پدر صنعت کامیون‌سازی ایران درگذشت

پدر صنعت کامیون‌سازی ایران درگذشت
اقتصادبرتر

اصغر قندچی ؛ مردی که می توانست صنعت خودروی ایران را متحول کند؛ درگذشت.

تهران – اقتصادبرتر – ۸ مرداد ۹۸

به گزارش #اقتصادبرتر ، نام «احمد قندچی» را خیلی از سیاسیون شنیده‌اند؛ یکی از سه شهید ۱۶ آذر در سال ۱۳۳۲ که این روز را به نام روز دانشجو در تاریخ ثبت کردند. اما «اصغر قندچی» قهرمان بزرگ خودروسازی ایران را که برادر این شهید تاریخ‌ساز است نه تنها سیاسیون معاصر بلکه اهل اقتصاد نیز نمی‌شناسند.

حیف است که کسی در فضای صنعت ایران نفس بکشد و اصغر قندچی را آنگونه که هست و آنگونه که شایسته است، نشناسد.

کسی که بی‌هیچ اغراقی، از اعجاز و عجایب صنعتی عصر خود بود؛ طی دو دهه ۵۰-۱۳۴۰ بیش از ۲ هزار شغل ایجاد کرد، ۵۰هزار ماک ساخت و به صنعت حمل و نقل جاده‌ای ایران اعتبار بخشید.

 در حق قندچی، اگر چه ظلم‌ها شد، اما در زمان جنگ و حمله عراق که به کمک او نیاز افتاد، بی‌هیچ گلایه و ادعایی و همچون یک وطن‌پرست اصیل به دفاع از کشور برخاست و با بازسازی و راه‌اندازی تانکبرهای نظامی، جلوی پیش‌روی ارتش دشمن را سد کرد…»

Image result for ‫اصغر قندچی‬‎

 مرحوم قندچی، موسس شرکت ایران کاوه و نخستین کامیون ساز خاورمیانه

اصغر قندچی ، ۷۰ سال پیش شروع به تولید کامیون در ایران کرد. او وقتی دید نمی‌تواند امکانات جاده‌ای ایران را تغییر بدهد دست روی دست نگذاشت و نگفت چون جاده استاندارد نداریم به محرومیت از ماشین‌های خوب روز دنیا محکومیم. ماشین‌های آمریکایی را که برای ویژگی‌های آن کشور ساخته بودند، متناسب با جاده‌های ایران تغییر داد و تحسین تولید‌کننده‌های آمریکایی را برانگیخت.

آنقدر مهم شده بود که از فرودگاه‌های آمریکا با هلی‌کوپتر او را به کارخانه می‌بردند تا ثبت سفارش کند. معروف است در شرایطی که پمپ‌های بنزین در جاده‌های کشور فاصله زیادی از هم داشتند برای حل مشکل سوخت کامیون‌های ماک، باکی با ظرفیت بیشتر روی این خودرو سوار کرد تا دیرتر نیاز به سوخت‌گیری پیدا کنند.

او که استقلال کاری خود را از یک دکان ۹‌متری شروع کرده بود و سال‌ها بعد دو هزار کارگرِ همکار داشت در حالی از کار کنار گذاشته شد که کارخانه ایران‌کاوه را تا ۲۵۰ هزار مترمربع توسعه داده بود. شاید بتوان او را پدر کامیون‌سازی ایران نامید و باید برای همین از او قدر‌دانی کرد. کامیون‌های ساخت او بار اصلی ساخت‌وسازهای پیشرفت کشور را به دوش کشیدند و هنوز با ۷۰ سال سن جاده‌های ایران را زیر پا می‌گذارند.

اصغر قندچی بنیان‌گذار کارخانه «ایران‌کاوه»، نخستین کارخانه کامیون‌سازی خاورمیانه

زندگی اصغر قندچی بنیان گذار کارخانه ایران کاوه دنیایی از کارآفرینان بزرگ ایران است که زندگینامه آن سرشار از تجربه و آموزش است.

 خلاصه‌ای از زندگینامه اصغر قندچی، بنیان‌گذار کارخانه «ایران‌کاوه»

*** دوران کودکی و گرایش به کارهای فنی

اصغر قندچی به سال ۱۳۰۷ در تهران زاده شد. پیشه پدرش وکالت بود و می‌خواست فرزندانش هم پی تحصیل علم و دانشگاه بروند. اما اصغر قندچی از همان نوجوانی درس را کنار گذاشت و به کار فنی در گاراژهای تهران روی آورد؛ پافشاری پدر بر تحصیل پسر هم به جایی نرسید.

از ۱۲ سالگی که وارد گاراژی روبه‌روی کافه شکوفه تهران شد، تا اواسط دهه ۱۳۴۰ که گذر «دولت» به «دروازه قزوین» افتاد و گره کار معاون وزیر اقتصاد به دست اصغر قندچی باز شد.

«اوستا اصغر آهنگر» پیچ و خم کار بر روی خودرو و کامیون را چنان آموخته بود که می‌توانست بدنه و شاسی کامیون ماک آمریکایی را خود بسازد و با سوارکردن موتور و گیربکس روی آن، کامیون بسازد.

آشنایی او با رضا نیازمند هم زندگی او را دگرگون کرد، هم فصلی نو در صنعت کشور گشود.

mack_cars

*** تولید بدنه کامیون ماک آمریکایی در تعمیرگاه

پدیده اصغر قندچی نتیجه اراده خود و تحولات اقتصادی جامعه بود. با آنکه فرزند خانواده‌ای اهل تحصیل علم بود، از مدرسه به بازار گریخت.

از ۱۲ سالگی در گاراژهای تعمیر خودرو شروع به کار کرد و در جوانی، به انگیزه بلندپروازی خود، بدنه کامیون ماک آمریکایی را در تعمیرگاه‌اش ساخت.

آن زمان اصغر قندچی تعمیرکاری همه‌فن‌حریف در خیابان قزوین شناخته می‌شد.

اما با فرایندهای اقتصادی-اجتماعی معمول جامعه ایران، تبدیل گاراژ اصغر قندچی به کارخانه «ایران‌کاوه» ممکن نبود.

خواست سیاست‌گذاران دولت بود که «استاد اصغر آهنگرِ» دروازه قزوین بنیانگذار بزرگترین کارخانه کامیون‌سازی خاورمیانه گردد.

*** دریافت نخستین پروانه ساخت کامیون

روایت رضا نیازمند، معاون وقت وزارت اقتصاد، اینگونه است که روزی نماینده شرکت مرسدس بنز پیش او می‌رود که برای مونتاژ خودروی مرسدس بنز در ایران، «پروانه» بگیرد.

اما وزارت اقتصاد پیش از آن تصمیم گرفته بود که دیگر به صنایع مونتاژ پروانه ندهد. از این‌رو، نیازمند از درخواست نماینده مرسدس بنز سرباز می‌زند.

نماینده کمپانی آلمانی ــ که پیش از مراجعه به وزارت اقتصاد، خواست خود را با شاه در میان گذاشته بود ــ از نیازمند شکایت پیش شاه می‌برد.

شاه نیز ۶ ماه وقت به نیازمند می‌دهد که یا خودرو در ایران بسازد، یا از منصب خود کناره‌گیری کند.

این می‌شود که رضا نیازمند در کارگاه‌ها و گاراژهای تهران گِرد کسانی می‌گردد که بتوانند خودرو بسازند.

به دروازه قزوین می‌رود و پس از پرس‌وجو، سرانجام، به اصغر قندچی می‌رسد.

وقتی قندچی توانایی خود را اثبات می‌کند، نخستین پروانه ساخت کامیون را از دولت دریافت می‌کند و، بدین‌سان، کارخانه «ایران‌کاوه» را بنیان می‌گذارد.

کارخانه‌ای که به سرعت گسترش می‌یابد و محصولات آن، جاده‌های ایران را درمی‌نوردند.

افتخار او این بود که قطعه ایرانی با کیفیت بالا می‌سازد و مشتریانْ قطعات و کامیون‌های ساخت او را به نمونه‌های خارجی ترجیح می‌دهند.

*** اخلاق مداری اصغر قندچی

آنچه دیگران از قندچی یاد می‌کنند، جز نام نیک نیست. گویی از شمار جوانمردان قدیمی ایرانی است.

«دست به خیر» داشته است. نه آنکه اهل صدقه باشد؛ بلکه می‌کوشید بیکاران را شغل دهد، با تسهیلات بسیار ارزان کامیون در اختیار راننده‌های جویای کار قرار دهد، آنچه می‌دانست به کارگران آموزش دهد، بهترین امکانات را در اختیار کارگرانش قرار دهد.

کارگر را سرمایه‌ای می‌دانست؛ ارزش آن را به «تحصیلات» تشبیه می‌کرد که سال‌ها فرد را آموزش می‌دهند تا به جایی برسد.

همانطور که به آموزش آن‌ها اهمیت می‌داد، به دستمزد و رفاه آنان هم می‌اندیشید.

با آن همه توجه و رسیدگی که به کارگرانش داشت، هنگامی که اوضاع برگشت و در واحدهای صنعتی کشور هرج‌ومرج افتاد، شماری از همان کارگران در حق قندچی بی‌رسمی‌ها کردند.

اصغر قندچی در جبهه

*** آغاز جنگ تحمیلی

در دوره جنگ تحمیلی، همچون یک سرباز جنگید؛ اما در پشت جبهه. زمانی که ارتش برای رساندن تانک‌های خود به جبهه نیاز به یاری داشت، اصغر قندچی دوباره برخاست!

تانک‌برهای زمین‌گیرِ ارتش را راه انداخت؛ موتورهای آن‌ها را تعویض کرد که دود نکنند؛ تانک‌برهای مازِ روسی در جاده‌های ایران داغ می‌کردند و قندچی، با ابتکار خود، تغییراتی روی رادیاتور و قطعات دیگر ایجاد کرد و مشکل را رفع کرد؛ صفحه ریش تریلی و چرخ پنجم زیر کمرشکن سوار کرد و … تا کارآیی آن‌ها بالاتر رود.

زمانی که به ماشین‌های سنگین برای حمل تجهیزات نیاز بود، قندچی راننده‌ها و صاحبان کامیون‌هایی را که از قدیم می‌شناخت فراخواند که همکاری کنند؛ شماری از همان راننده‌ها هنگام حمل تجهیزات به سوی جبهه‌ها، مورد حمله دشمن قرار گرفتند و شهید شدند.

سال‌ها پس از انقلاب وقتی از خارج به ایران برگشتم، سراغ اصغر قندچی را گرفتم و از دوستان پرسیدم هنوز هست؟ گفتند بله. گفتم کار و بارش چیست؟ گفتند خیلی خوب. دولت (جمهوری اسلامی) هم بسیار دوستش دارد. گفتم چطور؟ گفتند برای اینکه در زمان جنگ به قدری به جبهه‌ها کمک کرد که هیچکس دیگری نمی‌توانست اینقدر کمک کند. تمام تانک‌های‌مان در تهران بود. تانک‌های عظیمی که شاه خریده بود. حالا باید اینها را ببریم جبهه. هیچ کسی نمی‌توانست اینها را ببرد. اصغر گفته بود من می‌برم. و با ماک‌هایی که می‌ساخت تانک‌ها را از تهران به جبهه می‌برد.

وانگهی، به اهواز رفت و کارگاهی در آنجا ساخت که کامیون‌ها و تانک‌برهای جنگ برای تعمیر به اهواز بیایند و دوباره به جبهه بازگردند.

Image result for ‫اصغر قندچی‬‎

بعد از اتمام جنگ تحمیلی و پس از قطع روابط دو کشور ایران و آمریکا فعالیت این خودروساز بزرگ کشور نیز رفته رفته کمرنگ شد و با محدودیت‌هایی که برای ورود کامیون به شهر و محل نمایندگی و تعمیرگاه بوجود آمد وضعیت اصغر قندچی رو به وخامت نهاد.

 اصغر قندچی شب گذشته دار فانی را وداع گفت.

اصغر قندچی از بزرگان صنعتی ایران و موسس شرکت ایران کاوه، از اسفند ۱۳۹۷ به دلیل سرماخوردگی و عفونت شدید در بیمارستان ایران مهر بستری شده بود. به دلیل عفونت شدید وی چند ماهی را در بخش آی سی یو سپری کرد.

آقای قندچی در دو ماه اخیر به بخش عمومی منتقل شده بود اما عفونت به کلیه وی زده بود و همین عارضه سبب شد او در هفت مرداد ۱۳۹۸ چشم از جهان فروبندد.

مراسم تدفین وی روز هشتم مردادماه ۱۳۹۸ در بهشت زهرا (س) تهران، در آرامگاه خانوادگی ۹۳۸ در ساعت ۱۰ صبح برگزار خواهد شد.

مراسم گرامیداشت وی نیز روز جمعه ۱۱ مرداد در مسجد جامع شهرک غرب در ساعت چهار عصر برگزار می شود.

*اقتصادبرتر این مصیبت اندوه بار را به جامعه صنعتی کشور و همه علاقمند به صنعت و پیشرفت ایران تسلیت می‌گوید.

2 نظر از مردم

پاسخ دادن