دلار در سراشیبی

جزئیات بسته سیاستی نحوه برگشت ارز صادراتی
اقتصادبرتر

همزمان با اقدامات کنترلی دولت که تقویت ارزش پول ملی (ریال) را به دنبال داشته، دلار خود را برای ورود به کانال ۱۰ هزار تومانی آماده می‌کند.

تهران – اقتصاد برتر – ۲۹ تیر ۹۸

به گزارش #اقتصادبرتر، موج جدید کاهش قیمت دلار از اردیبهشت آغاز شد که تاکنون ادامه داشته است؛ نرخ دلار که تا ۱۵ هزار تومان نیز بالا رفته بود به تدریج روند نزولی یافت.در گام نخست، دلار وارد کانال ۱۴ هزار تومان و سپس کانال ۱۳ هزار تومان شد و پس از اندکی توقف دوباره به پله‌های پایین تر سقوط کرد.

در هفته‌های اخیر نرخ دلار وارد کانال ۱۲ هزار تومانی شده و در حال نوسان در آن است، اما شواهد نشان می‌دهد که در این رقم نیز ماندگار نبوده و به زودی به سوی رقم‌های پایین تر حرکت خواهد کرد.بر این اساس، در واپسین روزهای هفته گذشته به کانال ۱۱ هزار تومانی وارد شد که پیش‌بینی می‌شود در گام بعدی به کانال ۱۰ هزار تومانی عقب نشینی کند.

*کاهش تاثیر عوامل تلاطم زا

افزایش تنش در سیاست خارجی، وضع تحریم‌ها توسط آمریکا و بی ثباتی اقتصادی از مهمترین دلایل رشد قیمت دلار در سال گذشته بودند. این عوامل باعث ایجاد تلاطم در بازار ارز و در نتیجه موج سواری دلالان و رشد قیمت‌ها شدند.

اما اکنون، تاثیر همه این عوامل تلاطم زا کاهش یافته است به طوری که حنای تهدیدات دونالد ترامپ دیگر رنگی ندارد و رئیس جمهوری آمریکا هر کاری در توانش بوده انجام داده است.

ناکامی تاثیر تنش‌های مربوط به سیاست خارجی در رشد قیمت دلار به حدی است که حتی حمله به چند نفتکش در بندر فجیره امارات و دریای عمان و سرنگونی پهپاد جاسوس آمریکایی نیز نتوانست بهای دلار را بالا ببرد.

مدیریت هوشمندانه بازار ارز توسط دولت و بانک مرکزی نیز در برقراری ثبات در بازار ارز و کاهش تلاطمات، تاثیرگزار بوده به طوری که به اعتقاد کارشناسان، بخش مهمی از ثبات بازار ارز در هفته‌های اخیر ناشی از کنترل بازار توسط دولت بوده است.

*کاهش جذابیت دلار برای سرمایه گذاری

بخش عمده ای از تقاضا برای خرید دلار در ماه‌های گذشته مربوط به نگهداشت با هدف سرمایه گذاری بوده است. پس از رشد شدید تورم و کاهش ارزش پول ملی، برخی با هدف حفظ قدرت سرمایه خود به خرید دلار با هدف سرمایه گذاری اقدام کردند که در بین آنها حتی زنان خانه دار نیز وجود داشتند.

اما در روزهای اخیر که روند حرکت دلار، نزولی شده، این گروه اقدام به فروش دلار و سرمایه گذاری در سایر بازارها مانند بورس کرده اند.

کاهش قیمت دلار و تقویت ارزش پول ملی از دید رسانه‌های خارجی نیز پنهان نمانده به طورری که بلومبرگ روز دوشنبه در گزارشی در مورد وضعیت بازار ارز ایران نوشت: سیاست‌های بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای کنترل بازار ارز به خوبی در حال پیشرفت است.

بلومبرگ اعلام کرد: ریال، پول ملی ایران که با نوسان رو به رو شده است، به سبب تاثیر اقدامات دولت برای رویارویی با تحریم‌های اعمال شده آمریکا به سمت بازیابی ارزش خود پیش می‌رود.

بلومبرگ با اشاره به اظهارات عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران در مورد بروز ثبات در بازار ارز نوشت: «بررسی آمارهای منتشر شده توسط فعالان بازار ارز و همچنین نرخ‌های ثبت شده در بانک اطلاعاتی بلومبرگ حاکی است در یک ماه گذشته حدود ۸ درصد به ارزش ریال در بازار آزاد افزوده شده است.»

بر اساس این گزارش، این مساله برای بازار ایران که به سبب تحریم‌های «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا و خروج این کشور از توافق هسته ای با افزایش ۵۰ درصدی بهای دلار مواجه شده بود، دستاورد خوبی به شمار می‌آید.

به نوشته بلومبرگ بانک مرکزی ایران در این مدت اقدامات فراوانی را برای صیانت از ارزش ریال انجام داده است که یکی از این اقدامات راه‌اندازی سامانه نیما است که هدف اصلی آن کاستن تاثیرات بازار سیاه و کنترل نرخ بهره است.

*کمرنگ شدن نقش دلالان در بازار ارز

به اعتقاد کارشناسان، بخشی از رشد نرخ دلار در ماه‌های گذشته مربوط به جولان دلالان ارز در بازار سیاه بود که در هفته‌های اخیر از میزان فعالیت آنها کاسته شده است.

به نظر می‌رسد همزمان با افزایش کنترل دولت و کاهش نرخ دلار، انگیزه دلالان برای فعالیت از بین رفته و قیمت‌ها در بازار، رنگ واقعی گرفته است.

رئیس کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس نیز در این باره گفت: بازار ارز از دلالی خارج شده است و مردم در این زمینه نگران نباشند. راه اندازی بازار متشکل ارزی و سیاست‌های بانک مرکزی موجب خروج بازار ارز از تلاطم‌های گذشته شده است.

تاج‌گردون با بیان اینکه بازار، ثبات ارزی پیدا کرده است، اظهار داشت: تجربه چند ماه گذشته نشان داد که اگر در این زمینه اتفاق خاصی رخ دهد دولت می‌تواند این مشکل را برطرف کند.

*حباب بازار ارز در حال تخلیه است

در این پیوند، محمد لاهوتی، عضو کمیته ارزی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران گفت: به نظر می‌رسد همانطور که رئیس کل بانک مرکزی نیز اشاره کرده‌، منابع ارزی کشور ظرف هفته‌های گذشته بهبود یافته و درآمدهای ارزی کشور بهتر شده که این امر، دست بانک مرکزی برای مدیریت بازار را بهتر از گذشته پر کرده است.

وی افزود: نکته دیگری که به نظر می‌رسد باید مورد توجه قرار گیرد، ارز حاصل از صادرات است که کمک کرده تا نیازهای داخلی کشور تأمین شود؛ ضمن اینکه فاصله‌ای که بین ارز نیمایی و بازار آزاد وجود داشت، به دلیل نرخ خوراک پتروشیمی‌ها اصلاح شد که این امر کمک کرد تا این دو نرخ در دو بازار مذکور به هم برسند؛ بنابراین از یک سو کاهش نرخ ارز در بازار آزاد و از سوی دیگر افزایش نرخ ارز در سامانه نیما باعث شده تا این دو نرخ به هم نزدیک و به نوعی واردکنندگان مجاب شوند که تفاوتی میان نرخ نیما با ارز صادراتی نداد و بنابراین آنها بیش از گذشته، نیازهای خود را از طریق صادرکنندگان تأمین می‌کنند.

*روند کاهشی بازار ارز منطقی است

لاهوتی با بیان اینکه نرخ ۱۳ تا ۱۴ هزار تومانی به عقیده بسیاری از اقتصاددانان و فعالان اقتصادی، حباب داشته و این حباب نیز بالاخره یک روز باید خالی می‌شد که به نظر می‌رسد در حال حاضر در شرایط کاهش یا خروج از این حباب قرار داریم و قیمت واقعی شده است؛ در عین حال شخصاً معتقد نیست که در شرایط کنونی، نرخ ارز به زیر ۱۰ هزار تومان خواهد رسید؛ بلکه معتقدم که نرخ در کانال ۱۰ تا ۱۱ هزار تومانی باقی خواهد ماند؛ ولی نکته مهم آن است که ارز در هر کانال قیمتی قرار گیرد، حتماً ماندگاری داشته باشد و فرمول مابه التفاوت تورم داخلی و خارجی در آن لحاظ شود تا بعد از گذشت مدتی، مجدد فنر رها نشود.

به گفته لاهوتی، تجربه نشان داده که وقتی بی اعتمادی بر بازار حاکم شود، همه در تلاش تهیه کالا بوده و به سمت خرید هجوم می‌آورند؛ اما به محض اینکه همه احساس کنند شرایط در حال تغییر است، همه فروشنده می‌شوند؛ این در حالی است که نه آن شرایط خیلی قابل اعتماد است و نه این شرایط؛ بلکه ثبات باید حاکم شود.

وی تاکید کرد: در شرایط کنونی، بانک مرکزی شرایطی بهتر از گذشته برای مدیریت شناور ارز دارد و با ابزارهایی که در اختیار گرفته، بازار را کنترل می‌کند؛ پس روند چند روز گذشته بازار ارز، منطقی است.

*تامین پایدار نیازهای ارزی کشور

در این پیوند، رئیس کل بانک مرکزی گفت: هدف اولیه بانک مرکزی، بهبود هر چه بیشتر متغیرهای اقتصادی و اطمینان بخشی به فعالین اقتصادی و تامین پایدار و مطمئن نیازهای ارزی کشور است.

عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی با انتشار پیامی در صفحه شخصی خود در فضای مجازی نوشت: در مورد تحولات اخیر بازار ارز و تحلیل‌هایی که در خصوص آن ارائه می‌شود، چند نکته را به مردم عزیز اعلام می‌کنیم.

۱- بارها تاکید کرده ام نرخ ارز در کنار سایر متغیرهای کلان اقتصادی از عوامل مؤثر بر عرضه و تقاضا و شرایط اقتصادی حاکم بر بازار پیروی می‌کنند، و بانک مرکزی در چارچوب این شرایط و قواعد اقتصادی بازار را مدیریت می‌کند. اقدامتی نظیر سامان دهی گردش ریال، مدیریت تقاضا و تقویت طرف عرضه در یک سال گذشته برای این مقصود بوده است.

۲- عوامل و اخبار سیاسی و نااطمینانی‌های ناشی از آن بعضاً موجب نوساناتی در نرخ ارز می‌شود که با عوامل بنیادی اقتصاد ارتباط چندانی ندارند و لذا همواره تاکید کرده ام، مردم عزیز به ریسک بالای این بازار توجه نموده و با احتیاط کامل با این بازار برخورد کنند.

۳- همانگونه که اطلاعات ترازنامه بانک مرکزی سال ۹۷ نشان داده است، علیرغم تمام مشکلات، بانک مرکزی سیاست پولی خود را، تا حد توان، در جهت کنترل انتشار شوک ارزی به متغیرهای پولی بکار بست. این مهم نقش کلیدی در تحولات بازار ارز بازی کرده است.

۴- اظهارات کارشناسان و برخی مسئولین محترم در مورد بازار و روند نرخ و آینده بازار ارز، نظر و تحلیل شخصی آنها است و لزوماً دیدگاه‌ها و نظرات بانک مرکزی نیست.

۵- هدف اولیه بانک مرکزی، بهبود هر چه بیشتر متغیرهای اقتصادی، ثبات بخشی و تشویقی فعالیت‌های مولد و اطمینان بخشی به فعالین اقتصادی و تأمین پایدار و مطمئن نیازهای ارزی کشور است.

پاسخ دادن