چگونه اسیر رفتار گله‌ای نشویم

اقتصادبرتر

یکی از رفتارهای رایج در بین سرمایه گذاران در تمام بازارهای مالی دنیا رفتار گله ای می باشد و در این بخش قصد داریم توضیح دهیم که چرا سرمایه گذاران در بازار های مالی این رفتار را از خود نشان میدهند.

تهران – اقتصادبرتر – ۱۶ اردیبهشت ۹۸

به گزارش #اقتصادبرتر ، یکی از مفروضات کارایی بازار سرمایه این است که سرمایه گذاران بطور منطقی عمل می کنند، ولی شواهدی وجود دارد که حاکی از عکس العمل غیر منطقی سرمایه گذاران است. از آنجایی که بورس اوراق بهادار تهران از کارایی لازم برخودار نیست، بنابراین شناخت هر چه بیشتر عوامل رفتاری معامله گران به حفظ تعادل بازار و بهبود آن کمک خواهد کرد.

رفتار گله ای

تعریف رفتار گله ای

وقتی سرمایه گذاران تصمیم به تقلید از تصمیمات قابل مشاهده سایرین می گیرند، رفتار گله ای بروز می کند. وجود رفتار گله ای در بازار سرمایه ایران به وفور مشاهده می شود و آن هم عدم دانش سرمایه گذاران به این رفتار می باشد. به عناون مثال فرض کنید که در بازار یک سهمی در حالت متعادل معامله می شود و در بین سرمایه گذاران هیچ انگیزه ای برای خرید سهم وجود ندارد. ناگهان با یک زنج مثبت در سهم و ایجاد کردن صف خرید در سهم به یکباره سرمایه گذاران تمایل به خرید سهم پیدا میکنند و درخواست خرید خود را در سقف قیمت روزانه یعنی صف خرید وارد سیستم می کنند و به اصطلاح صف نشینی میکنند و بدون اینکه سهم را تحلیل کرده و در خصوص ارزش سهم اطلاعی داشته باشند وارد صف خرید می شوند. این رفتار نشان میدهد که تصمیم سرمایه گذاران دیگر بر روی رفتار یک سرمایه گذار اثر گذار بوده است.
البته گاهی اوقات سرمایه گذاران ممکن است به دلیل تابلو خوانی و بازار خوانی سهمی را خریداری کنند و به همین جهت وارد صف خرید سهم شوند که این موضوع با موضوع بحث تفاوت دارد.

رفتار گله ای

همانطور که در شکل بالا مشاهده میکنید عامل سقوط دسته جمعی گوسفندان به دره به این دلیل است که در ابتدا چند گوسفند این مسیر را رفته اند و باقی گوسفندان پیرو همان چند گوسفند اولیه بوده اند و این رفتار هم ادامه دارد و درنهایت همه گوسفندان به پایین دره سقوط کرده اند.

چگونه اسیر رفتار گله ای نشویم

بسیاری از اوقات میبینید که سهمی را درست تحلیل کرده اید و به این نتیجه میرسید که آن را در قیمت ۵۰۰ تومان خریداری کنید و شش ماه بعد و در ۷۰۰ تومان بفروشید. ناگهان میبینید که برخلاف تصور سهم صف فروش شده و قیمت سهم نیز کاهش یافته است. در این حالت با دیدن صف فروش سهم چه تصمیمی میگیرید؟ اگر تصمیم شما این است که سهم را در صف فروش به فروش برسانید بدین معنی است که اسیر تورش رفتاری و رفتار گله ای شده اید ولی اگر به تحلیل خود پایبند باشید یعنی توانسته اید رفتار خود را در سهم کنترل کنید. البته این نکته را هم باید ذکر کرد که نوع تحلیل هر سرمایه گذار در این حالت متفاوت است. اگر سرمایه گذاری با تحلیل تکنیکال و سپس تابلو خوانی در بورس به عددهای ذکر شده در بالا برسد قاعدتا با صف فروش شدن و رسیدن به حد ضرر سهم را میفروشد اما اگر با تحلیل بنیادی باشد معمولا اسیر نوسانات کوتاه مدت نشده و صبر میکنند تا به هدف قیمتی برسد چرا که تحلیلگران بنیادی معمولا همراه با ارائه گزارش های مالی شرکت در خصوص سهم تصمیم گیری می کنند.

رفتار گله ای

حال سرمایه گذاران فعال در بازار سرمایه باید از تصمیمات هیجانی که منجر به رفتار گله ای می باشد شدیدا پرهیز کنند چرا که ممکن است در سهمی به این روش سود کنند ولی در بلند مدت آنچه نصیب سرمایه گذار می شود چیزی جز زیان نیست. برای سرمایه گذاری در بورس باید بتوانید آفت های معامله گری در بورس که یکی از آنها رفتار گله ای می باشد را از خود دور کنید.

لازم به ذکر است که این رفتار در صف فروش هم وجود دارد. به عنوان مثال فرض کنید سهمی را در قیمت ۲۱۰ تومان خریده اید و سهم به یکباره در قیمت ۲۰۰ تومان صف فروش شده است در این حالت بدون اینکه بررسی کنید که سهم پتانسیل رشد در اینده را دارد یا خیر سریعا سفارش خود را در پایین ترین قیمت وارد سامانه میکنید و به اصطلاح وارد صف می شوید.
این رفتار در بین سرمایه گذاران بسیار معمول می باشد و اینکه چرا به این رفتار، رفتار گله ای یا رمه ای می‌گویند در تصویر زیر به راحتی قابل تشخیص است.

بازار کوتاه مدت مانند زندان است و مکان امنی ندارد و کار دراین بازار کودکانه است.

بازار بورس پر از اتفاقات و احتمالات مختلف است در این بازار ۲ ضربدر ۲ ،۴ نمی شود ممکن است حالات مختلف برایش پیش بیاید بنابراین هیچ چیز در این بازار قطعی نیست همین عامل است که باعث نوسانات در بازار می شود اگر همگی به یک صورت فکر می کردند قطعا یا سهم ها صف خرید بود و یا صف فروش یک شخص که قصد فعالیت در بازار را دارد در وحله اول می بایست آموزش ببیند پس از آموزش تازه در ابتدای مسیر کسب تجربه در بازار قرار می گیرد به جرات می توان گفت تجربه بدون آموزش کسب نمی شود بازار همواره در موقعیت های مختلف قرار می گیرد تجربه به معنای تحلیل نیست تجربه به معنای تصمیم گیری درست است در بازار گاوی و هیجانی نه تحلیل تاثیر زیادی دارد و نه تجربه تمام بازار رو به رشد است عیار تحلیل و تجربه زمانی مشخص می شود که بازار منفی هیجانی شود .بارها عرض کردم بازار بورس بازار حرفه ایی هاست ممکن است افراد تازه وارد در بازار صعودی سود کنند ولی در مواقع که بازار اصلاح می کند و یا حتی نزولی می شود اهمیت تجربه و یا تصمیم گیری درست مشخص می شود.

ولی به عنوان یک اصل اگر شما در روز قبل هم در اوج سهمی را خریده باشید قطعا امروز حد ضرر شما فعال نشده بنابراین فروش سهم در روز جاری هیچ توجیحی نداشت با وضعیت تورمی که کشور دارد قیمت های این روزهای سهام به تاریخ سپرده خواهد شد.

بیشتر سعی میکنم در روزهای مثبت بازار مطلبی نزارم خوشبختانه در این روز ها اساتید زیاد هستند ولی یک نکته در خصوص بازار امروز کلا هر رشدی یک ریزش را هم در پیش خواهد داشت ولی ماهیت این ریزش با مهر ۹۷ کاملا متفاوته به نظر من صرفا هیجانی می باشد و مشکل سایت هم به این موضوع دامن زده کلا چنانچه در سود هستید می توانید سیو سود داشته باشید ولی به نظر این ریزش شاخص در شرایط تورمی که بر جامعه حاکم است بسیار کوتاه مدت خواهد بود و بازار مسیر رشد را در پیش خواهد گرفت . در روزهای هیجانی بازار تماشا کردن بهترین گزینه می باشد .

*مریم رهنما

پاسخ دادن