یارانه بنزین خوب است یا بد؟

 ریشه بسیاری از مشکلات کنونی کشور در پرداخت یارانه انرژی نهفته است. هرچند یارانه انرژی باید به حمایت از اقشار کم توان جامعه اختصاص یابد، اما این طبقه اقتصادی نه تنها کمترین بهره را از یارانه انرژی می‎برند، بلکه بیشترین آسیب‌ نیز از محل یارانه انرژی متوجه آنها است.

تهران – اقتصاد برتر – ۲۲ آذر ۹۷

«نمونه‌های بسیاری از اشتباهات بزرگ در سیاست‌گذاری‌های اقتصادی وجود دارد؛ اما خیلی سخت است که سیاستی بدتر از پرداخت یارانه انرژی پیدا کنیم.» این جملات شروع یکی از مقاله‌های معتبرترین نشریه اقتصادی جهانی یعنی «اکونومیست» است.

 ایران، رکورددار پرداخت یارانه انرژی این بدترین سیاست اقتصادی در جهان است. به اعتقاد اقتصاددانان، یارانه انرژی تنها نتیجه اتخاذ سیاست‌های پوپولیستی و عامه‌پسندانه است که در نهایت جز تضعیف اقتصاد، افزایش نابرابری اجتماعی و نارضایتی عمومی از عملکرد دولت دستاورد دیگری به همراه ندارد.

 بر اساس برآوردهای آژانس بین‌المللی انرژی، میزان یارانه انرژی ایران در سال ۲۰۱۶ حدود ۳۴ میلیارد دلار بوده که بیشترین مقدار در جهان بعد از چین با چند برابر جمعیت است.

 قیمت بنزین در داخل کشور لیتری ۱۰۰۰ تومان است، در حالی که هر لیتر بنزین در فوب خلیج‌فارس حدود ۴۰ سنت به فروش می‌رسد. اگر ارزش حدودی دلار در بازار ثانویه را مبنای محاسبات خود قرار دهیم (حدود ۸۵۰۰ تومان)، قیمت ۴۰ سنتی بنزین در فوب خلیج فارس معادل ۳۴۰۰ تومان است. بنابراین دولت برای هر لیتر بنزین ۲۴۰۰ تومان یارانه اختصاص می‌دهد و با توجه به اینکه روزانه بین ۹۰ تا ۱۰۰ میلیون لیتر بنزین در کشور به مصرف می‌رسد، میزان یارانه‌ای که دولت در مجموع یک سال برای بنزین هزینه می‌کند بین ۷۹ هزار تا ۸۹ هزار میلیارد تومان است. برای اینکه بزرگی این رقم مشخص شود کافی است به میزان یارانه نقدی که دولت به خانوارها می‌دهد توجه کرد. مجموع میزان یارانه نقدی در هر ماه ۳۸۰۰ میلیارد تومان است و در کل سال به حدود ۴۵ هزار میلیارد تومان می‌رسد. بنابراین میزان یارانه‌ای که تنها به سوخت بنزین اختصاص می‌یابد حدود دو برابر یارانه نقدی است.

 ریشه بسیاری از مشکلات کنونی کشور در پرداخت یارانه انرژی نهفته است. هرچند یارانه انرژی باید به حمایت از اقشار کم توان جامعه اختصاص یابد، اما این طبقه اقتصادی نه تنها کمترین بهره را از یارانه انرژی می‎برند، بلکه بیشترین آسیب‌ نیز از محل یارانه انرژی متوجه آنها است. در مقابل واسطه‌ها، قاچاقچیان و دهک‌های بالای اقتصادی بیشترین مزیت را از یارانه انرژی کسب می‌کند.

پاسخ دادن