روایتی دیگر از سفر آبه

رهبری در دیدار آبه: شخص ترامپ را شایسته مبادله هیچ پیامی نمیدانم
اقتصادبرتر

احمد خادم المله -مدیر مسئول -شینزو آبه نخست ‌وزیر ژاپن در شرایطی که ایران و آمریکا در اوج تنش چندین ساله قرار داشتند در یک سفر تاریخی به ایران با مقامات ارشد کشور دیدار کرد.

تهران – اقتصادبرتر – ۲۵ خرداد ۹۸

 این دیدار از جنبه‌های مختلفی حائز اهمیت بود و صد‌ها مطلب با نگاه‌های متفاوت درباره آن به رشته تحریر در آمد که هر کس از زاویه دید خود در ابعاد مختلف این سفر و دیدار‌های آن تامل داشت. از نحوه نشستن آبه در دیدار‌های مختلف گرفته تا جملاتی که در مذاکره رد و بدل شد.

محور اصلی دیدار آبه از ایران که سفر نخست وزیر این کشور پس از ۴۱ سال از ایران بود تسلیم پیام ترامپ به رهبری ایران بود. آبه صبح روز پنج‌شنبه با رهبر انقلاب دیدار کرد و محتوای پیام ترامپ را به اطلاع ایشان رساند و پاسخ مقتدرانه ای که دریافت کرد این بود که چون اعتماد و اعتباری برای ترامپ قائل نیستم لذا هیچ پاسخی به پیام ایشان نمی دهم.

خیلی‌ها برداشت کردند که آبه در این سفر شکست خورده و هیچ پیامی دریافت نکرده است اما اگر از زاویه دیگری به موضوع نگاه کنیم آبه در سفر به ایران شکست نخورده است بلکه به واقعیت‌هایی دست پیدا کرد که اگر درست به آن نگاه کند به عمق مشکلات روابط ایران و آمریکا و حتی منطقه و جهان پی خواهد برد. این شناخت برای آبه که سیاستمداری با تجربه است، یک موفقیت بزرگ محسوب می‌شود و اگر وی بتواند پیام‌های دریافتی از این سفر را به درستی تحلیل و تفسیر کند می‌تواند راهکار مناسبی برای حل مشکلات منطقه و جهان پیدا کند.

در اینکه آبه در سفر خود به ایران حسن نیت داشته و واقعا به‌دنبال راهکاری برای کاهش تنش در منطقه بوده نباید تردید کرد ضمن اینکه استراتژی ژاپن در سیاست خارجی اش همواره تنش زدایی و توسعه روابط با کشورها بر اساس منافع این کشور بوده است. لذا سیاست ژاپن درباره آمریکا و ایران هم بر همین منوال تنظیم می‌شود و نباید انتظار داشت نخست وزیر ژاپن، منافع آمریکا به‌عنوان یکی از بزرگ‎ترین شرکای تجاری این کشور را کنار بگذارد و طرف ایران را بگیرد.

نکته قابل تاملی که از این سفر باید درس گرفت این است که اولا همه چیز را صفر و صد نبینیم بلکه با نگاه داخلی به واکنش‌هایی که به این سفر انجام شد تلاش کنیم ما هم از این سفر برای بهبود شرایط خودمان درس بگیریم. لذا در این مطلب تاملی بر واکنش‌های خودمان خواهیم داشت. برای کسانی که تجربه ای در دیپلماسی دارند، نتیجه سفر آبه به تهران کاملا مشخص بود و کسی انتظار نداشت آبه راه مذاکره ایران و آمریکا را پس از سالیان سال تنش یک شبه باز کند و از فردا مذاکره با ترامپ را آغاز کنیم.

اما از قبل سفر آبه به ایران، سیاستمداران، رسانه‌ها و کسانی که نقشی در شکل گیری افکار عمومی داشتند به گونه ای برخورد کردند که دیدار آبه از تهران و انتقال پیام ترامپ حلال همه مشکلات منطقه، جهان و روابط ایران و آمریکا خواهد بود و برخی نیز القا کردند که اگر نتیجه سفر به مذاکره نینجامد و منفی باشد باید منتظر افزایش تنش و نهایتا جنگ بود!

فرض کنیم به قول این عده، پاسخ پیام ترامپ مثبت بود و از هفته آینده مذاکره بین طرفین آغاز می‌شد!؟ آیا واقعا مشکلات داخلی ایران و منطقه با آغاز مذاکرات حل می‌شد و ترامپ تحریم‌ها را لغو می‌کرد و بچه مثبت غرب می‌شد!؟ قطعا اینگونه نمی شد؛ کما اینکه تجربه مذاکرات سایر بزرگان جهان نظیر چین و روسیه و حتی کشورهای کوچک‏تری مثل کره شمالی به کجا رسیده است؟ سرنوشت عربستان که تا کمر مقابل آمریکا تعظیم کرده به کجا رسیده است؟

افکار عمومی ایران به گونه ای است که گاهی چنان تحت تاثیر جو سازی‌ها درباره سفر یک شخصیت خارجی به کشور قرار می‌گیریم که گویی این سفر حلال همه چیز خواهد شد، در صورتی که تجربه ۴۰ ساله انقلاب اسلامی پر است از آمد و رفت شخصیت‌های سیاسی طراز اول جهان به ایران اما هیچیک دردی از دردهای مردم ما دوا نکردند.

اگر امروز شخصیتی مثل آبه سراسیمه به ایران می‌آید و آنگونه که دیدید مقابل مسئولان جمهوری اسلامی ایران با ادب و لرزان می‌نشیند به خاطر اقتداری است که ایران از ایستادن مقابل قدرت‌های مستکبر جهان کسب کرده است. اگر ترامپ حل مشکلات داخلی، منطقه ای و جهانی اش را در گرو مذاکره با مقام‌های ایران می‌داند به خاطر اقتدار و نقش بی بدیلی است که ایران در منطقه پیدا کرده است.

درسی که از سفر آبه و امثال آن باید بگیریم این است که مشکلات ما را مذاکره با آمریکا و خوش آمد و بد آمد شخصیت‌های خارجی حل نمی کند! مشکلات ما به دست خودمان حل می‌شود. به جای اینکه منتظر اقدامات و مذاکرات امثال آبه بمانیم بهتر است به‌دنبال عمران و آبادی کشور و ایجاد زیر ساخت‌های حیاتی باشیم، به‌دنبال بهبود شرایط اقتصادی و افزایش اعتبار خود نزد مردم و حفظ سرمایه‌های اجتماعی کشور باشیم که اقتدار امروز ما ناشی از کارهایی است که در این زمینه کرده ایم نه مذاکراتی که با آبه و ترامپ و امثالهم داشته ایم. نباید انتظار و توقع مردم را از این دست سفرها بالا ببریم.

بهترین کاری که می‌توانیم برای نجات کشور از وضعیت کنونی انجام دهیم این است که به توان مردم خود و ظرفیت‌های بی بدیل این کشور تکیه کنیم که از هر دیدار و مذاکره خارجی برتر است. در همین حال از آقای آبه هم به خاطر رنج سفر به ایران متشکریم و ایشان اگر عمیق به یافته‌های سفر خود نگاه کند می‌تواند به این نکته برسد که سفر مثبت و پر دستاوردی داشته که امروز سرمایه ایشان برای مذاکره با قدرت‌های بزرگ جهان است.

پاسخ دادن