پایان اقتصاد نفتی

اقتصاد نفتی
اقتصادبرتر

به لطف تصمیم آمریکا، اکنون بهترین فرصت برای ایران فراهم‌شده تا در چهل‌سالگی انقلاب اسلامی بتواند به‌طور سازنده‌ای منابع غنی و نیروی انسانی عظیم خود را به‌کارانداخته و انقلابی در زمینهٔ انرژی در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی به راه بیندازد.

تهران – اقتصاد برتر – ۴ اردیبهشت ۹۸

به گزارش #اقتصادبرتر، لغو معافیت نفتی اعلام شده توسط مایک پمپئو پاس گلی است تا ایران جایگاه خود را در بازار انرژی جهان به رخ بکشد.

تصمیم ترامپ؛ بهترین فرصت برای ایران

«کریس کوک»، کارشناس نفتی انگلیس نوشت، معروف است آمریکایی‌ها می‌توانند یک کار را درست انجام دهند، اما تنها زمانی که همه راه‌های دیگر را رفته باشند.’ آمریکایی‌ها همیشه همه راه‌های اشتباه را امتحان می‌کنند. منظورم در این مثال، اشتباه راهبردی این کشور در خصوص ایران است. تصمیم آمریکا به‌طور تاکتیکی هوشمندانه اما به‌طور راهبردی کاملاً اشتباه است.’

به گفته این کارشناس نفتی تصمیم آمریکا، تکلیف ایران را که اکنون بر سر دوراهی همکاری سازنده و یا رفتار غیر سازنده قرار گرفته است روشن می‌کند. روی قسمت «غیر سازنده» زیاد تمرکز نمی‌کنم چون این بخش به‌طور کامل توسط رسانه‌ها و آن‌هایی که کسب‌وکار خود را در رفتارهای«غیر سازنده» می‌بینند پوشش داده می‌شود. در بُعد روابط سازنده، به اهمیت فناوری‌های مالی موسوم به Financial Technology اشاره و تصریح کرد که ایران بایستی واحد پولی خود را از پشتوانه صادرات نفت رها کند.

فرصت طلایی برای ایران

به لطف تصمیم آمریکا، اکنون بهترین فرصت برای ایران فراهم‌شده تا در چهل‌سالگی انقلاب اسلامی بتواند به‌طور سازنده‌ای منابع غنی و نیروی انسانی عظیم خود را به‌کارانداخته و انقلابی در زمینهٔ انرژی در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی به راه بیندازد. برای رسیدن به این  منظور ایران باید سرمایه‌گذاری عظیمی در انرژی‌های تجدید پذیر انجام دهد و انرژی‌های فسیلی را ذخیره کند.

 چنانچه امسال در تهران مطرح کردم و به‌شدت مورد استقبال قرارگرفت، طرح‌هایی مانند تهاتر بین‌المللی منابع انرژی مانند برق برابر گاز یا نفت برابر کالا، باید در کنار «تعهد اعتباری انرژی» Energy Credit Obligation موردتوجه قرار گیرد. ‘این کار ایران را قادر به سرمایه‌گذاری در اقتصاد مبتنی بر انرژی‌های تجدید پذیر و سپس «فناوری‌های مالی»، Fintech خواهد کرد. ‘

به‌این‌ترتیب انتظار می‌رود ایران به‌سرعت بتواند پیوندهای تجارت انرژی با کشورهای همسایه ازجمله عراق، پاکستان و ترکیه ایجاد کرده و حتی بتواند بر ‘رقابت‌های تاریخی منطقه‌ای’ فائق آمده، علاوه بر آن تحریم‌های آمریکا را نیز بی‌اثر کند.

عراق: جایگزینی برای گاز ایران نداریم

پیرو همین گزارش، وزارت برق عراق اعلام کرد که این کشور جایگزینی برای گاز ایران ندارد و توقف واردات گاز باعث محرومیت عراق از چهار هزار مگاوات برق خواهد شد.

خبرگزاری السومریه نیوز عراق نوشت: وزارت برق عراق اعلام کرد که این کشور جایگزینی برای گاز ایران ندارد و توقف واردات آن از ایران، عراق را از چهار هزار مگاوات برق محروم خواهد کرد.

بر اساس این خبر، وزارت برق عراق همچنین از افزایش میزان واردات گاز این کشور از ایران از ۲۹ میلیون متر مکعب به ۳۵ میلیون متر مکعب در ماه آینده میلادی خبر داد.

اصرار مشتریان آسیایی به ادامه خرید نفت از ایران دلایل فنی دارد

از سوی دیگر، متحدان آسیایی آمریکا همچون هند، کره جنوبی، ژاپن و تایوان نیز بلافاصله پس از خروج ترامپ از برجام به وضوح اعلام کردند که به دلیل نیاز داخلی خود و محاسبه قیمت‌ها در بازار نفت، نمی‌توانند خرید نفت و میعانات گازی از ایران را متوقف کنند. علاوه بر این، ترکیه نیز به عنوان متحد آمریکا در ناتو تاکید کرده است که هیچ جایگزینی برای گاز ایران ندارد.

اصرار متحدان آمریکا به ادامه خرید نفت از ایران و اعلام رسمی عدم حمایت برخی کشورها از این تحریم‌ها “دلایل فنی” نیز دارد. از همین رو، کشورهایی مانند هند و کره جنوبی که پالایشگاه‌های آن برای تصفیه نفت ایران طراحی و ساخته شده‌اند به یکباره نمی‌توانند نفت کشور دیگری را با ویژگی‌های متفاوت جایگزین کنند.

ظرفیت معادن، فرصت عبور از نفت

این تحریم جدید، بار دیگر توجه به ظرفیت‌های کشور در عرصه اقتصادی با مشخصه درونزایی و برونگری مورد توجه قرار گرفت که بخش معدن در راس آن قرار دارد.

بخش معدن ایران با بهره مندی از ذخایر غنی فلزی و غیرفلزی خدادادی در زمینه‌های مختلف، همواره مورد توجه کشورهای صنعتی بوده و مطالعات شرکت‌های اروپایی و غربی از دهه ۴۰ شمسی در کشورمان گویای این واقعیت است که ذخیره‌های گسترده مس، طلا، سنگ آهن، زغالسنگ، سرب و روی، سنگ‌های تزئینی و نما و…با ارزش میلیارد‌ها دلار وجود دارد.

اشتغال و درآمد زایی بخش معدن

بررسی‌های انجام شده در زمینه میزان اشتغال و درآمدزایی بخش معدن به عنوان دو رویکرد مهم در گزارش‌های رسمی مورد استناد قرار گرفته و مجلس شورای اسلامی نیز این مهم را در بازدهی عملکرد مسئولان و بخش‌های ذیربط مورد پرسش قرار داده است.

«بهرام شکوری» رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق ایران در تازه ترین سخنان خود درباره بخش معدن اعلام کرد: معدن کاران کشور با مشکلات و چالش‌های مختلفی روبرو هستند؛ نبود راهبرد معدنی، ضعف در اکتشاف‌ها و قوانین، شفاف نبودن عملکرد شورای عالی معادن به عنوان عمده‌ترین مشکلات این بخش محسوب می‌شود.

به گفته وی، معدن در حوزه اشتغال‌زایی سهم بالایی دارد، زیرا بیش از ۹۸.۳ درصد از واحدهای این حوزه، بنگاه‌های کوچک و متوسط هستند که می‌توانند در اشتغال‌زایی سهم بالایی داشته باشند.

به اعتقاد این متخصص اقتصادی، ایران بین کشورهای دنیا از نظر ارزش منابع طبیعی در رتبه پنجم است؛ چنانچه بخش معدنی کشور بتواند براساس سیاست‌های تعیین شده در افق ۱۴۰۴ حرکت و اهداف تعیین شده را محقق کند، حدود ۶۰ درصد از درآمدهای نفتی را تأمین می‌کند.

همه چیز مهیا برای موفقیت دانش بنیان‌ها

راهکار افزایش چشمگیر تولید ناخالص داخلی و ایجاد رفاه در کشور در زمان کوتاه، بالا بردن سهم معدن در GDP است و کلید بالابردن سهم معدن، توجه منطقی به اکتشاف، استخراج و فرآوری اصولی و علمی معادن است.

لازمه تحقق این امر، توجه بیشتر به نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان به‌شمار می‌رود. ایران در بین ۱۵کشور دارای منابع غنی و بالقوه معدنی جهان قرار گرفته است که براساس گزارش‌های بین‌المللی، یکی از تامین‌کنندگان مهم مواد معدنی به‌ویژه آهن، مس، سرب و روی در ۳۰تا ۵۰ سال آینده خواهد بود. ایران در برگیرنده بخشی از کمربندهای فلززایی جهان شامل ذخایر مس، آهن، سرب و روی، کرومیت و طلاست.

پیشینه معدنکاری در ایران به ۶۰۰۰ سال قبل باز می‌گردد اما متاسفانه فقط ۶درصد ایران اکتشاف سیستماتیک شده است. لازم است این نکته اساسی را برای پیدا کردن مسیر درست پیشرفت و تعالی کشور عزیزمان دوباره یادآور شوم که راهکار مقابله با تحریم‌ها، فقط مقاومت در مقابل تحریم نبوده و باید با نگاه عالمانه، حرکت رو به جلو خود را با شتاب زیاد ادامه دهیم و این ممکن نیست مگر با نگاه عالمانه به معدن. تمام ارکان دولتی و خصوصی باید در دوران تحریم نفت از تمام ظرفیت‌ها برای بالابردن سهم معدن و صنایع معدنی در GDP ایران استفاده کرده و تحریم نفت را به فرصت کاهش وابستگی به نفت تبدیل کنند.

وندی شرمن: تحریم‌های ترامپ علیه ایران بی نتیجه است

معاون جان کری، وزیر خارجه پیشین آمریکا در واکنش به تمدید نشدن معافیت نفتی ایران، تحریم‌های آمریکا را بی نتیجه دانسته و گفت ایران با ترامپ مذاکره نمی‌کند و منتظر پایان ریاست جمهوری اوست.

وندی شرمن در صفحه شخصی خود در توئیتر در واکنش به تمدید نشدن معافیت خریداران نفت ایران، تحریم‌های آمریکا را بی نتیجه دانسته و گفت ایران با دونالد ترامپ مذاکره نمی‌کند و منتظر پایان ریاست جمهوری اوست.

شرمن نوشت: «وقتی اروپا در اوایل دهه ۲۰۰۰ مذاکره با ایران را آغاز کرد، ایران ۱۶۴ سانتریفیوژ داشت. ایران در سال ۲۰۱۳ پس از آنکه تحریم‌های تنبیهی که به اقتصاد ایران فشار می‌آورد تحمیل و اجرایی شد، ۱۹ هزار سانتریفیوژ داشت.»

وی با بیان اینکه تحریم‌ها تاثیری بر رفتار تهران ندارد، افزود: «تحریم‌ها می‌توانند انتخاب‌ها را به عنوان مثال به مذاکره محدود کنند. اما بعید به نظر می‌رسد که ایران با دونالد ترامپ مذاکره کند.»

شرمن افزود: «تهران به احتمال زیاد منتظر انتخابات ۲۰۲۰ می‌ماند. مقاومت اسم رمز این کار است.»

پاسخ دادن