نارضایتی مردم از بوروکراسی زائد در ادارات دولتی

نارضایتی مردم از بوروکراسی زائد در ادارات دولتی

اکرم صدیقی -سردبیر سایت اقتصاد برتر -در ایران یکی از رنج آورترین اقدامات در زندگی روزمره خصوصا زندگی اداری مراجعه به ادارات برای پیگیری فرآیند‌های کاری است.

تهران – اقتصادبرتر – ۱۱ آبان ۹۸

کسی که قصد دارد یک فعالیت تولیدی یا خدماتی را انجام بدهد برای کسب مجوز‌های لازم باید به ادارات و سازمان‌های مختلف مراجعه کند. شاید این بخش از کار زجر آورترین قسمت انجام یک کار تولیدی است زیرا بوروکراسی اداری در سیستم دوایر دولتی ما آنقدر گسترده و پر پیچ و خم است که انسان را کلافه می‌کند. از آن بدتر نوع برخورد کارکنان ادارات با ارباب رجوع است که آن نیز خود از فرآیند پیچیده بوروکراسی بدتر است و برخی مواقع کارمند یک اداره برای انجام یک کار ساده تصورش این است که به ارباب رجوع لطف فوق العاده می‌کند! در حالیکه فراموش کرده از صدقه سر همین ارباب رجوع است که ایشان کارمند دولت شده و حقوق دریافت می‌کند.

روانشناسی مدیران و کارمندان ادارات دولتی ما نیز اینگونه است که اگر ارباب رجوعی به کارمند، به خاطر طولانی شدن فرآیند کار و یا خطایی که وی مرتکب می‌شود تذکر و یا اعتراضی بکند، قطعا کارش با تاخیر انجام می‌شود و یا با پیچ و خم‌های جدیدی مواجه می‌شود تا دیگر به کارمند دولت تذکر ندهد. حتما برای شما هم پیش آمده وقتی به اداره ای مراجعه می‌کنید، اولا فردی وجود ندارد که فرآیند انجام کار را به شما اطلاع بدهد و از هر کس سئوالی می‌کنی با ترشرویی کار را به بخش دیگری محول می‌کند و آنقدر بالا و پایین می‌شوی تا بالاخره از ارباب رجوع دیگری کمک می‌گیری، نکته مهم این است که در کشور ما تاکنون طرح‌های متعدد و فراوانی برای حل مشکل بوروکراسی زائد اجرا شده که یکی از این موارد طرح تکریم ارباب رجوع بود. مسئولان هم از صدر تا ذیل همه بارها شعار احترام به ارباب رجوع و رسیدگی به مردم را تکرار می‌کنند اما در عمل کمتر کسی چنین شعارهایی را لمس می‌کند. نکته دیگر اینکه انجام یک فعالیت اداری مثلا اخذ مجوز احداث یک کار تولیدی در کشور ما زمان ندارد و هیچکس نمی‎تواند ادعا کند گرفتن چنین مجوزی چقدر زمان لازم دارد و ادارات دولت ظرف چه مدت زمانی چنین مجوزی را باید صادر کنند!؟ در حالیکه انجام چنین اموری در بسیاری از کشور‌ها حتی کشور‌های کمتر توسعه یافته حساب و کتاب و زمان مشخص دارد و در بسیاری از کشورها که نیازی به حضور ارباب رجوع در ادارات نیست و همه امور با اخذ یک مجوز از طریق اینترنت و فضای مجازی انجام می‌شود و ارباب رجوع کارمند و مسئولی را نمی بیند و لازم نیست ببیند. سیستم اتوماسیون نیز به گونه ای تنظیم شده که مدت زمان انجام هر کاری را به روز و ساعت مشخص کرده است و اگر کارمندی کارش را با تاخیر انجام دهد در سیستم کاملا قابل رویت است. دوستی می‌گفت برای پرداخت یک مالیات ساده بر ارث بیش از دو ماه در یکی از شعب اداره دارایی هر چند روز یک بار می‌رفتم و می‌آمدم تا آخر با داد و بیداد بالاخره میزان مالیاتی که باید بدهم را تعیین کردند و پرداخت نمودم و تسویه مالیاتی را گرفتم. وی می‌گفت روز اول که مراجعه کردم از اینترنت فرآیند انجام کار را در آوردم اما وقتی وارد اداره شدم دیدم موضوع پیچیده تر از آن است که در اینترنت پیدا کرده بودم! بعد از دو نوبت مراجعه به من گفتند برو یک هفته دیگر بیا چون ساختمان اداره تغییر کرده و ما فعلا اسباب کشی داریم، بعد که اثاثیه جابجا شد، گفتند کارشناس مربوطه برای زیارت به عتبات رفته و جایگزینی برایش نیست، هفته دیگر می‌آید! خلاصه این روند تا چند هفته دیگر ادامه پیدا کرد تا پرونده مفقود شده بنده را پیدا کردند و با داد و بیداد و ورود سر ممیز و رئیس شعبه مربوطه کار پس از دو ماه انجام شد. متاسفانه فساد از دل بوروکراسی زائد بوجود می‌آید! یکی از دوستان نقل می‌کرد، من هر موقع با ادارات دولتی کار دارم یکی از کارشناسان همان اداره را اجیر می‌کنم و یک چیزی پرداخت می‌کنم تا خودش برود همه کارهایم را انجام بدهد!

متاسفانه ما هنوز فرهنگ کار اداری را نمی دانیم، هنوز نتوانسته ایم دولت الکترونیک را جایگزین مراجعات حضوری کنیم! و هنوز نتوانسته ایم برای انجام یک فعالیت تولیدی یا خدماتی، فرآیند ساده تعریف کنیم و زمان مشخصی را برای اجرای آن بگذاریم که اگر اداره ای وظیفه اش را در زمان مشخص قید شده انجام نداد، ارباب رجوع بتواند شکایت کند و حقوقش را مطالبه نماید. نکته مهم دیگر اینکه آنقدر ادعا داریم که حاضر نیستیم از سایر کشورهای پیشرفته دیگر هم الگو برداری کنیم. این موضوع به هر سه قوه باز می‎گردد و منحصر به قوه مجریه نیست. متاسفانه در سیستم قضایی هم وضع بر همین منوال است و گاهی یک پرونده بسیار ساده که همه کارشناسان روی آن نظر داده اند بیش از دو سال برای صدور حکم طول می‌کشد و خدا نکند ارباب رجوع از شعبه مربوطه به مقام‌های بالاتر شکایت ببرد! دستگاه‌های دولتی در کشور به سازمان‌های نارضایتی تراشی برای مردم تبدیل شده‎اند و هیچکس هم در این زمینه مسئولیت نمی پذیرد امیدواریم سران سه قوه در نشست‌های خود فکری جدی برای حل معضل بوروکراسی زائد اداری در سیستم دولتی بکنند.

پاسخ دادن