گروکشی قطعات خودرو در گمرک

اقتصادبرتر

شرایط به‌وجود آمده تحت‌تاثیر تحریم‌ها سبب شد تولید خودرو در چند ماه گذشته دچار افت شود.

تهران – اقتصادبرتر – ۱۹ اسفند ۹۷

به گزارش #اقتصادبرتر ، کمبود قطعات بخشی از خودروهای تولید شده را وارد مرحله تجاری نکرد و براساس آمارها بین ۶۰ تا ۱۲۰هزار خودرو ناقص در کف کارخانه‌ها در انتظار تکمیل و تحویل به مشتریان است. البته این تعداد بنا بر اظهارات تولیدکنندگان در حال کاهش است و بیان شده تا پایان سال بخش زیادی از خودروهای پیش‌فروش شده به مشتریان تحویل داده می‌شود.
علاوه بر این، خبرهایی مبنی بر باقی ماندن قطعات در گمرکات کشور شنیده می‌شود که در این درباره پرسش این است که چرا با وجود نیاز کشور به این قطعات، صنعتگران شامل خودروسازان و قطعه‌سازان برای ترخیص آنها اقدام نمی‌کنند؟

در این راستا، عزیز شمس، رئیس کل گمرک چابهار از وجود ۳هزار کانتینر قطعات خودرو باقیمانده در این گمرک خبر داده که مهلت قانونی ۳ ماهه برای ترخیص آنها به پایان رسیده است.
وی عنوان کرد: وقتی کالایی در گمرک است به معنای توقیف آن نیست، بلکه ممکن است در این زمینه اقدام‌های لازم انجام نشده باشد یا مجوزهای لازم را برای ترخیص دریافت نکرده باشند. در ماه‌های گذشته نیز گمرک جمهوری اسلامی ایران تسهیلاتی برای ترخیص اقلام وارداتی اعلام کرد که براین اساس، واردکنندگانی که مشکل بانکی دارند می‌توانند ۷۰ تا ۸۰درصد کالاهای خود را ترخیص کنند و باقی اقلام آنها نیز پس از حل مشکلات بانکی ترخیص می‌شود.
در این زمینه حدود ۲هزار و ۸۰۰ کانتینر قطعات خودرو در گمرک چابهار مانده که با وجود پایان یافتن مهلت قانونی ۳ماهه هنوز اقدامی برای ترخیص آنها انجام نشده است. وی گفته بود فرصت یک ماهه دیگری داده شده و اگر تا پایان مهلت دوم برای ترخیص این اقلام اقدامی انجام نشود، قطعات به‌عنوان کالای متروک اعلام می‌شوند.

*مشکلات مالی و ترخیص قطعات

تامین قطعات برای خط تولید خودروسازان حیاتی است و برای تجاری کردن خودروها باید قطعات در زمان مقرر تحویل خودروساز داده شود. حال پرسش این است که چرا با وجود نیاز کشور به قطعات، صنعتگران برای ترخیص آنها از گمرک اقدام نمی‌کنند.

معصوم نجفیان، مدیرعامل یکی از شرکت‌های بزرگ زیرمجموعه خودروسازی درباره تامین‌کننده قطعات گفت: یک سلسله از قطعات مورد نیاز تولید، وارداتی است و از طریق گمرک وارد می‌شود. در این زمینه از دولت درخواست داریم کمک کند تا قطعاتی که از طریق هوایی و زمینی وارد می‌شوند، به‌طور امانی به تامین‌کنندگان تحویل داده شود. پیش‌تر روند این‌گونه بود که ۸۰ تا۹۰درصد قطعات وارداتی ترخیص می‌شدند و سپس وقتی اسناد و مدارک لازم آماده می‌شد، باقیمانده آنها نیز اجازه ترخیص می‌یافتند.

وی افزود: این موارد راهکاری است که بارها اعلام شده تا با همراهی هم، بحران فعلی صنعت خودرو را به سلامت از سر بگذرانیم. این فعال صنعت قطعه ادامه داد: درحال‌حاضر ۶۰۰ تا ۷۰۰ سازنده فعال در کشور داریم که بخشی از قطعات خود را وارد می‌کنند. این هفته با توجه به تزریق ۴هزار میلیارد تومان از مطالبات ۱۲۰ روزه‌ سازندگان، امیدواریم قطعه‌سازان برای ترخیص قطعات‌شان اقدام کنند. پیش از این چون قطعه‌سازان به لحاظ مالی مشکلاتی داشتند، نمی‌توانستند اقدام کنند و درحال‌حاضر با پرداخت بخشی از این مطالبات امیدواریم چالش‌ها برطرف شده باشد.

مدیرعامل شرکت سازه‌گستر در پاسخ به این پرسش که آیا این قطعات تنها مربوط به محصولات ثبت سفارش زنجیره تامین خودروساز است، گفت: بخشی از این قطعات برای خودروسازان و قسمتی هم برای قطعه‌سازان است. قطعاتی که برای خودروسازان است براساس برنامه‌ریزی که دارند، قرار است اسناد آنها تحویل داده شده و با پرداخت هزینه‌ها، ترخیص شوند.

او با بیان اینکه بخشی از مشکلات که باعث شد قطعات از گمرک ترخیص نشوند، مشکلات مالی بود، اظهارکرد: در شرایط فعلی مسائل مربوط به نقل و انتقال ارز نیز مطرح است که امیدواریم مشکلات این بخش نیز برطرف شود. دولت در این‌باره باید کمک کند.

تسهیلاتی که دولت برای خودروسازان در نظر گرفته ۴ هزار میلیارد تومان بود که بابت مطالبات معوقات به قطعه‌سازان داده شد. نجفیان در پاسخ به این پرسش که به‌جز این تسهیلات آیا دولت کمک مالی دیگر به خودروسازان خواهد کرد، گفت: خودروسازان برای طرح‌ها و پروژه‌های خود به‌ویژه در راستای تحقیق و توسعه و تولید بیش از ۲۵۰۰خودرو در روز و همچنین تداوم آن، هر یک درخواست ۱۰هزار میلیارد تومان تسهیلات را داشتند اما در نهایت ۱۵هزار میلیارد تومان برای دو خودروساز در نظر گرفته شد که فعلا ۴هزار میلیارد تومان آن پرداخت شده است. وی اظهار داشت: به احتمال زیاد باقی مبلغ تسهیلات در فرآیند عملیاتی شدن باشد.

*اماواگرهای تولید سی‌کی‌دی‌ها

با کمرنگ شدن همکاری خودروسازان چینی عنوان می‌شود مشکلات تامین قطعه، تولید این خودروها را با چالش روبه‌رو و گاه متوقف کرده است.

 نجفیان در این‌باره گفت: برخی خودروهای چینی به شکل سی‌کی‌دی وارد و از سوی دو خودروساز بزرگ کشور مونتاژ می‌شدند. این خودروها بین ۲۰ تا ۳۰درصد داخلی‌سازی شده‌اند که برای ادامه تولید آنها برنامه‌هایی وجود دارد.

وی اظهارکرد: اگر قراردادهایی که ۲ کشور (چین و ایران) با یکدیگر دارند، عملیاتی شوند، سال آینده ضمن تامین معوقات، پیش‌فروش هم خواهیم داشت. این فعال صنعت قطعه افزود: با توجه به اینکه کونلون بانک، غیرفعال شده بود، همکاری‌ها کمرنگ شد. در تلاش هستیم برقراری روابط تولید سی‌کی‌دی‌ها از جمله سراتو، ادامه پیدا کند.

نجفیان با اشاره به اینکه با رنو فعلا همکاری نداریم، درباره دادخواهی حقوقی و درخواست غرامت از سوی ایران تصریح کرد: قراردادهایی که با شرکت رنو داریم به لحاظ حقوقی در حال پیگیری است.

*الزام قطعه‌ساز و نپذیرفتن خودروساز

پیش‌تر قطعه‌سازان گلایه‌مند بودند برای ترخیص اقلام خود از گمرکات کشور، ملزم به پرداخت مابه‌التفاوت ارز ۴۲۰۰ تومان و ارز نیمایی ۹ هزار تومان فعلی شده‌اند و چنین قانونی را منطقی نمی‌دانستند. آنها عنوان می‌کنند اگر همان زمان با ارز آزاد محصولات مورد نیاز خود را وارد می‌کردند، ارزان‌تر از دلار ۹هزار تومان ارز نیما تمام می‌شد. این امر با کاهش ارزش سرمایه آنها به‌دلیل افت ارزش ریال، آسیب‌های زیادی به واحدهای صنعتی می‌زند، آن هم در شرایطی که صنعتگران با مشکلات نقدینگی بسیاری سعی در ادامه حیات و استمرار تولید دارند.

شاپور سامعی، نایب‌رئیس انجمن سازندگان قطعات و مجموعه‌های خودرویی درباره قطعات مانده در گمرک و علت مراجعه نکردن صنعتگران برای ترخیص آنها و اینکه آیا این امر مربوط به پرداخت مابه‌التفاوت ارزی است،گفت : در این‌باره نمی‌توان نظر قطعی داد. اما یک مسأله مهم این است که در گمرکات دیگر مانند بندر عباس، بندر امام خمینی، بندر خشک قزوین، قطعات زیادی مانده است چراکه دولت، قطعه‌ساز را ملزم کرده مابه‌التفاوت ارز ۴۲۰۰ تومانی و ارز نیمایی را بپردازد، در حالی که قطعه ‌ساز بخشی از بار را حتی تا ۹۰درصد ترخیص کرده و قطعات را ساخته و در اختیار خودروساز قرار داده و مصرف شده است. بنابراین قطعه‌ساز اقدام به ترخیص نمی‌کند زیرا خودروساز این افزایش نرخ را نمی‌پذیرد و با این وضعیت ترخیص باقیمانده قطعات از گمرک برای صنعتگر، به صرفه نیست.

وی تاکید کرد: تا زمانی که هزینه‌ها در نرخ تمام شده قطعه‌سازان از سوی خودروسازان دیده نشود، برای صنعتگر صرفه اقتصادی ندارد که قطعات را از گمرکات ترخیص و مابه‌التفاوت آنها را بپردازد.

چگونه ممکن است برای محصولاتی که با ارز ۴۲۰۰ تومان وارد شده و تا ۹۰درصد آن ترخیص و ساخته شده و در اختیار خودروساز قرار داده شده، دولت انتظار پرداخت دو برابری داشته باشد.

نایب‌رئیس انجمن سازندگان قطعات و مجموعه‌های خودرویی خاطرنشان کرد: این مابه‌التفاوت نباید از صنعتگر گرفته شود چون تمام این خریدها مربوط به زمانی است که ارز نیما و سنا مطرح نبوده و ارز ۴۲۰۰ تومان در اختیار صنعتگران قرار می‌گرفت.

وی در این باره که عنوان می‌شود تسهیلات به قطعه‌سازان پرداخت شده و آنها برای ترخیص اقدام خواهند کرد، گفت: تسهیلات ریالی داده شده بابت بدهی ۱۲۰ روزه خودروسازان بوده است. تسهیلات جدا از آن نبوده، بلکه بخشی از مطالبات معوقه بوده است.

سامعی با بیان اینکه این عملکرد امیدوارکننده بود زیرا اگر در روزهای پایانی این مبلغ به واحدهای صنعتی تزریق نمی‌شد صنعت قطعه با چالش جدی روبه‌رو شده و احتمال تعطیلی آن می‌رفت، خاطر نشان کرد: درحال‌حاضر دولت برای استمرار تولید باید یارانه بپردازد، نه اینکه از صنعتگر طلب پرداخت مابه‌التفاوت ارز دیروز و امروز را کند.

پاسخ دادن