واردات خودرو در کش و قوس اختلاف

اقتصاد برتر

کشمکش بین ارگان‌های مختلف دولت و بخش خصوصی برای ترخیص خودرو‌های خارجی دپو شده در گمرک از یک سال گذشت و دخالت وزیر صمت، نه تنها نتیجه نداشت بلکه ماجرای ترخیص خودروهای یاد شده هر هفته و هر ماه ماجراهای جدیدی می‌آفریند.

تهران – اقتصاد برتر – ۱۸ آبان ۹۸

به گزارش #اقتصادبرتر، پس از پیگیری‌های مکرر بخش خصوصی برای ترخیص خودرو‌های یادشده، وزیر صمت طی نامه ای که ۹ بهمن ۹۷ ارسال شده است، اعلام کرد امکان ثبت سفارش برای خودروهای دارای قبض انبار اماکن گمرکی، مناطق آزاد و ویژه اقتصادی مشمول مصوبه به صورت بدون انتقال ارز در سامانه جامع تجارت فراهم شده است.

ثبت سفارش واردات خودرو از تیرماه ۹۸ تا ۱۶ دی ماه ۹۸ ( بعد از مصوبه دولت ) ممنوع اعلام شد. اکنون اگر کرمان موتور بعد از تاریخ ۱۶ دی ماه سال گذشته اقدام به ثبت سفارش این خودروها کرده باشد قطعاً می‌توان گفت این شرکت دارای رانت اطلاعاتی بوده و از آزاد سازی واردات خودرو در دی ماه سال گذشته خبر داشته و به همین دلیل در شرایطی که همه وارد کنندگان از ممنوعیت واردات خودرو به کشور ناراضی بودند، این شرکت اقدام به واردات ۲ تا ۳ هزار دستگاه خودرو کرده است.

در حالی که وزیر صمت دستور ترخیص خودروهای دپو شده را داده بود، رئیس کل گمرک در گفت‌وگو با خبرنگاران اظهارداشت: این ۱۰۴۸ دستگاه خودرو به گمرک اظهار و حتی حقوق و عوارض گمرکی آنها نیز پرداخت شده بود، ولی تا آن تاریخ مهلت ترخیص (۱۶ تیرماه امسال) نتوانستند مجوز‌های لازم جهت ترخیص از گمرک را بگیرند لذا طبق قانون، گمرک به درستی مانع ترخیص این خودرو‌ها شد.

  • احتمال وجود رانت در واردات خودرو

مهدی داد فر دبیر انجمن واردکنندگان خودرو ۱۴ آبان ماه ۹۸ طی مصاحبه ای با بیان اینکه در ترخیص خودروهای کرمان موتور از گمرک هیچگونه رانتی وجود نداشته، گفت: رانت این خودرو‌ها در جای دیگری اتفاق افتاده است! وی تصریح کرد که این خودرو‌ها تیر و مرداد ماه سال گذشته وارد کشور شدند. یعنی واردات دقیقا زمانی انجام شده که واردات خودرو به کشور ممنوع شده بود و خودرو‌های واردکنندگان دیگر حدود یک سال تا یک سال و نیم در گمرک باقی مانده بود. یعنی درست زمانی که واردکنندگان دیگر از شرایط موجود ناراضی بودند و آینده خودرو‌های مانده در گمرک مشخص نبود، کرمان موتور ۲ – ۳ هزار خودرو وارد بنادر کرد.

هیچ شخص عاقلی در شرایطی که آینده مبهم است و مشخص نیست چه اتفاقی خواهد افتاد سرمایه گذاری نمی‌کند، ولی کرمان موتور این کار را انجام داد و این نشان می‌دهد گویا این شرکت اطلاعاتی داشته که دیگران از آن خبر نداشتند! پس از این اتفاق ۱۶ دی ماه ۹۷ دولت اجازه ترخیص خودرو‌های دپو شده در گمرک را برای چهار ماه صادر کرد و دو ماه دیگر این مهلت تمدید شد. کنار هم گذاشتن این اتفاقات نشان می‌دهد احتمال دارد رانتی اتفاق افتاده باشد و یک ابهاماتی مطرح است که مسئولان دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی باید آن را بررسی کنند. دادفر در مورد زمان ثبت سفارش این خودروها اظهار بی اطلاعی کرد. بررسی مصوبه هیات دولت در ۱۶ دی ماه ۹۷ درباره ترخیص خودروهای مانده در گمرک شائبه رانت اطلاعاتی کرمان موتور را تقویت می‌کند.

  • مفاد مصوبه دولت

در بند یک مصوبه هیات دولت آمده بود: « ثبت سفارش برای واردات خودروهای سواری ( بدون رعایت سال ساخت) که تا تاریخ ابلاغ این تصویب‎نامه، قبض انبار اماکن گمرکی، مناطق آزاد تجاری- صنعتی یا مناطق ویژه اقتصادی دارند؛ به صورت بدون انتقال ارز و از محل ارز متقاضی با اظهار منشا ارز به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بلامانع است. همچنین همه ثبت سفارش‌های قبلی خودرو (اعم از بانکی و غیربانکی) لغو می‌شود.» معاون فنی و امور گمرکی گمرک جمهوری اسلامی ایران ۱۲ آبان اعلام کرد، «در پی دستور وزیر صمت برای ترخیص خودروهای دارای پروانه، صاحبان آنها می‌توانند از ۱۳ آبان برای تحویل خودروهای خود اقدام کنند.

ارونقی گفت: دوم آبان طی نامه‌ای به وزیر صنعت، معدن و تجارت مراتب را گزارش داده و درخواست بررسی داشتیم تا اینکه با ترخیص خودروها موافقت شد و مراتب را به قائم مقام این وزارتخانه اعلام کردند که در نهایت ضمن موافقت، پیشنهاد شد که مناسب است موضوع در جلسه کارگروه هماهنگی تجاری بانک مرکزی نیز مطرح شود. بر این اساس در جلسه روز (یکشنبه) کارگروه هماهنگی بانک مرکزی موضوع ترخیص ۱۰۴۸ خودرو که دارای پروانه گمرکی بودند، مطرح شد و مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت اعضا و دستگاه‌های مربوطه به توافق نهایی برای ترخیص رسیدند.»

مهدی دادفر دبیر انجمن واردکنندگان خودرو گفت: با توجه به اینکه دولت هیچ مصوبه‌ای در این خصوص نداشته و موضوع ترخیص خودروهای وارداتی نیز با ابهامات زیادی مواجه است، انجمن واردکنندگان خودرو در نامه‌ای به سازمان بازرسی کل کشور، موضوع را مطرح کرده و خواستار ورود نهادهای نظارتی به این حوزه شد و بر این اساس، از ۱۴ آبان نهادهای نظارتی به این پرونده‌ ورود کرده و سازمان بازرسی کشور نیز آن را در دست پیگیری دارد.

  • دستور جلوگیری از ترخیص خودرو‌ها از گمرک

مهدی میر اشرفی رئیس گمرک ایران به خبرنگاران گفت: مصوبه ای مبنی بر این بود که خودروهای دپو شده در گمرک تا تاریخ ۱۶ تیرماه امسال ترخیص شوند ولی این خودروها تا آن تاریخ ترخیص نشدند.

وی افزود: معمولاً شیوه ترخیص کالا به این صورت است که واردکننده برای اینکه وقت را از دست ندهند کالای خود را به گمرک اظهار می‌کنند سپس در درب خروج مباحث مربوط به مجوزهای لازم برای خروج اخذ می‌شود. به همین منظور ۱۰۴۸ دستگاه خودرو به گمرک اظهار شدند ولی در زمان مهلت تخصیص یافته دولت برای ترخیص، این خودروها ترخیص نشدند و از آنجا که طبق قوانین گمرکی بین اظهار و ترخیص تفاوت وجود دارد و در مصوبه دولت موضوع ترخیص عنوان شده بود بنابراین گمرک از ترخیص این خودروها علیرغم آنکه اظهار شده بودند ممانعت کرد.

میراشرفی تاکید کرد: برغم اینکه عوارض گمرکی این خودروها پرداخت شده بود اما مالک نتوانسته بود در مهلت قانونی مجوزهای لازم ترخیص را از گمرک بگیرد لذا طبق قانون گمرک به درستی مانع ترخیص این خودروها شد. رئیس کل گمرک گفت: اگر دولت مصوبه یا اصلاحیه ای داشته باشد مبنی بر اینکه اظهار به گمرک ملاک عمل واقع شود این ۱۰۴۸ دستگاه خودرو ترخیص می‌شوند در غیراینصورت خودرو‌ها در گمرک خواهند ماند.

  • تکلیف خودرو‌ها پس از سه ماه

شایان ذکر است که با توجه به ماده ۲۴ قانون امور گمرکی مدت زمان مجاز نگهداری کالا در اماکن گمرکی از تاریخ تحویل کالا به این اماکن سه ماه است و به تقاضای صاحب کالا یا شرکت حمل و نقل و وجود علل موجه به تشخیص گمرک با پرداخت هزینه انبارداری حداکثر این مهلت تا دو ماه دیگر نیز قابل تمدید است. حالا با توجه به این ماده، آیا خودروها باید به اموال تملیکی سپرده شوند؟ اگر فرض بر این باشد که این خودروها از زمان پایان مهلت قانونی دولت برای ترخیص، وارد گمرک شده باشند (۱۶ تیرماه) هم اکنون دقیقاً چهار ماه است که در قلمرو گمرکی هستند و احتمالاً تنها یک ماه دیگر شرکت‌های واردکننده خودرو که خودروهای آنها در محوطه گمرک هستند زمان دارند تا این خودروها را از گمرک ترخیص کنند در غیراینصورت این خودروها متروکه اعلام خواهند شد.

پاسخ دادن