صنعت برق ایران امروز از مرز خودکفایی ۹۵ درصدی گذشته و ماموریت ایجاد رفاه را به معنای برق‌رسانی ۱۰۰ درصدی به شهرها و بیش از ۹۹ درصدی به روستاهای کشور به اتمام رسانده است. این در شرایطی است که امروزه بیش از یک میلیارد نفر از جمعیت جهان به برق دسترسی ندارند.

تهران- اقتصاد برتر- ۱۴ اردیبهشت ۹۶

«پیام باقری»،عضو هیات مدیره سندیکای صنعت برق ایران درباره اهمیت اقتصادی این صنعت با اشاره به سهم ۵/۱۴ درصدی صنعت برق از ارزش افزوده کل کشور تاکید کرد: این آمار به خوبی موید پتانسیل‌های صنعت برق است. فراموش نکنیم که در حال حاضر بخش خصوصی عهده‌دار تولید بیش از ۵۰ درصد برق کشور است و ایران با ۷۶ هزار مگاوات ظرفیت نصب شده، رتبه اول منطقه و چهاردهم دنیا را دارد.

رئیس کمیته «توسعه صادرات سندیکای صنعت برق» افزود: فارغ از همه این توانمندی‌ها، صنعت برق یکی از صنایع پیشرو در حوزه صادرات خدمات فنی و مهندسی نیز محسوب می‌شود. این صنعت در سال ۹۵ رقمی معادل ۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار صادرات خدمات فنی و مهندسی و سهمی ۷/۹۸ درصدی از کل صادرات این حوزه داشته و تقریبا می‌توان گفت که تمام کاری که در حوزه صادرات خدمات فنی و مهندسی انجام شده، توسط صنعت برق بوده است.

باقری ضمن اشاره به پیشرو بودن صنعت برق در حوزه صادرات خدمات فنی و مهندسی و بویژه صدور کالاهای« Hi Tech »، اذعان کرد: در حال حاضر شرکت‌های فعال صنعت برق، پروژه‌هایی به ارزش تقریبی ۳ میلیارد دلار در خارج از ایران در دست اجرا دارند و کالا و خدمات خود را به بیش از ۴۰ کشور در دنیا صادر می‌کنند.

لزوم توجه به صادرات

این کارشناس صنعت برق، صادرات را یکی از اصلی‌ترین پایه‌های عملیاتی شدن شعار سال و «اقتصاد مقاومتی» دانست و تصریح کرد: در شرایط رکود حاکم بر اقتصاد و صنعت کشور، صادرات یکی از مهم ترین بنیان‌های توسعه تولید و اشتغال محسوب می‌شود. در حقیقت توسعه صادرات غیرنفتی تنها نسخه‌ای است که امروز می‌توانیم برای کاهش بیکاری و توسعه پایدار اقتصادی کشور تجویز کنیم.

وی خاطرنشان کرد: مسأله‌ای که در مورد صنعت برق باید به شکل جدی مورد توجه قرار گیرد؛ این است که این صنعت دارای یک مزیت نادر صادراتی است. چرا که کالا و خدماتش دارای ارزش افزوده بسیار بالایی است. این در حالی است که بر اساس آمار منتشرشده علیرغم رشد صادرات غیرنفتی به لحاظ وزنی، ارزش این صادرات به مرز ۴۴ میلیارد دلار رسیده و رشد کمتری را نشان می‌دهد. این آمار نسبت به افزایش صدور مواد خام که ارزش افزوده کمی را نصیب کشور می‌کند، هشدار می‌دهد.

باقری نادرست بودن الگوی صادراتی کشور را یکی از عوامل موثر در افزایش صادرات مواد خام یا محصولاتی با ارزش افزوده پایین دانست و افزود: این رویکرد خطرات بسیاری برای اقتصاد کشور دارد. امروز در دنیا کشورهای موفق در حوزه صادرات، صدور تجهیزات و خدماتی با ارزش افزوده بالا را به‌عنوان الگوی اصلی خود در این زمینه مدنظر قرار داده‌اند و ما نیز چاره‌ای جز حرکت در این مسیر نداریم.

عضو هیات مدیره سندیکای صنعت برق ایران تمرکز به توسعه صادرات صنایعی مانند برق را راه‌حلی اثربخش برای تغییر این الگوی ذهنی اشاره کرد و گفت: تنها در صورت افزایش صادرات محصولات و خدماتی با ارزش افزوده بالاست که می‌توانیم به محقق شدن شعار سال ۹۶ و رشد ۸ درصدی پیش‌بینی شده در قانون ششم توسعه امیدوار باشیم.

مزیت در خدمات فنی و مهندسی

وی نسبت به روند کاهشی ارزش صادرات خدمات فنی و مهندسی نسبت به چند سال گذشته هشدار داد و تاکید کرد: تا چند سال پیش صادرات خدمات فنی و مهندسی صنعت برق از مرز ۴ میلیارد دلار هم گذشت، کاهش این رقم نشان می‌دهد که صادرات صنعت برق نیازمند توجه ویژه مسئولان است. البته ذکر این نکته را ضروری می‌دانم که پتانسیل صنعت برق ایران برای صدور کالا و خدمات فنی و مهندسی رقمی بالغ بر ۲۵ میلیارد دلار است.

باقری فاصله معنادار میان رقم محقق شده صادرات این صنعت با پیش‌بینی‌های انجام شده در خصوص صادرات را ناشی از چالش‌های موجود در فضای داخلی اقتصاد کشور دانست و تصریح کرد: به هر حال باید این مساله را در نظر گرفت که صادرات خدمات فنی و مهندسی تنها با تولیدکننده تجهیزات و یا ارائه‌کننده خدمات در ابتدا و یک مصرف‌کننده یا خریدار در انتها مواجه نیستیم. صادرات یک زنجیره است که حلقه‌های آن باید به‌درستی به هم متصل شده و هریک از این حلقه‌ها کار خود را به درستی انجام دهند تا فرایند صادراتی شکل بگیرد. هرگونه خلل در فعالیت هر یک از این حلقه‌ها در نهایت نتیجه کار را که همان میزان صادرات غیرنفتی است، متاثر می‌کند.

واردات تجهیزات، تیر خلاص به صنعت برق

«علیرضا کلاهی صمدی»،رئیس هیات مدیره سندیکای برق نیز گفت: نگرانی اصلی ما در صنعت برق این است که بی برنامگی و کمبود بودجه دولتی منجر به این شود که بخواهند مشکلات را از طریق واردات حل کنند و تیر خلاص را به صنعت برق بزنند.

وی از « آشفته بازار» تامین مواد اولیه برخی از صنایع از جمله صنعت برق خبر داد و گفت: بعد از گذشت چند ماه کماکان شاهد ادامه تنش های جدی در بازار تامین مواد اولیه مورد نیاز صنایع مختلف از جمله صنعت برق هستیم، درحال حاضر کمبود عرضه مواد اولیه بسیار جدی است و مصرف کنندگان را دچار چالش های مهمی کرده و باعث رقابت های ناسالم در بورس و افزایش قیمت شده است و همگی اینها برنامه ریزی برای قراردادهای بزرگ را غیرممکن کرده است.

این کارشناس برق با اشاره به پیگیری‌های انجام شده برای حل این مشکل از سال گذشته، افزود: هنوز پاسخ جدی به نامه نگاری های صورت گرفته با مسئولان مختلف دریافت نشده است، ما از طریق اتاق ایران و تشکل های مربوطه بسته ای را آماده کرده ایم و حداقل خواسته ما لغو معافیت مالیاتی صادرات مواد اولیه و خام از کشور است و در فاز بعدی عدم بازپرداخت مالیات ارزش افزوده به صادرات این هاست.

سهم سازندگان از قراردادهای خارجی

رئیس سندیکای برق در ادامه به نگرانی اصلی صنعت برق در ارتباط با قراردادهای جدید با شرکت های خارجی اشاره کرد و گفت: نگرانی اصلی ما در صنعت برق این است که بی برنامگی و کمبود بودجه دولتی منجر به این شود که بخواهند مشکلات را از طریق واردات حل کنند و تیر خلاص را به صنعت برق بزنند؛ صنعتی که به دنبال عدم پرداخت مطالبات و نبود کار به دلیل منابع و بودجه های دولتی در این چند سال آسیب دیده است.

او با اشاره به اینکه این نگرانی بسیار جدی است و در قراردادهای جدید این چالش دیده می شود، گفت:  مثلا در قرارداد جدیدی که برای ۶۷ پست برق بسته شده این را می بینیم؛ هیچ فایننسر خارجی دولتی نمی آید ما را فاینانس کند و در واقع می خواهند جنس خودشان را بفروشند و این در قراردادهایی که با چینی ها و کشورهای شرق آسیا بسته می شود نسبت به اروپایی ها بیشتر دیده می شود. اروپایی ها حداقل در قراردادهایشان صادقانه برخورد می کنند و به موضوعات می پردازند ولی در قرارداد با کشورهای شرق آسیا از جمله چینی ها این کمتر دیده می شود.

کلاهی در ادامه افزود: می بینیم شرقی ها در قراردادها می زنند ۷۰ درصد تامین قطعات و… از شرکت های ایرانی تا مناقصه گذار و معترض را ساکت کنند ولی در زمان اجرا شاهدیم که به گونه ای دیگر رفتار می کنند، مثلا الان در یک قرارداد به یک تابلوساز ایرانی گفته اند ما تمام تجهیزات را وارد ایران می کنیم از چین و شما اینجا وصل کردن آنها را انجام دهید، آیا اسم این می شود تامین مواد اولیه از ایران؟

ارزآوری یک میلیارد دلاری

وزیر نیرو نیز درباره اهمیت صنعت برق گفت: صادرات برق در برخی سال‌ها بیش از یک میلیارد دلار ارزآوری برای کشور به ارمغان آورد.

«حمیدرضا چیت‌چیان»با بیان اینکه توسعه صادرات اصلی ترین مولفه حیات اقتصادی و سیاست اقتصاد  مقاومتی است گفت: مقام معظم رهبری و رئیس جمهوری تاکید ویژه ای بر توسعه صادرات در تمامی زمینه ها بویژه خدمات فنی و مهندسی دارند. خوشبختانه در حوزه صنعت آب و برق شرکت های توانمندی در حوزه مشاوره ، پیمانکاری وساخت تجهیزات در داخل کشور داریم و به جرات می توان گفت عمده نیاز این صنعت در سطح کیفی بالا در داخل کشور تولید می شود.

او تاکید کرد: ایران به حدود ۴۰ کشور دنیا تجهیزات و خدمات فنی و مهندسی صادر می کند. این در حالی است که آمارهای موجود از ۴۰ تا ۵۰ سال اخیر نشان می دهد که ۵۰ تا ۹۸ درصد صادرات خدمات فنی و مهندسی در حوزه آب و برق انجام شده است که شامل ساخت نیروگاه های آبی، حرارتی، سیکل ترکیبی، تصفیه خانه ها و … می شود.

او همچنین با اشاره به اینکه «صندوق توسعه تجارت» و«صندوق توسعه ملی» می توانند در ارائه راهکارهایی برای توسعه صادرات موفق عمل کنند، گفت: گفتگوهای انجام شده در این زمینه با وزارت صنعت، معدن و تجارت و سایر نهادهای مالی همچون بانک مرکزی نتایج خوبی به دنبال داشت. این در حالی است که اجرای برجام باعث شده است شرکت های فعال در زمینه صنعت آب و برق موفق تر عمل کنند.

چیت‌چیان با اشاره به اینکه از زمان دولت دکتر مصدق تا ۲ سال گذشته هیچ گاه صادرات غیرنفتی بر واردات پیشی نگرفته بود گفت:در دولت یازدهم شاهد پیشی گرفتن صادرات غیر نفتی بر واردات بودیم. در ضمن مجموع صادرات خدمات فنی و مهندسی بین سال ۹۲ تا ۹۵ رقمی معادل ۶/۴میلیارد دلار شد.

Electrical transmission on the plate isolated on white

وزیر نیرو با بیان اینکه عمده مقاصد صادراتی ایران را کشورهای همسایه، آسیای میانه، آفریقا، ترکیه، روسیه، مالزی، اندونزی و … در بر می گیرد گفت: در صادرات برق سال هایی وجود داشت که بیش از یک میلیارد دلار ارزآوری برای کشور به ارمغان آورد.

پاسخ دادن