واردات از صادرات پیشی گرفت

بر اساس اعلام گمرک ایران، ارزش صادرات غیرنفتی با کاهش پنج درصدی و واردات با افزایش ۱۶ درصدی نسبت به پنج ماهه سال گذشته همراه بوده است.

تهران – اقتصاد برتر – ۱۹ شهریور ۹۶

آمار تجارت خارجی پنج ماهه نخست سال جاری منتشر شده که بر اساس آن، حجم تجارت خارجی ایران در سال جاری تا ابتدای شهریور ماه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۴/۵ درصد افزایش یافته است. بر این اساس، در پنج ماهه اول سال جاری تشریفات گمرکی ۶۲ میلیون و ۲۶۶ هزار تن کالا در گمرکات کشور تماما به صورت الکترونیکی و با کنترل کامل به روش هوشمند انجام شده که از این مقدار ۴۸ میلیون و ۴۱ هزار تن سهم واردات و ۱۴ میلیون و ۲۲۵ هزار تن سهم کالاهای صادراتی غیرنفتی بوده است.

مجموع ارزش صادرات و واردات ایران در مدت یادشده به ۳۶ میلیارد و ۶۳۵ میلیون دلار رسید که این رقم ۳۴/۵ درصد بیشتر از مدت مشابه سال ۱۳۹۵ است، چراکه مجموع تجارت خارجی ایران در پنج ماهه نخست سال گذشته ۳۴ میلیارد و ۷۷۸ میلیون دلار بود. در پنج ماهه اول سال جاری به میزان ۱۹ میلیارد و ۴۴۲ میلیون دلار انواع کالا وارد کشور شد که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۴۹/۱۶ درصد افزایش را نشان می‌دهد. این رقم در ماه گذشته ۹۷/۲۳ درصد بود و عمده‌ترین دلایل افزایش واردات به خودرو و قطعات منفصله خودرو، کالاهای سرمایه‌ای و برخی کالاهای اساسی مربوط می‌شود.
همچنین در مدت یاد شده متوسط قیمت کالاهای وارداتی کشورمان به ازای هر تن به یک هزار و ۳۶۷ دلار افزایش یافت که در مقایسه با سال گذشته ۸۴/۸ درصد افزایش را نشان می‌دهد و در این مدت شاهد افزایش صادرات پنج کشور عمده طرف معامله با ایران هم بوده‌ایم؛ مجموع صادرات غیرنفتی ایران در پنج ماهه اول سال جاری به ۱۷ میلیارد و ۱۹۳ میلیون دلار رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل به میزان ۹۵/۴ درصد کاهش داشته است؛ این رقم در ماه گذشته ۵۴/۹ درصد بود.
در مرداد ماه سال جاری صادرات پتروشیمی سبز شد و با یک روند افزایشی نسبت به چهارماهه گذشته ۰۳/۲ درصد افزایش یافت و ۶ میلیارد دلاری شد. با این حال تجارت خارجی ایران با کاهش صادرات سایر کالاها همراه است. در این بخش هم گرچه شاهد بهبود نسبت به چهارماهه قبل بوده‌ایم، اما ۳/۹ درصد نسبت به سال گذشته کاهش داشت که البته این رقم در تیرماه ۹۹/۱۴ درصد بود.
در بخش صادرات میعانات گازی هم شاهد افت ۳۹/۵ درصدی بوده‏ایم. همچنین متوسط قیمت هر تن کالای صادراتی نیز در مدت یادشده به ۳۵۸ دلار رسید که ۴۷/۳ درصد افزایش داشته است؛ ضمن اینکه در مجموع وضعیت بهتری در بخش صادرات غیرنفتی نسبت به چهارماهه اول سال جاری حاکم شده به نحوی که صادرات کالاهای ایرانی به چین در پنج ماهه نخست امسال نسبت به سال گذشته ۱۰ درصد افزایش یافته است. در بازار عراق هم عملکرد بهتری داشتیم و رشد چهار درصدی ثبت شد. صادرات غیر نفتی ایران به کره جنوبی هم با افزایش هشت درصدی همراه شد و تنها شاهد افت ۵۴/۱۴ درصدی صادرات کشورمان به امارات متحده عربی بوده‌ایم.
اقلام صادراتی
اقلام عمده صادراتی کشورمان در مدت یادشده به ترتیب شامل میعانات گازی به ارزش دو میلیارد و ۹۲۰ میلیون دلار، پلی اتیلن گرید فیلم با ۶۵۲ میلیون دلار، پروپان مایع شده به ارزش ۵۷۶ میلیون دلار، سایر روغن‌های سبک و فرآورده‌ها به جز بنزین با ۵۵۵ میلیون دلار و متانول با ۴۹۸ میلیون دلار بوده است. اقلام عمده وارداتی در پنج ماهه ابتدایی سال جاری نیز به ترتیب شامل برنج با ۹۶۳ میلیون دلار، ذرت دامی به ارزش ۶۱۲ میلیون دلار، وسایل نقلیه موتوری با حجم سیلندر ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سی سی به ارزش ۵۱۵ میلیون دلار، قطعات منفصله جهت تولید خودروی سواری با ۴۳۴ میلیون دلار و لوبیای سویا با ۴۱۰ میلیون دلار بوده است.
مشتریان خارجی کالای ایرانی

عمده‌ترین خریداران کالاهای ایرانی نیز در پنج ماهه اول سال‌جاری به ترتیب شامل چین به ارزش خرید سه میلیارد و ۷۴۳ میلیون دلار، عراق با دو میلیارد و ۶۰۴ میلیون دلار، امارات متحده عربی با دو میلیارد و ۵۸۳ میلیون دلار، جمهوری کره با یک میلیارد و ۶۷۶ میلیون دلار و هند با یک میلیارد و ۱۹۹ میلیون دلار بوده است.

کشورهای عمده صادرکننده کالا به ایران در مدت یادشده به ترتیب شامل کشورهای چین با چهار میلیارد و ۲۵۶ میلیون دلار، امارات متحده عربی با سه میلیارد و ۳۴۱ میلیون دلار، جمهوری کره با یک میلیارد و ۳۴۶ میلیون دلار، هند با یک میلیارد و ۲۶۶ میلیون دلار و ترکیه با یک میلیارد و ۱۳۸ میلیون دلار بوده است.
کاهش صادرات کالاهای با ارزش افزوده بالا
«محمد لاهوتی» رئیس کنفدراسیون صادرات ایران از کاهش صادرات کالاهای با ارزش افزوده بالا و ارزآور خبر داد و گفت: با شرایط کنونی، بعید است به هدف‏گذاری صادراتی امسال برسیم.
وی در تحلیل آمار تجارت خارجی ایران در ۵ ماهه ابتدای سال جاری که از سوی گمرک منتشر شده است، گفت: مجموع صادرات کشور، ۱۷ میلیارد و ۱۹۳ میلیون دلار بوده، این حجم حدود ۵ درصد کاهش داشته است؛ در حالی که این رقم در ۴ ماهه قبل، ۵/۹ درصد بوده و روند کاهشی تقریبا متوقف شده است؛ بنابراین انتظار می رود که در شش ماهه اول سال ۹۶ بتوانیم حداقل نسبت به سال قبل، صادرات برابری داشته باشیم.
به گفته لاهوتی، بر اساس آمارهای صادراتی، افزایش صادرات در بخش پتروشیمی را شاهد هستیم که طی چهار ماه، ۳ درصد منفی بوده است ولی الان ۲۰ درصد رشد مثبت را تجربه می‌کند؛ در حالی که کماکان میعانات گازی ۵ درصد نسبت به مدت مشابه، کاهش منفی را تجربه می‌کند. بیشترین رشد منفی صادرات در ۵ ماهه ابتدای امسال، در بخش سایر کالاها رخ داده است که متاسفانه این کاهش، دقیقا در مورد سایر کالاهایی رخ داده که مورد توجه اقتصاد مقاومتی بوده و ارزش افزوده و تولید بیشتر را سبب شده و ایجاد اشتغال کرده است و البته کمتر کالاهای خام را شامل می‏شود.
وی اظهار داشت: متاسفانه بیشترین رشد منفی را در بخش سایر کالاها با ۳۰/۹ درصد شاهد هستیم که اگرچه در مدت مشابه ۴ ماهه، حدود ۱۵ درصد رشد منفی به ثبت رسانده بود، اما اکنون این رقم به ۳/۹ درصد رسیده که از این جهت، کاهش میزان افت صادرات این کالاها، نقطه مثبت آمارها به شمار می‌رود.
هشدار به مسئولان
عضو شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی خاطرنشان کرد: به هرحال کاهش در این بخش به عقیده من سیگنال و آلارم خطری را به سمت دولت نشان می‏دهد که در بخشی که ایجاد اشتغال داشته و ارزآوری و ارزش افزوده بیشتری را برای کشور رقم زده است؛ رشد کماکان عدد بزرگی است که باید متوجه آن بود.
لاهوتی افزایش واردات را مربوط به خودرو، قطعات منفصله و کالاهای سرمایه‏ای دانست و اظهار داشت: سهم خودرو و قطعات منفصله، کمتر از یک میلیارد دلار بوده که ۵ درصد از کل واردات را تشکیل می‌دهد؛ در حالی که در خبرها خیلی به این مساله پرداخته شده و به این موضوع توجه ویژه شده است؛ به نحوی که کار تا جایی پیش رفته که ثبت سفارش واردات خودرو بسته شده و البته به نظر هم می‏رسد که یکی از دلایل بسته شدن ثبت سفارش واردات خودرو، همین موضوع بوده است.
وی اظهار داشت: متوسط قیمت هر تن کالای وارداتی یک هزار و ۳۶۷ دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۸۴/۸ درصد افزایش را نشان می‏دهد؛ ضمن اینکه عمده اقلام وارداتی کشور را برنج، ذرت دامی، خودرو و قطعات منفصله تشکیل می‏دهند که بیشترین حجم را به خود اختصاص داده است.
رئیس کنفدراسیون صادرات ایران، بازارهای صادراتی کشور را چین با ده درصد رشد، عراق با ۴ درصد رشد، کره جنوبی با ۸ درصد رشد و امارات متحده عربی با ۵۴/۱۴ درصد تشکیل داده است که این ترکیب، تنوع بازار را نشان می‏دهد؛ به نحوی که کره به سمت شریک اول تجاری ما در حال حرکت است و از رده پنجم در ۵ ماهه ابتدای سال گذشته، اکنون به رده سوم رسیده است.
لاهوتی افزود: در حقیقت کره جنوبی، هند و ترکیه را پشت سر گذاشته است؛ لذا این یکی از نکات مثبتی است که تجارت ایران در حال حرکت به سمت تجارت بهتر است؛ البته عراق بازار مهمی برای ایران به شمار می‌رود که رشد داشته است؛ در حالی که امارات رشد منفی را تجربه می‏کند که با توجه به اینکه کشور واسط به شمار می‌رود و کمتر خریدار اصلی و فروشنده اصلی کالا به ایران است، به نظر می رسد که ترکیب صادراتی نشانگر تجارت مستقیم ایران در دوران «پسابرجام» است. در حوزه واردات نیز همچنان چین، امارات، کره جنوبی، هند و ترکیه شرکای اول ما به شمار می‌روند که البته در این حوزه، امارات در رده سوم قرار گرفته است.
تراز منفی بازرگانی
رئیس کنفدراسیون صادرات ایران خاطرنشان کرد: تراز تجاری ۵ ماهه کشور، ۲ میلیارد و ۲۴۹ میلیون دلار منفی به نفع واردات است که این تراز منفی همواره به غیر از دوره محدودی در سال گذشته، بر تجارت خارجی ما حاکم بوده است؛ البته دلیل اصلی آن، پایین بودن سطح واردات و صادرات در مقیاس جهانی است و تا زمانی که نتوانیم میزان تجارت را در واردات و صادرات افزایش داده و خود را به سهم ۲/۱ درصدی در تجارت جهانی برسانیم، این تراز منفی می‏تواند باقی بماند. حمایت از تولید صادرات محور و نقشه راه «اقتصاد مقاومتی»، باید ملاک عمل برای حمایت از واحدهای ظرفیت دار و مزیت دار صادراتی باشد و حمایت نیز به سمت کالای تولیدی صادرات محور و با نگاه درون‌زا و برون نگر هدایت شود تا بتوانیم از این شرایط خارج شویم، در غیر این صورت روند همینطور خواهد بود و تجارت بزرگ‏تر نخواهد شد.
وی افزود: با توجه به وضعیت شش ماهه اول امسال که ۵ ماه آن تاکنون پشت سر گذاشته شده و آمارهای مرتبط با آن نیز منتشر شده است، به نظر می رسد که رسیدن به هدفگذاری سال ۹۶، همچون سال ۹۵ دور از دسترس است.
باکس طلایی
تراز تجاری ۵ ماهه کشور، دو میلیارد و ۲۴۹ میلیون دلار منفی به نفع واردات است که این تراز منفی همواره به غیر از دوره محدودی در سال گذشته، بر تجارت خارجی ما حاکم بوده است؛ البته دلیل اصلی آن، پایین بودن سطح واردات و صادرات در مقیاس جهانی است و تا زمانی که نتوانیم میزان تجارت را در واردات و صادرات افزایش داده و خود را به سهم ۲/۱ درصدی در تجارت جهانی برسانیم، این تراز منفی می‏تواند باقی بماند.

*اقتصاد برتر

پاسخ دادن