دورنمای بازار جهانی انرژی در ۲۰۲۰

دورنمای بازار جهانی انرژی در ۲۰۲۰
اقتصادبرتر

بلومبرگ در گزارشی به بیان چشم انداز بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۰ پرداخت و افزود: بسیاری از شرکت‌های بزرگ نفتی بر این باورند که سال آینده میلادی، سال آنها است.

تهران – اقتصادبرتر – ۲۲ خرداد ۹۸

به گزارش #اقتصادبرتر، با گذشت نیم دهه از پرداخت هزینه‌های پایین در پروژه‌های جدید، تصور می‌شد تولید نفت با کاهش رو به رو شود و میزان تقاضا به سبب ایجاد تحول در بازار انتقال نفت خام بالاتر رود.

بر اساس این گزارش، شماری از تحلیلگران بر این باورند اگر قرار باشد نفت خام به مدار بشکه‌ای ۱۰۰ دلار بازگردد، این اتفاق احتمالاً در سال ۲۰۲۰ به وقوع خواهد پیوست.

اولین پیش بینی مربوط به چشم‌انداز نفت ۲۰۲۰ روز جمعه هفته گذشته توسط آژانس بین‌المللی انرژی اعلام شد.

بررسی پیش‌بینی‌های صورت گرفته توسط مشاوران از میزان تعادل عرضه و تقاضا در بازار نفت، نشان دهنده عرضه بیش از حد است. همچنین این پیش‌بینی‌ها کمبود مورد انتظاری را نشان نمی‌دهد که موجبات افزایش قیمت نفت را فراهم می‌آورد.

در این خصوص مشاوران و ناظران چند مقصر را مانند بالا رفتن تولید نفت شیل، کاهش رشد اقتصاد جهانی و چشم‌انداز تشدید جنگ تجاری را بر شمرده‌اند.

راجر دیوان، یک ناظر اوپک در شرکت مشاوره اچ آی اس مارکت، میزان تعادل عرضه و تقاضا را برای ۲۰۲۰ نگران کننده توصیف کرد و افزود: «کاهش تقاضایی که ما به دنبال آن هستیم موجبات سخت‌تر شدن شرایط را فراهم خواهد کرد.»

این گزارش حاکی است ویژگی‌های بازار نفت شبیه یک بازار سهام است و نشانه‌های موجود از عرضه بیش از حد در سال ۲۰۲۰ حکایت دارد.

به رغم تشدید فشارها بر بازار جهانی نفت به سبب بروز بحران آلودگی در روسیه و تحریم‌های اعمال شده آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و ونزوئلا، بهای هر بشکه نفت خام در معاملات هفته گذشته به کمتر از ۶۰ دلار در هر بشکه رسید که این رقم ۲۰ درصد نسبت به ۷۵ دلار ماه آوریل (فروردین-اردیبهشت) پایین تر بود.

بر اساس این گزارش، اگر پیش‌بینی ۲۰۲۰ درست پیش رود؛ اوپک ملزم به حفظ کاهش تولید خود در مدت زمان طولانی‌تری خواهد شد تا از افزایش ذخایر نفت جهان جلوگیری کند.

اوپک و متحدانش طی چند هفته آینده در وین گرد هم می‌آیند تا در خصوص سیاست تولید در نیمه دوم ۲۰۱۹ تبادل نظر کنند.

گرچه آژانس بین‌المللی انرژی هنوز اولین چشم‌انداز خود را برای ۲۰۲۰ به تفصیل منتشر نکرده است ولی در دورنمای پنجساله از ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ پیش‌بینی شده میزان تقاضای نفت در سال آینده میلادی به ۱۰۲ میلیون بشکه در روز برسد.

در این دورنما همچنین پیش بینی شده میزان تولید از سوی کشورهای غیر اوپک با احتساب میعانات گازی اوپک به ۷۱ میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد. ارقام مذکور نشان می‌دهد همچنان جای خالی ۳۰ میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه‌ای برای اوپک بر سر جای خود باقی است که این رقم تقریباً نزدیک به میزان تولید فعلی آن به شمار می‌آید.

در پی انتشار این گزارش، آژانس بین‌المللی انرژی چشم‌انداز عرضه غیر اوپک را برای ۲۰۱۹ افزایش و پیش بینی تقاضا را کاهش داده است. این مساله حاکی است چنانچه اوپک با همین سطح به تولید خود ادامه دهد، تولید نفت در ۲۰۲۰ از عرضه بیشتر خواهد شد.

*نگاه نگران جهان به خاورمیانه

براساس این گزارش، وضعیت ژئوپولتیکی بویژه در خاورمیانه بیشتر از متغیرهای اقتصادی بازار نفت را تحت تأثیر قرار داده است.تحریم، تهدید و خطر جنگ بر این بازار سایه افکنده است. تحقق هریک از این موارد می‌تواند عرضه و تقاضا را برای دوره‌های کوتاه، مدت، میان مدت و بلند مدت مختل کند.

بدتر از آن، بلاتکلیفی فعالان بازار به خاطر وضعیت مبهم و ناروشن ژئوپولتیکی در آینده است. این سردرگمی تا حدی است که اعضای اوپک نیز با وجود تمایل به اجرای تعهدات خود مبنی بر کاهش ۱.۲ میلیون بشکه ای در مورد ادامه آن در آینده مردد هستند. برخی کشورها مانند روسیه نیز قصد دارند از این آب گل آلود و قیمت‌های مطلوب کنونی نهایت استفاده را بکنند.

با همه اینها دو موضوع اصلی وجود دارد که پیش بینی آینده نفت را دشوار کرده است. یکی، آینده جنگ تجاری میان چین و آمریکا و دیگری فرجام رجزخوانی‌ها و تهدیدهای آمریکا و ایران است.

* تمایل تولید کنندگان نفت به تداوم سیاست کاهش تولید

در این شرایط اگر به دلایل فنی، سیاسی و یا هر دلیل دیگری تعادل بین عرضه و تقاضا به هم بخورد بازار با کاهش یا افزایش قیمت رو به رو خواهد شد.

در حال حاضر سیاست‌های آمریکا در قبال ایران و ونزوئلا و تحریم نفت این دو کشور مهمترین فاکتور سیاسی است که عرضه نفت را با مشکل مواجه کرده است. این درحالی است که جانب تقاضا همواره با افزایش همراه است.

دولت آمریکا از این موضوع آگاه بوده و به همین خاطر از متحدان خود، یعنی عربستان و امارات متحده عربی خواسته است تا سطح تولید خود را افزایش دهند تا کاهش ناشی از عدم عرضه نفت ایران و ونزوئلا جبران شود.

این در حالی است که به گزارش رسانه ها، تولیدکنندگان عمده نفت به سوی حفظ محدودیت تولید تا پایان سال ۲۰۱۹ میلادی تمایل دارند. درواقع، ممکن است به جز روسیه بقیه کشورها بر توافق قبلی خود مبنی بر کاهش تولید تا پایان سال میلادی پایبند باشند و در اجلاس بعدی اوپک آن را تمدید کنند.

طبق گزارش رسانه ها،کمیته وزارتی نظارت بر توافق کاهش عرضه نفت کشورهای عضو و غیرعضو اوپک هفته گذشته نشانه‌هایی قوی بروز داد که تولیدکنندگان نفت سیاست محدودیت تولید برای بازگشت توازن به بازار را ادامه می‌دهند.

سهیل المزروعی، وزیر نفت امارات متحده عربی گفت: با وجود این‌که تولید برخی از کشورها کاهش پیدا کرده، اما ما کمبود قابل توجهی در بازار مشاهده نکرده‌ایم و ذخایر نفت همچنان در سطحی بالاتر از میانگین پنج ساله قرار دارد. لازم به ذکر است که طبق نظر تحلیلگران، اوپک قصد دارد سطح ذخایر نفت کشورهای سازمان توسعه و همکاری اقتصادی را به میانگین پنج ساله برگرداند.

نگرانی کشورهای تولید کننده نفت از افزایش ذخیره‌سازی نفت در جهان است زیرا این مسأله می‌تواند سبب مازاد عرضه نفت در بازارهای جهانی و سقوط قیمت نفت شود.

همچنین ثامر الغضبان، وزیر نفت عراق، اعلام کرد که این کشور به‌طور کامل به سهمیه خود در توافق جهانی کاهش تولید نفت پایبند است و از تمدید محدودیت تولید پس از ماه ژوئن سال جاری میلادی، حمایت می‌کند. محمد الرمحی، وزیر نفت عمان نیز با بیان اینکه تولیدکنندگان نفت به سیاست خود برای محدود کردن عرضه ادامه می‌دهند، گفت: نیاز به هیچ اقدامی نیست. پرویز شهبازف، وزیر انرژی جمهوری آذربایجان نیز گفت: توافق جهانی کاهش تولید نفت کارایی خود را ثابت کرده و باید پس از ماه ژوئن نیز ادامه یابد.

* ساز مخالف روسیه و عربستان

با وجود این، ممکن است عربستان و روسیه موضع خود را تغییر دهند. وزیر انرژی عربستان سعودی پس از پایان دیدار کمیته نظارتی مشترک وزیران اوپک و غیراوپک در شهر جده، گفت: اتفاق نظر در میان تولید کنندگان برای پایین‌بردن سطح ذخایر نفت در نیمه دوم سال ۲۰۱۹ وجود دارد.

اما او به این نکته هم اشاره کرده است که پایبندی بالا به توافق جهانی کاهش تولید نفت نمی‌تواند پایدار باشد و پایبندی بیش از حد برخی اعضای این توافق در ماه ژوئن می‌تواند بازنگری شود.

همچنین روسیه که در توافق با اوپک و دیگر تولیدکنندگان نفت، تعهد کرد تولید روزانه نفت خود را ۲۲۸ هزار بشکه در روز کاهش دهد، اکنون از اصلاح و تضعیف کاهش تولید سخن می‌گوید.

به گزارش رسانه ها، الکساندر نواک وزیر انرژی روسیه گفت: عوامل زیادی وجود دارد که بر بازار تأثیر می‌گذارد. از تحریم‌ها گرفته تا مسائل ژئوپلیتیکی که منعطف بودن در زمان تصمیم‌گیری را ضروری می‌کند. همچنین برخی تحلیلگران و مسئولین روسیه بر این باورند که توافق سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و متحدانش یکی از عوامل مؤثر در کند شدن رشد اقتصادی روسیه در سه ماه نخست سال جاری میلادی بوده است. به اعتقاد آنها توجه به اینکه قیمت نفت اکنون برای بودجه دولت (روسیه) مطلوب است و تولیدکنندگان نفت این کشور برای افزایش تولید تمایل دارند، ممکن است روسیه نخواهد توافق جهانی کاهش تولیدرا تمدید کند.

بدون شک تولید کنندگان نفت، اعم از اوپک و غیر اوپک خواهان ثبات در بازار جهانی نفت و دست یابی به قیمت‌های مطلوب هستند. به همین خاطر سعی می‌کنند برای تحقق چنین امری نهایت همکاری را داشته باشند. اما هر یک از این کشورها شرایط داخلی خاص خود را دارند و این شرایط به مانند متغیری مهم بر روند عرضه و همچنین قیمت‌ها اثرگذار خواهد بود. برای مثال ممکن است عربستان برای جبران و یا جلوگیری از کسری بودجه اقدام به افزایش تولید بکند.

به طور کل ارائه پیش بینی‌های بلند مدت و دقیق، دست کم در مقطع کنونی امکان پذیر نیست. قیمت نفت را باید به صورت فرایندی و در طی زمان مشاهده کرد. و لازم است هم زمان فاکتورهای داخلی و بین المللی را در نظر بگیریم.

پاسخ دادن