۱۰ روز سرنوشت ساز برای بانک ها

اقتصاد برتر

«یازدهم شهریور ماه ۹۶» سرانجام روز موعود نرخ سود بانکی فرارسید. روزی که بانک ها اجازه نداشتند به سپرده های مردم سودی بیشتر از ۱۵ درصد بدهند.

تهران – اقتصاد برتر – ۳ شهریور ۹۸

به گزارش #اقتصادبرتر، گذری به روزهای  نخست اجرایی شدن دستورالعمل ۸ بندی نشان داد که اکثر بانک‌ها و موسسات اعتباری به این بخشنامه پایبند بودند، اگرچه سه گروه از بانک‌ها، با روش‌هایی سعی می‌کردند که به‌نوعی راه فرار برای این دستورالعمل ایجاد کنند.

در آن زمان، بانک‌مرکزی به‌منظور شفاف‌سازی در نرخ سود سپرده‌های بانکی، بخشنامه ۸ بندی در جهت ساماندهی نرخ‌های سود خطاب به نظام بانکی منتشر کرده بود. بر اساس این بخشنامه بانک‌ها موظف بودند بعد از یک فرصت ۱۰ روزه بخشنامه را اجرایی کنند.

شروع اجرای بخشنامه که از شنبه ۱۱ شهریور بود، بانک‌ها را وادار می‌کرد تا نرخ سود علی‌الحساب سپرده‌های یک‌ساله را حداکثر ۱۵ درصد و حداکثر نرخ سود روی سپرده‌های کوتاه‌مدت و روزشمار را ۱۰ درصد وضع کنند، از این‌رو هیچ بانک و یا موسسه مالی پس از تاریخ مذکور، مجاز به گشایش حساب با سودهایی بالاتر از نرخ‌های این بخشنامه نیست. البته این نرخ‌های سود علی‌الحساب بود و تسویه و تعیین سود قطعی آنها در پایان سال مالی رقم می خورد.

*تبدیل سپرده ها به یک ساله

به هر صورت اطلاعیه بانک مرکزی صادر شد و بر همین اساس، شبکه بانکی در مدت ۱۰ روزی که مسئولان بانک مرکزی این فرصت را در نظر گرفته بودند بسیاری از سپرده های کوتاه مدت را به یک ساله تبدیل کردند.

این حجم تبدیل سپرده های کوتاه مدت به بلند مدت به حدی است که گفته می‌شود در برخی از بانک ها سررسید سپرده های شهریور به نسبت به دیگر ماه ها تا ۱۰ برابر نیز می‌رسد.

به عبارت دیگر اگر در شعبه در ماه‌های عادی ۱۰ میلیارد تومان سپرده سررسید می شود در شهریور ماه این عدد به بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان خواهد رسید.

*شهریور ماه تلخی خواهد شد؟

این سررسید شدن سپرده ها در ۱۰ روز آینده مشکلات زیادی را برای شبکه بانکی تا سال های سال ایجاد خواهد کرد. به همین دلیل پیش بینی می شود در ۱۰ روز آینده بانک‌ها و موسسات اعتباری روزهای شلوغ و پر دردسری را داشته باشند.

برخی از کارشناسان معتقدند که تورم باعث شده تا مردم برای رفع نیازهای خود بیشتر به سپرده‌های جاری و سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت روی بیاورند. در واقع این گروه معتقدند تقاضای مبادلاتی پول افزایش پیدا کرده است. تقاضای مبادلاتی یا معاملاتی در واقع پولی است که افراد به منظور خرید‌ها و هزینه‌های معمولی خود نگهداری می‌کنند. از سوی دیگر نرخ شکست در بازار پول کشور افزایش چشمگیری پیدا کرده و معنا‌دار شده است.

در نتیجه افراد تمایل به سپرده‌های کوتاه‌مدت پیدا کرده‌اند و کمتر سرمایه‌گذاری بلندمدت می‌کنند. در توضیح نرخ شکست می‌توان این‌گونه مثال زد که اگر شخصی زودتر از سررسید حساب سپرده خود را ببندد، باید جریمه‌ای به‌عنوان کاهش درصد سود بپردازد. به این معنا که اگر بانکی برای سپرده ویژه یک‌ساله سود ۱۹ درصدی بدهد؛ در‌صورتی‌که فردی زودتر از موعد پول را از حساب خود خارج کند به آن سود ۱۰ درصدی تعلق می‌گیرد. در این صورت نرخ شکست ۹ درصد منظور شده است.

البته براساس دستورالعمل بانک مرکزی نرخ سود حساب‌های بلند‌مدت (یکساله) ۱۵ درصد و نرخ سود حساب‌های کوتاه‌مدت (کمتر از یک‌سال) ۱۰ درصد است. در این‌صورت اگر بانک‌ها به‌صورت قانونی عمل کنند نرخ شکست بین این دو سرمایه‌گذاری حدود ۵ درصد خواهد بود. اما به‌نظر می‌رسد بانک‌ها برای جلوگیری از خروج سرمایه از بانک مجددا به افزایش نرخ سود روی آورده‌اند.

یکی دیگر از سناریوهایی که برای کاهش سپرده‌گذاری در بانک‌ها می‌توان در نظر گرفت، اثرات فصلی است. در اسفند ماه اصولا شرکت‌ها به تصفیه بدهی‌های خود با افراد می‌پردازند. علاوه براین افراد عیدی و پاداش خود را دریافت می‌کنند. به‌طور سنتی دیده شده که به دلیل پیش بینی افراد از افزایش مخارج در پایان سال و طولانی بودن تعطیلات عید نوروز، افراد ترجیح می‌دهند تا خرداد ماه پول‌های خود را در حساب‌های جاری خود نگهداری کنند و کمتر به سرمایه‌گذاری آن فکر می‌کنند.

پاسخ دادن