صف دلار

عکس دلار

زنان خانه‌دار هم به خریداران بازار ارز اضافه شدند، خریدارانی سرگردان که این روزها سرمایه‌های خردشان را اسیر نوسانات ارزی کرده‌اند تا بلکه سودی اندک اما پرریسک به خانه ببرند.

تهران – اقتصاد برتر – ۱۸ بهمن ۹۶

در روزهای اخیر تقاضا برای خرید ارزهای عمده نظیر دلار و یورو افزایش یافته و صف‌های بلندی در مقابل صرافی‌های شکل گرفته است.

هر چند هر سال با نزدیک شدن به پایان سال شمسی، تقاضای خرید به دلیل مسافرت‌های خارجی افزایش می‌یابد اما نوسانات اخیر قیمت ارز و به خصوص دلار عده بیشتری را در مقایسه با سال قبل تشویق به تبدیل ریال به سایر ارزها کرده است.

حدود دو هفته پیش که قیمت دلار به ۴۷۰۰ تومان رسید «ولی‌الله سیف»، رئیس بانک مرکزی ایران به خریداران توصیه کرد از خرید ارز خودداری کنند چون «قیمت ارز در روزهای آینده کاهش خواهد یافت.»

او همچنین از شهروندان ایرانی خواسته بود پول‌های خود را در بانک‌ها سپرده‌گذاری کنند و نقدینگی خود را به ارز تبدیل نکنند چون «سود حاصل از سپرده‌گذاری بیشتر است.»

براساس تازه‌ترین گزارشی که بانک مرکزی در آبان ماه ۱۳۹۶ یعنی دو ماه بعد از کاهش سود سپرده‌ها منتشر کرد، برای بسیاری از شهروندان ایرانی سپرده‌گذاری همچنان جذاب است و سپرده‌گذاران همچنان سود بدون خطر بانک‌ها را به گزینه‌های سرمایه‌گذاری دیگر ترجیح می‌دهند.

البته هنوز گزارش جدیدی با توجه با اتفاقات اخیر در ایران و در بازار ارز در این زمینه در دست نیست چون بانک مرکزی معمولا آمارها را با تاخیر اعلام می‌کند.

«غلامحسین محسنی‌اژه‌ای»، معاون اول قوه قضائیه، هم روز یکشنبه ۱۵ بهمن از ورود وزارت اطلاعات به موضوع نوسانات ارزی خبر داد.

وی گفت: در ارتباط با نابسامانی‌های اخیر، ۶ نفر تحت تعقیب قرار گرفتند.

 قیمت دلار روز سه شنبه  از مرز ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ تومان  عبور کرد و کمتر کسی باورش می‌شد پتانسیل افزایش قیمت دلار تا این میزان وجود داشته باشد.

اوج هیجانات بازار ارز

هیجانات در بازار اکنون به اوج رسیده  و هر کسی با هر میزان سرمایه‌ای که دارد، از دور و نزدیک خود را به چهارراه استانبول و سبزه میدان رسانده است تا بلکه بتواند سودی هر چند اندک اما پرریسک را به خانه ببرد.

البته برخی از خریداران بازار ارز، خیلی دیرهنگام وارد این بازار شده و درست در شرایطی تصمیم به ورود برای سرمایه‌گذاری گرفته‌اند که افزایش نرخ دلار بیشتر مسیر خود را طی کرده است و شاید این یک ورود دیرهنگام باشد.

با سیر صعودی قیمت، این روزها حتی زنان خانه‌دار و دارندگان سرمایه‌های خرد هم به خریداران این بازار اضافه شده اند؛ آنها که اندک سرمایه‌ای داشتند و به بهانه کسب سود، به بازار ورود کردند و بعضا اسیر دلالانی شدند که تنورشان این روزها بسیار داغ است و هر سرمایه‌ای ممکن است در این تنور وارد شده و بسوزد.

امان از بی برنامگی

تمام اینها در شرایطی است که اگر برنامه منسجمی برای هدایت سرمایه های سرگردان تدارک دیده می شد، حجم نقدینگی رو به افزایش در اقتصاد ایران به نوع دیگری هدایت می شد و چنین رفتارهایی را در بازار رقم نمی زد؛ به خصوص اینکه بیشترین ضرر را در میان مدت، دقیقا همان سرمایه گذارانی خواهند داشت که اکنون سودای سود از بازار ارز را در سر دارند.به اعتقاد برخی کارشناسان، کاهش نرخ سود سپرده های بانکی و برنامه دولت برای اخذ مالیات از سپرده ها، موجب شده مردم سرمایه های خرد خود را روانه بازار ارز کنند و همین مساله به افزایش قیمت دامن زده است.

«حسین»، از دلار فروشان خیابان فردوسی سفرهای خارجی را عامل دیگری برای دامن زدن به قیمت دلار معرفی می کند. او می گوید: تقاضای ارز در بازار خیلی زیاد شده و بخش مهمی از آن بخاطر سفرهای خارجی مردم برای ایام نوروز است و معمولا کسانی که برای تعطیلات نوروز به سفرهای خارجی می روند ، از بهمن ماه ارز مورد نیاز خود را از بازار خریداری می کنند.  با توجه به تجربه فروش هر ساله این ایام، فکر می کنم تعداد سفرهای خارجی مردم در ایام نوروز میلیونی باشد و اگر هر کدام چند هزاردلار به عنوان هزینه سفر نیاز داشته باشند، حجم زیادی تقاضا را در بازار شکل می دهد.

سرمایه هایی که  به سمت تولید نمی رود

از سوی دیگر، بیشتر سرمایه گذاری هایی که از این بازار به آن بازار در حرکت هستند، علاوه بر اینکه می توانستند چرخ تولید و اشتغال را به حرکت دربیاورند، می توانستند با ضمانت دولت، سود خوبی را به دست آورند که به مراتب کم ریسک تر از سرگردانی و کوچ از این بازار به آن بازار  و در نهایت توقف در ایستگاه بازار ارز و چهارراه استانبول بود.

در اینجاست که به نظر می رسد دولت باز هم از کنار یک تدبیر ساده یعنی هدایت نقدینگی به سمت تولید با ابزارهایی همچون اوراق مشارکت با نرخ سود جذاب و حتی بالاتر از نرخ بلندمدت یکساله بانکی، گذر کرد و بازار را بدون برنامه به حال خود رها کرد.

یکی از صرافان بانکی با بیان اینکه تکانه های بازار ارز از ماه ها قبل قابل پیش بینی بود و برخی تحرکات بازار به خصوص عملکرد اماراتی ها در قبال برخی تبادلات ارزی و مواردی از این دست، شرایط را قابل برنامه ریزی می کرد گفت: متاسفانه تدبیری برای هدایت بازار ارز به کار گرفته نشد، در حالیکه حتی دولت با عملیات روانی به خوبی می توانست بازار را کنترل کند.

وی می افزاید: خرید ارز این روزها با دید سرمایه گذاری آن هم از سوی سرمایه گذاران خرد و زنان خانه دار به هیچ عنوان سودآوری بلندمدت ندارد و نمی توان خیلی به آن خوشبین بود.

به هر حال داستان هر چه که باشد به مردم عادی توصیه می شود که خود را وارد معادلات ارزی پیچیده این روزهای بازار نکنند و در عین حال لازم است مسئولان،این روزهای آشفته بازار ارز را بی سر و سامان به حال خود رها نکنند.

قیمت دلار در فروردین ماه سال جاری خورشیدی (۱۳۹۶) حدود ۳۷۵۰ تومان بود و طی این مدت بطور ثابت افزایش قیمت داشته است؛ در اول بهمن قیمت دلار به ۴۷۰۰ تومان رسید.

به عقیده برخی اقتصاددانان در شرایط فعلی که تورم تک رقمی شده، اجرای طرح تک نرخی کردن ارز عملی‌تر به نظر می‌رسد و بانک مرکزی نیز اعلام کرده به صورت جدی به دنبال یکسان کردن نرخ ارز است.

البته فاصله گرفتن نرخ آزاد ارز از نرخ دولتی آن، شرایط را برای تحقق وعده یکسان‌سازی ارز سخت‌تر کرده است.با نوسانات یک ماهه اخیر در بازار ارز عملا امکان برنامه‌ریزی برای فعالان اقتصادی از جمله صادرکنندگان، واردکنندگان و تولیدکنندگان گرفته شده است.

هیجان جلوتر از تورم

برخی این تلقی را دارند که افزایش نرخ ارز به طور معمول به نفع صادرکنندگان و به ضرر واردکنندگان است. اما صادرکنندگان هم خیلی به این موضوع باور ندارند. بعضی از صادرکنندگان معتقدند که بر خلاف تصور عمومی افزایش‌های هیجانی مورد تایید و درخواست صادرکنندگان نیست و صادرکنندگان از ثبات بازار استقبال می کنند.

شاید دلیل اصلی این صحبت غیرقابل پیش بینی بودن وضعیت بازار است و اینکه صادرکنندگان نمی توانند در این وضعیت دست به برنامه ریزی بلند مدت بزنند.

اما آنچه واضح به نظر می‌رسد این است که پایین نگه داشتن نرخ ارز به شکل مصنوعی به ضرر صادرات است و صادرکنندگان این درخواست را دارند که نرخ ارز باید هر ساله به اندازه تفاضل نرخ تورم داخلی و تورم جهانی افزایش پیدا کند. افزایشی که نه هیجانی و نه ناشی از عوامل روانی است بلکه به دلیل منطق موجود در بازار است.

در حال حاضر آنچه از مقایسه نرخ ارز آزاد و ارز مبادله ای به دست می آید این است که با توجه به فاصله معنادار این دو نرخ در آینده نزدیک امکان یکسان سازی و واقعی سازی نرخ ارز وجود ندارد. از طرف دیگر وضعیت بازار در روزها و هفته های آینده قابل پیش بینی نیست و  مشخص نیست که با نزدیک شدن به پایان سال بازار ارز به کدام مسیر می رود. آیا بانک مرکزی دخالت بیشتری بازار خواهد کرد و قیمت را پایین می آورد و یا اینکه اجازه می‌دهد فنر ارز بیش از این رها شود.

*اقتصاد برتر

پاسخ دادن