دولت سیلزدگان را با سیل مشکلات رها نکند!

نقش دولت در سیل
اقتصادبرتر

مردم خانه های خود را با سیلی خانمان برانداز از دست می دهند و این تنها دلهره ی مردم نیست که خانه های خود و آنچه در طول زندگی ساخته اند تنها در یک لحظه در برابر چشمانشان نابود می شود، بلکه مشکلی است که دولت نیز باید برای جبران خسارت آنان پاسخگو باشد.

در کشورهای توسعه یافته ای همانند آمریکا برای بازسازی منازلی که در اثر بلایای طبیعی ویران شده اند، بودجه ای اختصاص داده می شود که معمولا از طریق بودجه ی جاری مانند مالیات تأمین می شود.

نکته قابل توجه این است که جمعیت انسان ها رو به رشد است و گاه مجبور می شویم در مکانهایی زندگی کنیم که هرگز پیش از آن زندگی نمی کردیم، ضمن آن که به انرژی، حمل و نقل، زیرساختهای آب و جمع آوری زباله نیز نیازمندیم تا به شیوه مدرن زندگی کنیم.

نقش اساسی دولت این است که برای مردم خود امنیت و ایمنی فراهم آورد. بلایای طبیعی ممکن است تا حدی قابل پیش بینی باشد، اما اجتناب ناپذیر است. آنچه قابل اجتناب است، احساس ناامیدی اقتصادی است که به دنبال این رویدادها در مردم ایجاد می شود. جامعه نمی تواند خاطرات گذشته را با چیزی جایگزین کند، اما می تواند خانه ها، مدارس، کتابخانه ها، جاده ها و سایر موسسات را بازسازی کند.

اکثر اوقات نظرات کارشناسی دلایل به بار آمدن سیلی خانمان برانداز از نوع اخیر آن پس از وقوع خسارات ارائه می شود اما فاجعه ای که در هفته قبل اتفاق افتاد، پیش از این بعنوان الگوی زیستی در سایر کشورها هم مورد بازبینی قرار گرفته است و دانشمندان می گویند ممکن است یک بار در هر ۵۰۰ یا ۱۰۰۰ سال اتفاق بیافتد . خسارات سیل شامل تعداد تلفات انسانی است که زندگی و جان خود را از دست داده اند و این به معنای میلیاردها دلار زیان اقتصادی است.

بعضی از موارد نیز به اتفاقات عادی تبدیل شده اند. شاید بگویید می توان خانه ها را در مناطقی که کمتر مستعد سیل هستند، بسازیم، اما چنین مکان هایی وجود ندارد. حتی بیابان ها گاهی اوقات با باران های ناگهانی مواجه می شوند. علاوه بر سیل، گاه  باید با خسارت های ناشی از آتش  سوزی جنگل ها دست و پنجه نرم کرد و به مردمی که در مناطق نزدیک به آن زندگی می کنند هشدار تخلیه منازل را داد. برای مثال در یکی دو ماه اخیر آتش سوزی در کالیفرنیای آمریکا که مردم مجبور به تخلیه منازل خود شدند و خسارات هنگفتی را هم برای مردم و هم دولت آنها به بار آورد.

“حتی میزان آتش سوزی جنگل ها بیش از ۳۰ سال است که به طور پیوسته رشد کرده است. در سال ۱۹۸۲، متوسط آتش سوزی کمتر از ۲۵ هکتار بود که امروز، متوسط آتش سوزیهای مهیب حدود ۱۰۰ هکتار است و کشورها برای مهار آتش سوزی ها میلیاردها دلار هزینه می کنند و این همه یعنی بودجه ای جداگانه برای جبران خسارت و مهار آن می طلبد. یکی از دلایل دیگر رشد اینگونه آتش سوزی های مهیب در جنگلها مسائل محیط زیستی از جمله گرم شدن کره زمین است که منجر به ذوب شدن زودتر از موعد برف می شود  که این امر به نوبه خود منجر به افزایش طول زمان خشک شدن جنگل ها شده و البته علاوه بر از بین رفتن جنگل ها منجر به آلودگی محیط زیست هم می شود. “

بسیاری از جمعیت شهرها و روستاها در مناطقی زندگی می کنند که ممکن است هیچ نسلی پیش از آن  در آن مناطق زندگی نمی کرده اند و در نتیجه اگر ۵۰ سال پیش این اتفاقات در این مناطق دورافتاده می افتاد ممکن بود تأثیر کمی بر جوامع بشری داشته باشد .اما با ساخت و سازها در مناطق تحت تأثیر بلایای طبیعی این تأثیرات روی جوامع انسانی بیش از پیش اثرگذار خواهد بود و خانمان برانداز.

باید توجه داشت حال که با رشد جمعیت، انسان ها مجبور به سکنی گزیدن در مناطقی شده اند که هرزمان امکان رویارویی با چنین بلایای طبیعی  وجود دارد و خسارات فراوانی را برایشان بهمراه خواهند داشت پس بهتر است به بیمه بازسازی توجه بیشتری شود و با شناسایی اینگونه مناطق در معرض بلایای طبیعی همانند سیل و زلزله بیمه کردن خانه ها اجباری شود. لذا بلافاصله پس از وقوع این بلایا با در دسترس بودن بودجه کافی دولت می تواند به امر بازسازی خانه ها، امکانات و زیرساخت ها اقدام نماید. همچنین راه های زیاد دیگری برای ایجاد درآمد جهت بازسازی مناطق آسیب دیده ناشی از بلایای طبیعی همانند سیل و زلزله و … وجود دارد مثلا می توان صندوقی به نام صندوق اعتماد ایجاد کرد . بطوری که با وضع مالیات روی برخی کالاها و پس انداز آن در موارد لازم اینچنینی، صرف شود. برای مثال وضع مالیات بر سوخت همانند بنزین می توان به منبع درآمدی جهت بازسازی مناطق سیل زده و زلزله زده دست یافت.

قطعا اگر شهروندان مطمئن شوند که مالیات پرداختی آنان بعنوان منبع درآمدی جهت بازسازی مناطق آسیب دیده در کشورشان بکار گرفته خواهد شد با جان و دل به پرداخت چنین مالیاتی اقدام خواهند کرد کما اینکه هنگام وقوع چنین اتفاقاتی به صورت داوطلبانه هر آنچه که در توان دارند به لحاظ مادی و معنوی به کمک خواهند شتافت.

به این ترتیب با وجود داشتن چنین صندوقی می توان ابتدا به ساخت مسکن موقت برای آسیب دیدگان اقدام کرد و سپس با ارائه وام های بلاعوض به هر یک از خانواده های آسیب دیده بتوان در اسکان آنان اقدام و به زندگی شان سرو سامان داد.

وقوع چنین فاجعه هایی آنقدر خانمان برانداز است که حتما باید به منظور پیش بینی برای جبران خسارت های ناشی از آن کشور به یک سیستم بیمه ملی مجهز شود تا با تکیه بر آن بتوان به طور صحیح و موثر به بازسازی مناطق آسیب دیده اقدام نمود. لذا باید پس از وقوع این بلایا ترتیبی داد که بجای آنکه با یک پروسه طولانی و پیچیده برای شناسایی افراد واجد شرایط دریافت کمک مواجه باشیم و تلاش کنیم  تا در روند کمک رسانی تقلب نشود که چند سال به طول می انجامد  و  مردم هنوز به خانه های خود برنگشته اند! کشور را به سیستم بیمه ملی مجهز کنیم که امر بازسازی بسیار سریعتر انجام شود.

رویای امروز ملت ما این است که با توجه به حادثه خیز بودن کشورمان دولت تصمیماتی اتخاذ نماید که لااقل طی مدت کوتاهی بازسازی مناطق انجام شود.  قطعا شرکت های خصوصی بیمه به تنهایی قادر به پرداخت این خسارت های هنگفت مالی جهت بازسازی نیستند اما دولت می تواند با تصمیمات درست و به موقع که از قبل تمهیدات آن اندیشیده شده نقش موثری ایفا کند.

رسانه های خبری همواره بعنوان اولین واکنش به فاجعه، اخبار آن را لحظه به لحظه پوشش می دهند و ظرفیت ما برای پیش بینی و پاسخ به بلایای طبیعی در چندین دهه گذشته بهبود یافته است. اما هنگامی که دوربین ها صحنه را ترک می کنند و کامیون های رسانه ای رانده می شوند، و مناطق ویران شده توسط همگان ترک می شوند زمانی است که آسیب دیدگان خود را تنها می بینند با سیلی از مشکلات و بدبختی ها که دیگر حالا زمان می برد تا دوباره به تنهایی ساخته شوند. انتظار آسیب دیدگان از دولت این است که با واکنش های خلاقانه به حمایت از صندوق های بازسازی بشتابند تا شهروندان را به زندگی عادی برگردانند.

*اکرم صدیقی- سردبیر سایت

پاسخ دادن