایش، مقاله یا کتابی را که نوشته‌اند و به سیلاب و تاب‌آوری کشور در مقابل آن ربط داشته و به آن بی‌توجهی شده است، بیرون بکشند و آن‌را به جامعه، به نظام فنی و اجرایی، به نظام حکمرانی کشور نشان دهند.

✅ موقع آن است که دانشگاهیان اندکی، از آزمایشگاه و آکادمی بیرون بیایند، زبان تخصصی مقالات و کتاب‌های‌شان را به زبان روشن و قابل ارتباط‌گیری با عموم مردم تبدیل کنند، روزنامه‌ها، سایت‌ها و سایر رسانه‌ها را با نوشتارها و گفتارهای خود اشغال کنند و نشان دهند که سهمی در تولید عقلانیت و خرد داشته‌اند. اگر آن‌چه تولید کرده‌اند اثری داشته و کارکردش مثبت بوده، به جامعه نشان دهند و امید ببخشند؛ و اگر به آن بی‌توجهی شده، برای پایان دادن به این بی‌توجهی تلاش کنند. موقع پایان دادن به خمودگی‌های دانشگاه است.

✅ موقع آن است که مدیریت دانشگاه‌ها، استادان و دانشجویان را فرابخوانند، همه یافته‌های گذشته ایشان که مرتبط با تاب‌آوری و سیلاب بوده است را جمع کنند و برای مراجع مرتبط، و برای «#هیئت_ویژه_گزارش_ملی_سیلاب‌ها» ارسال کنند.

✅ چه اتفاقی بزرگ‌تر از سیلاب در نیمی از کشور باید رخ دهد تا دانشگاه به بازاندیشی در خودش و روش‌هایش بپردازد؟ آیا این از بهترین فرصت‌ها و واقعی‌ترین مسأله‌ها برای تأمل کردن در کارکردهای نهاد دانشگاه نیست؟ این بهترین فرصت است که دانشگاه نشان دهد اگر کشور را سیل هم ببرد، دانشگاه را خواب نمی‌برد.

پاسخ دادن