پژواک زبان خارجی بر گوش اشیای پارسی

در یک کلام، گشایش ۸۳ موزه جدید و بازگشایی موزه اسلامی بعد از ۱۰ سال تعطیلی، استرداد ۵۸۷ قلم اشیای متعلق به ایران از کشورهایی چون انگلستان، آمریکا، بلژیک و ایتالیا و نمایش آثار شاخصی از موزه های مطرح خارجی در ایران، مهم‌ترین تحولات منبعث از «برجام» بوده که بر اساس آمار رسمی موجب رشد سالانه ۱۰ تا ۲۰ درصدی دیدار گردشگران خارجی از موزه های ایران در دوره« پسا برجام» شده است؛ اما شرح حال…

تهران – اقتصاد برتر-۲۹ دی ۹۶

«محمدرضا کارگر»، مدیرکل موزه های کشور از تحریر نو و رویکرد تازه در موزه داری کشور بعد از برجام می گوید: «با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و مشخصا بعد از برجام، شرایطی در کشور فراهم شده تا بتوانیم ایده های نو و تحول گرا را در موزه ها اجرایی کنیم به این دلیل که یک عده از دوستانی که با ما همفکر و هم رای هستند اکنون در مصدر پست های اجرایی قرار دارند که زمینه را راحت می کند.»

تاثیر برجام بر گردشگری موزه ها

از سال های دور هم ضرورت اندیشه تحول در موزه داری برای مساعد شدن حال موزه ها و استقبال گردشگران داخلی و خارجی را برای دیدار از موزه ها در سر داشتیم و البته این تفکرات را به دولت قبل هم گفتیم اما زمینه برای اجرای آنها فراهم نبود و گوش شنوایی وجود نداشت.

محمدرضا کارگر برای این تحول و رخدادها، آمار و مولفه هایی هم ارائه می کند: با روی کار آمدن دولت یازدهم به همت اداره کل موزه ها و اموال منقول تاریخی شاهد افتتاح و راه اندازی تعداد ۸۳ موزه در قالب ۲۲ موزه وابسته به سازمان میراث فرهنگی، ۶۵ موزه خصوصی، ۱۸ موزه در اختیار سایر نهادها و ۶ موزه مشارکتی بوده ایم و با افتتاح ساختمان موزه بزرگ خراسان، افتتاح طبقه دوم موزه ایران باستان و بازگشایی موزه دوره اسلامی بعد از ۱۰ سال تعطیلی کار بزرگی کردیم.

وی می افزاید: برخی اتفاقاتی که اخیرا در حوزه موزه‌ها افتاده است، در کشور بی سابقه است؛ بخش خصوصی در ایجاد موزه از دولت پیشی گرفته. روزی آرزو می کردیم به جایی برسیم که مردم به عنوان صاحبان اصلی میراث کشور، خود روزی پاسبان و نگاهبان آن باشند و امروز به این توفیق بزرگ رسیده ایم تا زمانی که دولت تنها متصدی موزه ها بود به این آرمان ها نمی رسیدیم.

کارگر ادامه می دهد: سال گذشته با جدیت تمام هر دو هفته یک موزه جدید افتتاح کردیم و در سال آینده هر هفته یک موزه افتتاح خواهیم کرد تا در سال های نه چندان دور شاهد افتتاح هر روز یک موزه در کشورمان باشیم چیزی که کاملا دست یافتنی و نزدیک است؛ دیگر موزه های ما بی مخاطب نیست، سال گذشته در موزه های متعلق به میراث فرهنگی ۲۰ میلیون بازدید کننده داشته ایم و در کشوری با جمعیت ۸۰ میلیون نفر این آمار قابل توجه است.

وی یادآور می شود: پس از چند دهه بزرگترین ساماندهی در موزه ها انجام شده است برای نمونه ۵۰ هزار شیء فقط در یک پروژه ساماندهی شده است؛ در دو سال گذشته ۴۸ موزه توسط شخصیت‌های حقیقی به تعداد موزه‌های کشورمان اضافه شد.

مدیر مجموعه جهانی «کاخ موزه گلستان» نیز می گوید: معرفی دوباره ایران به جهان با برجام اتفاق افتاد، معرفی چهره ای «با ثبات و امن» از ایران با زبان دیپلماسی که در سراسر دنیا فهمیده شد، گردشگران خارجی هم وقتی برخلاف تبلیغات سوء ایران هراسانه رسانه های غربی، با تصویب برجام ایران را امن و آرام دیدند به علت پایین بودن هزینه های گردشگری در ایران و دارا بودن ظرفیت های عظیم فرهنگی تاریخی یکی از مقاصدشان ایران بود.

«مسعود نصرتی» می افزاید: ما در مجموعه کاخ گلستان ۱۴ موزه داریم که در سال ۹۵ حدود ۱۴۵ هزار نفر گردشگر خارجی از کاخ گلستان دیدن کردند و به طور محسوسی شاهد افزایش بازدید کننده ها هستیم، ساعت ۹ صبح هنوز موزه ها باز نشده گردشگران خارجی پشت در هستند.

اگر برجام نبود کشورها به این راحتی به ما اعتماد نمی کردند

مدیر «موزه ملی» که به عنوان مادر موزه های ایران نیز از آن یاد می شود و متشکل از دو موزه ایران باستان و دوره اسلامی است نیز می گوید: بعد از برجام حدود ۴۰ درصد رشد گردشگر در موزه های ایران باستان و اسلامی داشتیم و تقاضای برگزاری تبادل آثار تاریخی ما یا دیگر کشورها برای نمایش بالا رفته است.

«جبرئیل نوکنده» به صراحت می گوید: شفاف بگویم اگر برجام نبود کشورها به این راحتی به ما اعتماد نمی کردند تا میراث فرنگی و هویت گرانبهای کشورشان را در اختیار ما قرار دهند، اکنون بعد از نمایشگاه بزرگ آثار تاریخی مان در آلمان بعد از ۸۰ سال میزبان آثاری از دیگر کشورها چون ایتالیا، فرانسه، کره جنوبی و ارمنستان هستیم.

وی می گوید: در سال ۹۴، در مجموع ۴۵هزار و ۱۳۳ گردشگر خارجی و ۹۷ هزار و ۲۵۸ نفر بازدید کننده داخلی داشتیم ولی امسال در فروردین و اردیبهشت بیش از ۶۰۰ نفر بازدیدکننده خارجی و ۴۵ هزار نفر نیز بازدید کننده داخلی بوده اند.

نوکنده با اشاره به افزایش بازدیدکنندگان در دوره مسئولیت خود می افزاید: در کنار گشایش روابط خارجی، راه اندازی موزه دوران اسلامی و موزه پیش از تاریخ و ساماندهی و تلاش با جامعه دانشگاهی و تعاملات با دانشگاه و مدارس نیز در افزایش استقبال از موزه ملی تاثیرگذار بوده است.

توریست های خارجی بهترین مبلغ جمهوری اسلامی

مدیر «کاخ موزه نیاوران» توریست های خارجی حاضر در ایران را مبلغ جمهوری اسلامی خطاب می کند و می گوید: جایی که آمریکا به دنبال نشان دادن چهره خشن از ایران در جوامع جهانی است و تلاش می کند تا ایران را تروریست معرفی کند، مردم مهمان نواز و فرهنگ دوست ما با بهترین پذیرایی از مهمانان خارجی و توریست ها کاری می کنند که وقتی این گردشگران به کشورهایشان برمی گردند بهترین مبلغ برای جمهوری اسلامی هستند و معترفند که تبلیغات غربی دروغی بیش نیست و در سفرهای بعدی با خود گردشگران بیشتری به ایران می آورند.

«رحمت الله رئوف حنان» اظهار می دارد: سال ۹۵ حدود ۱۷ هزار گردشگر خارجی از کاخ موزه نیاوران دیدن کردند و بازدیدهای خارجی امسال ۳ برابر شده است. ضمن اینکه به لطف برجام، با استقبال سفارتخانه های اسپانیا و اتریش یک گفت و گوی فرهنگی بین موزه ای بین مجموعه نیاوران و این دو کشور به منظور عقد تفاهم برای برگزاری نمایشگاه مشترک یا تبادل اشیای تاریخی برای نمایش در حال انجام است.

مدیر کل موزه ها و اموال منقول تاریخی کشور در حوزه گسترش روابط فرهنگی در عرصه بین الملل بعد از دولت یازدهم انعقاد تفاهمنامه های همکاری در زمینه های مرمت، مستندنگاری و استرداد اموال را مهم می شمارد و از استرداد ۵۸۷ قلم اشیای اموال منقول فرهنگی تاریخی متعلق به ایران از کشورهایی چون انگلستان، آمریکا، بلژیک و ایتالیا به عنوان یک دستاورد بی سابقه در تاریخ ایران یاد می کند.

فضای امنیتی باید از موزه ها برداشته شود

کارگر معتقد است: همانطور که در یک مقطعی دیوار پارک ها برداشته شد و هیچ اتفاقی نیفتاد، بعد از دولت یازدهم، فضای امنیتی از موزه ها برداشته شد و اگر ما هم امروز در موزه را به روی مردم تا پاسی از شب باز کنیم شرایط بهتر خواهد شد و اساسا موزه ها ساعت کاری بیش از وقت اداری داشته باشند تا گردشگران آسان تر دیدن کنند و باید جوی حاکم شود تا هر هنرمندی بتواند آثار خود را در بخش های جنبی موزه در قالب یک نمایشگاه ارائه کند.

کارگر به این پرسش که چرا بسیاری از موزه های ما هنوز یک شناسنامه مختصر برای معرفی اشیا در کنارشان ندارند گفت: توسعه یک شبه انجام نمی شود و نیازمند زمان هستیم، هم اکنون با مشارکت یک موسسه بزرگ داخلی در بخش خصوصی قرارداد داریم تا به طور رایگان، تمام ویترین های ما را به QR مجهز کند و با یک اپلیکیشن (نرم افزار) که روی موبایل بازدید کننده ها نصب می شود تمام اطلاعات تصویری و نوشتاری اشیا را در تلفن همراه خود ببیند و حتی این اطلاعات در گوشی ها ذخیره شوند تا بعد از ترک محل هم بتوانند آن را مطالعه کنند.

سال ۹۶ شاهد رشد ۲۰ درصدی گردشگران خارجی هستیم

کارگر درباره آخرین آمار بازدیدکنندگان موزه ها می گوید: به طور میانگین بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم شاهد رشد ۱۰ درصدی در دیدار یا بازدید سالانه گردشگران از موزه ها هستیم و در سال ۹۶ این افزایش به بیش از ۲۰ درصد می رسد.

وی ادامه می دهد: در سال ۹۵ حدود ۱۹ میلیون نفر از موزه های زیر نظر میراث فرهنگی در کشور بازدید کردند که ۲ میلیون نفر از این تعداد گردشگران خارجی بودند.

کارگر البته دل نگرانی های جدی هم دراین باره دارد: باید قدر آهنگ خوشایند حاصله از برجام را بدانیم و و مراقب باشیم تا به هم نخورد، باید روی همین ریل حرکت کنیم و ببینیم متعاقبا از نظر «توزیع درآمد سبز» و «اشتغالزایی» چه دستاوردهای خوبی عاید کشورمان می شود.

*مهسا خادم المله

پاسخ دادن