گارانتی چیست و کی به ایران آمد؟

گارانتی
اقتصاد برتر

شاید بتوان گفت، ابزار گارانتی و تضمین کیفیت محصولات تولیدی در کشورمان هم اکنون تقریبا یک قرن قدمت دارد.

تهران- اقتصاد برتر- ۱۲ دی ۹۷

به گزارش اقتصاد برتر به نقل از باشگاه خبرنگاران، ارائه خدمات پس از فروش یا ضمانتی برای تعمیر و از بین بردن مشکلات پیش آمده برای یک وسیله یا خدمات، عملی است که بعنوان گارانتی یا ضمانت نامه شناخته می‌شود و معمولا شرکت‌ها این امتیاز را برای مشتریان خود قائل می‌شوند و از طرفی اگر کالایی این ضمانت نامه را نداشته باشد به نوعی غیرقابل اعتماد محسوب می‌شود.

معرفی ضمانت نامه یا گارانتی
ضمانت نامه یا پشتوانه که ریشه آن٬ ضمانت٬ به معنای تاوان داری و پایندانی است، و با عنوان گارانتی و وارانتی نیز شناخته می‌شود٬ یعنی ارائه دهنده خدمات یا فروشنده در مقابل محصول یا خدماتی که ارائه می‌کند، متعهد می‌شود در صورت نقض ادعای خود، حاضر به تعمیر یا تعویض کالا یا پرداخت مبلغی خواهد شد. نقض عهد زمانی اتفاق می‌افتد که این تعهد به نحوی اجرا نشود، یعنی کالا نقصی داشته باشد یا مطابق میل یا انتظار مشتری نباشد.

چرایی ارائه ضمانت نامه
با گسترش رقابت میان سازمان‌ها و به منظور در اختیار گرفتن مشتریان رقبا، سازمان ها به ارائه خدمات متفاوت روی آوردند تا به این ترتیب موجب جذب بیشتر مشتریان شوند.

ضمانت‌نامه‌ها به این منظور ایجاد و با افزایش میزان رقابت، خدمات ارائه شده به مشتریان در ضمانت‌نامه‌ها نیز افزایش یافت.

انواع گارانتی
گارانتی تصریحی (بیان شده)
گارانتی صریح، عموماً ضمانتی است از طرف فروشنده محصول که در آن میزان کیفیت یا عملکرد آن محصول تضمین شده و مشخص شده تحت چه شرایطی آن کالا می‌تواند بازگشت داده شده، تعویض یا تعمیر شود. معمولاً این تضمین به عنوان فرم مخصوصی تحت عنوان وارانتی همراه با محصول خریداری شده تحویل داده می‌شود. البته در برخی موارد طبق قانون، وارانتی بر حسب ادعای کارخانه سازنده در مورد محصول آن قرار داده می‌شود، مانند ادعا‌هایی که در تبلیغات تلویزیونی برای معرفی محصول مطرح می‌شوند و باید این ادعا‌ها کاملاً مطابق کالای ارائه شده در بازار باشند. معمولاً سند گارانتی به خریدار این تضمین را می‌دهد که محصول خریداری شده کیفیت خوبی داشته و کمبودی از نظر «مواد سازنده و طرز کار» نخواهد داشت. می‌توان برای خدمات نیز گارانتی صادر کرد. برای مثال تعمیرگاه ماشین ضمانت می‌کند تا ۹۰ روز بعد از خرید آن، گارانتی تعمیر خواهد داشت.

برخی نیز با سوء استفاده از نام تجاری معروف دیگری گارانتی تصریحی صادر می‌کنند، که به آن «به نام دیگری معامله کردن» می‌گویند؛ در این حالت منبع و کیفیت کالا به درستی معرفی نشده‌ است.

گارانتی تلویحی (بیان نشده)
گارانتی تلویحی معمولاً در معاملات به کار می‌رود و با گارانتی صریح کمی متفاوت است. مثلاً در مورد گارانتی قابل فروش بودن در بازار، فروشنده ادعا می‌کند که نارنگی‌هایی که می‌خواهد بفروشد سالم هستند، اما اگر تنها ظاهر سالمی داشته باشند و از داخل گندیده باشند، آن را نقض کرده‌ است.

نوع دیگر گارانتی مطابقت با منظور خاصی است. مثلاً فروشنده گارانتی می‌کند که لاستیکی که برای خریدار می‌فرستد، مخصوص برف است و اگر این‌گونه نباشد، آن را نقض کرده و خریدار می‌تواند آن را پس بفرستد.

گارانتی مادام العمر
گارانتی مادام العمر نوعی گارانتی مطابق با طول عمر استفاده محصول در اختیار مشتری است. به این معنی که این گارانتی تا زمانی که محصول در اختیار مشتری است دارای گارانتی است که می‌تواند تا پایان عمر مشتری نیز باشد. به محض اینکه مالکیت کالا تغییر کند محصول فاقد گارانتی خواهد شد. سازمان‌ها به این ترتیب به دنبال جذب و وفاداری مشتریان خود هستند.

در تجارت خرده فروشی، لفظ گارانتی یا گارانتی مطول، به تضمین قابل اعتماد بودن محصول در شرایط استفاده معمولی اطلاق می‌شود. به آن گارانتی «مطول» می‌گویند چرا که شامل ایراد‌هایی که ممکن است بعد از زمان خرید ایجاد شوند نیز می‌شود. اگر این محصول در مدت زمان مشخصی بعد از خرید اشکال پیدا کند، کارخانه سازنده یا توزیع‌کننده باید آن را تعویض یا تعمیر کرده یا پول آن را پس بدهد. معمولاً در این حالت گارانتی شامل مسائلی مانند حوادث غیرمترقبه، استفاده اشتباه، خراب کردن تعمدی، استفاده تجاری یا مسائل این چنینی نمی‌شود. در اغلب گارانتی‌ها، قسمت‌هایی که معمولاً فرسوده می‌شوند و باید بعد از مدتی استفاده تعویض شوند (مثل تایر ماشین) از گارانتی حذف می‌شوند. گارانتی مطول معمولاً روی قیمت کالا محاسبه شده یا هزینه اضافه‌ای برای آن اخذ می‌شود و می‌تواند گارانتی مادام العمر برای محصول به حساب بیاید.

شرکت‌های سازنده یا توزیع‌کننده معمولاً هزینه‌ای برای اجرای تعهد خود برای کالا‌های تحت گارانتی شان اختصاص می‌دهند. برخی شرکت‌ها نیز هستند که گارانتی مطول روی کالا‌های مشخصی ارائه می‌دهند که به عنوان بیمه قرارداد نیز شناخته می‌شود.

اوایل حضور گارانتی در عرصه تجارت، این ابزار صرفا برای تضمین کالای داخل انبار کشتی‌ها و تجارت دریایی به کار گرفته می‌شد، اما پس از آن و در اوایل قرن بیستم این ابزار علاوه بر دریا‌ها به خشکی نیز راه یافت و با تغییراتی برای محصولات روزمره و صنعتی جامعه بشری روی خشکی نیز به کار گرفته شد؛ بنابراین بدون تردید با توجه به رابطه مستقیم بین تولید محصولات و تضمین کیفیت آنها، دوران پس از انقلاب صنعتی را باید زمان پیدایش گارانتی دانست؛ دقیقا زمانی که تولیدات کارخانه‌ها به صورت انبوه وارد بازار شدند و سازندگان کالا‌ها برای یافتن مشتری از هر راهی استفاده می‌کردند تا محصولات خود را بفروشند. اما باگذشت زمان قانون حفظ حقوق خریداران باعث شد تا این قانون ساده یعنی تضمین کیفیت و عملکرد محصولات کارخانه‌ها کمی تخصصی‌تر و دقیق‌تر شود.

گارانتی از چه زمانی در ایران رواج یافت؟
شاید بتوان گفت، ابزار گارانتی و تضمین کیفیت محصولات تولیدی در کشورمان هم اکنون تقریبا یک قرن قدمت دارد و ازیکی دو دهه اول قرن حاضر با ساخته شدن کارخانجات صنعتی در ایران و البته محصولاتشان گارانتی به عنوان یکی از حقوق مشتریان شناخته شده است. به عنوان مثال سال ۱۳۲۱ شمسی (۱۹۴۲ میلادی) این کلمه با ساخته شدن الکتروپمپ و پس از آن محصولات لوازم منزل در کارخانه ارج به عنوان یکی از قدیمی‌ترین کارخانجات تولید لوازم منزل بیشتر به گوش مصرف کنندگان ایرانی رسید، اما با ورود محصولات خارجی به کشور این کلمه برایمان آشنا و آشناتر و وارد فرهنگ لغت تجاری ما ایرانیان شد.

از آن پس با رونق صنایع و حضور محصولات داخلی مثل محصولات تراکتور سازی، ایران ناسیونال، کفش ملی و دیگر کارخانجات داخلی در بازار مصرف، گارانتی کاملا ایرانی شد و شکل و شمایلی داخلی به خود گرفت.

پاسخ دادن