زمان افزایش قیمت بنزین مناسب نبود!

زمان افزایش قیمت بنزین مناسب نبود!

احمد خادم‎ المله – مدیر مسئول – سرمقاله این شماره را قبل از اینکه گرانی بنزین اعلام شود نوشته بودم و توصیه کرده بودم زمان مناسبی را برای سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین انتخاب کنید و قبل از هر اقدامی تدابیر لازم را برای مدیریت تبعات افزایش قیمت بنزین بر سایر کالاها اتخاذ کنید.

تهران – اقتصادبرتر – ۲۵ آبان ۹۸

سرمقاله هنوز چاپ نشده بود که تصمیم دولت برای افزایش قیمت بنزین ساعت ۲۴ پنجشنبه شب اعلام شد؛ لذا با تغییرات اندکی سرمقاله را باز نویسی کردم که در ذیل سرمقاله باز نویسی شده از نظر می‌گذرد.

دولت با رهبری وزارت نفت بالاخره پس از هفته‌ها شامورتی بازی بنزین را سهمیه بندی و گران کرد. ضرورت افزایش قیمت بنزین در ایران تقریبا برای همه روشن بود و دلایل آن بر کسی پوشیده نبود. تقریبا همه کارشناسان اقتصادی بر آن صحه می‌گذاشتند اما این رویداد قطعا تبعاتی خواهد داشت که نهایتا باعث تشدید مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم و رنجش بیشتر آنان از دولت و حاکمیت خواهد شد. چون تصمیمات دولت‌های ما معمولا یکطرفه است. یعنی آن بخشی را که برای توجیه کارهایشان است با سایر کشورهای دنیا مقایسه می‌کنند؛ اما بخش دیگر خدماتی که دولت‌های خارجی به مردم شان می‌دهند را فراموش می‌کنند! اگر بنزین به هر دلیلی باید گران شود حتما باید توازنی هم بین میزان افزایش قیمت بنزین با در آمد مردم در سطح متوسط و پایین جامعه وجود داشته باشد. نه اینکه ملاک تصمیم دولت طبقه مرفه جامعه باشد و استدلال کند چون طبقه مرفه بخش عمده‎ای از یارانه بنزین را مصرف می‌کنند پس برای جلوگیری از بی عدالتی فشار به طبقه پایین را هم چند برابر می‌کنیم.

در ماجرای سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین نخستین موضوع عدم صداقت دولت و در راس آن وزارت نفت با مردم بود. دوم بازی‌های ریز و درشت وزارت نفت در پمپ بنزین‌ها که یک روز ۲۰ لیتر بنزین می‌دادند و روز دیگر بنزین سوپر به یکباره از پمپ بنزین‌ها حذف می‌شد که حالا با گران شدن بنزین حتما وفور نعمت خواهد شد و سر و کله بنزین سوپر هم با قیمت نجومی در پمپ بنزین‌ها پیدا می‌شود. این نوع روش‌ها که برای آماده سازی افکار عمومی برای تصمیم نهایی جهت افزایش قیمت بنزین است یک نوع بی صداقتی و نادان شمردن مردم تلقی می‌شود.

اگر دولت و وزارت نفت شرایط اقتصادی و معیشتی مردم را هموار و تعادلی بین هزینه و در آمد مردم برقرار کنند، کسی با افزایش قیمت بنزین مخالف نیست؛ اما مشکل اینجاست که قبل از افزایش قیمت بنزین قیمت‎ها چند بار رها شده ‏اند و دولت نظارتی بر قیمت‏ها ندارد و مردم از روند افزایشی قیمت ناراحت بودند اکنون که قیمت بنزین افزایش یافت تصور مردم به درستی این است که قیمت کالاهای اساسی برای چندمین بار افزایش نجومی خواهد یافت و دولت هم قادر به کنترل آن نخواهد بود و نمی‏تواند تعادلی بین درآمد و هزینه مردم برقرار کند .

از صبح جمعه شبکه ‏های اجتماعی و فضای مجازی پر شده از بد و بیراه‏هایی که مردم به دولت و حاکمیت می‏گویند و همه با نگرانی از یکدیگر می‎پرسند، وضعیت قیمت کالاهای ضروری چه خواهد شد ؟

بچه‎هایمان چطور می‌خواهند آینده‎اشان را شکل دهند!؟ اگر دولت تدبیری می‌اندیشد که به میزان افزایش قیمت کالاها، درآمد مردم هم افزایش پیدا می‌کرد مشکلی نبود اما دل نگرانی مردم از آن است که درآمد مردم تکان نمی خورد اما دولت به روش‌های مختلف هر روز دست در جیب خالی مردم می‌کند. وزیر اقتصاد که هر روز صحبت از ضرورت جبران کسری بودجه با مالیات بر در آمد نداشته مردم می‌کند، سایر وزارتخانه‌های خدماتی و تولیدی هم که در سکوت کامل قیمت محصولات و خدمات خود را افزایش می‌دهند، به گونه ای که هر ماه ارزش پول برای مردم کمتر می‌شود. مردم به‌وضوح روزانه احساس می‌کنند که حقوق ماهانه دریافتی اشان بی ارزش تر از قبل شده است که حتی کفاف هزینه‌های ۱۵ روز اول ماه را هم نمی دهد. لذا گرچه افزایش قیمت بنزین در مقایسه با کشورهای همسایه یک ضرورت برای جلوگیری از قاچاق سوخت است اما زمان آن در شرایط اقتصادی کنونی مناسب نبود و دولت قبل از اتخاذ این تصمیم باید تدابیر لازم را برای حمایت از قشر‌های کم درآمد و آسیب پذیر جامعه اتخاذ و اجرا می‌کرد.

اکنون همه دلسوزان نظام نگران هستند که مبادا آستانه تحمل به پایان رسیده مردم باعث بروز اتفاقات ناگواری شود که آرامش کنونی را از کشور سلب کند. گرچه سخنگویان دولت و شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران تاکید کرده بودند دولت تا این لحظه هیچ تصمیم و برنامه ای برای سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین ندارد که این هم نوعی بازی با افکار عمومی مردم بود و به دلیل همین بازی‌هاست که سخنان دولتمردان نزد مردم اعتباری ندارد! حالا که دولت تصمیم خود را بدون اتخاذ تدابیری برای حمایت از قشر کم در آمد جامعه عملی کرده است، به دولتی‌ها توصیه می‌شود مراقب افزایش نجومی قیمت سایر کالاها باشند که فضای زندگی بیش از این برای مردم تنگ نشود. گرچه افزایش قیمت سایر کالاها از پیامد‌های طبیعی افزایش قیمت بنزین است و دولت هیچ کاری برای مهار آن نمی تواند بکند، دستکم قول‌ها و شعارهای قبلی خود در حمایت از اقشار کم در آمد را سریعتر عملی کند تا مردم بتوانند امورات اولیه زندگی اشان را انجام دهند.

پاسخ دادن