امید بازار به سپرده های بانکی

با تاکید بانک مرکزی بر کاهش نرخ سود از چند روز پیش، کارشناسان امیدوارند که سرمایه‌ها به سمت بازار سرمایه حرکت کند.

تهران – اقتصاد برتر – ۱۹ شهریور ۹۶

پس از اعلام تصمیم بانک مرکزی در خصوص کاهش نرخ سود بانکی و ابلاغ بخشنامه آن به بانک‏ها، بسیاری از فعالان بازار سهام با این سوال مواجه هستند که آیا کاهش نرخ سود سپرده‏ها رونق بلندمدت بازار سهام را در پی خواهد داشت یا خیر؛ و اصولا افزایش شاخص بازار سهام تا کجا ادامه خواهد یافت؟ البته کارشناسان تاکید می‌کنند که برای تحقق این پیش‌بینی ابتدا باید الزامات آن فراهم شود.

تقابل نرخ سود و بازده مورد انتظار سپرده‌گذاران
«موسی احمدی» کارشناس بازار سرمایه در این باره گفت: با کاهش نرخ سود سپرده‌های بانکی و اوراق با درآمد ثابت تنها در صورتی شاهد تحرکات جدید منابع مالی سپرده‌گذاران ریسک‌گریز در بازار خواهیم بود که نرخ جدید، از میزان حداقل نرخ بازده مورد انتظار سپرده‌گذاران پایین‌تر بوده و انگیزه لازم برای پذیرش ریسک بالاتر سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه را ایجاد کند.
احمدی افزود: این موضوع، در کنار افزایش عرض و عمق بازار و آموزش اصولی فرهنگ سرمایه‌گذاری از سنین پایین‌تر و پذیرش ریسک به عنوان یکی از پارامترهای مهم در کسب بازده از اهمیت بالایی برخوردار است؛ در صورتی‌که این موارد مورد توجه قرار نگیرد، نمی‌توان شاهد جریان موثر و پایدار منابع از بازار پول به سمت بازار سرمایه و ماندگاری بلندمدت آن در راستای تغییر پارادایم بانک‌محوری به بازارمحوری در ایران باشیم.
جریان سیال سرمایه
این کارشناس بازار سرمایه در خصوص تاثیر کاهش سود سپرده‌ها و نرخ اوراق بر بازار سرمایه و مطرح‌شدن آن به عنوان بازار جایگزین گفت: تجارب پیشین در این زمینه نشان می‌دهد که جریان وجوه نقد در کشور بیشتر به سمت مسکن و طلا و ارز مشهود بوده و جریان وجوه اگر هم به سمت بازار سرمایه وجود داشته به صورت مقطعی بوده و با نوسانات هیجانی در بازار، به سمت بازارهای جایگزین سوق داده شده است. به نظر می‌رسد لازم است تدابیر لازم و اقداماتی بنیادین در زمینه نگهداشت و مدیریت مناسب منابع مالی در بازار سرمایه اندیشیده شود. چراکه در صورت استحکام زیرساخت‌های بازار پول و سرمایه شاهد ثبات در منابع نقدی موجود در بازار به دلیل شفافیت‌های اطلاعاتی و دانش مناسب ریسک‌پذیری در میان سرمایه‌گذاران و سرمایه‌پذیرها خواهیم بود.
وی ارتقای فرهنگ سرمایه‌گذاری و سواد مالی نسبت به ترکیب‌های مختلف ریسک و بازده در بازارهای پول و سرمایه، تشکیل نهادهای مالی حرفه‌ای از جمله موسسات رتبه‌بندی اعتباری به منظور ارزیابی ریسک انواع اوراق بهادار و برآورد بازده متناسب با آن و لزوم تنوع بخشی به اوراق بهادار بدهی و سرمایه‌ای متناسب با ذائقه و سلیقه سرمایه‌گذاران را از جمله راهکارهایی دانست که می‏تواند جریان منابع نقدی را به نفع بازار سرمایه و سرمایه‌گذاری در اوراق سهام تغییر دهد.
احمدی با بیان اینکه تجربه بازارهای مالی دنیا حاکی از انتقال وظیفه تأمین مالی کلان شرکت‌ها و پروژه‌های بزرگ به بازار سرمایه است، اظهار داشت: وجود ابزارهای مالی متنوع و انواع نهادهای مالی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری حاکی از این مهم است.
امید به رونق در بلند مدت
«ولی نادی‌قمی» کارشناس بورس و مدیرعامل تامین سرمایه نوین نیز در این باره اظهار داشت: در مجموع با کاهش سود سپرده‏ها، به تدریج شاهد کاهش هزینه مالی شرکت‏ها و پروژه‏ها و نیز اقبال به سمت بازار سهام خواهیم بود؛ البته باید بر این نکته تاکید کرد که بازار سرمایه صرفا بازار سهام نیست و بازار بدهی و بازار مشتقه نیز بخشی از آن را تشکیل می‏دهد. به نظر می رسد که بخش عمده افزایش قیمت سهام در روزهای اخیر به رشد قیمت‏های جهانی مواد خام مربوط می‏شود و اصولا اعلام کاهش نرخ سود سپرده‏ها به ١۵ درصد، تاثیر بلند مدت بر بازار سهام داشته باشد.
این فعال بازار سرمایه در تحلیل این موضوع افزود: البته برخی کارشناسان معتقدند که از یکسو احتمال دارد بخشنامه بانک مرکزی در خصوص نرخ بهره بانکی با سرعت اجرایی نشود و از سوی دیگر بازارهای موازی غیر رسمی موجب شود که نرخ سود سپرده‏ها همچنان در سطح بالا قرار داشته باشد. باید گفت که بازیگران اصلی در زمینه تعیین نرخ بازده بدون ریسک، بانک‏ها هستند و رفتار آنهاست که می‏تواند موجب افزایش یا کاهش نرخ بدون ریسک شود.
وی اظهارداشت: بازار بدهی آنقدر عمیق نیست که بتواند نرخ بازده بدون ریسک اقتصاد را تحت تاثیر قرار دهد و بازیگران آن را می‏شود به راحتی کنترل کرد. در واقع بازیگران بازار بدهی بیشتر قیمت گیر هستند تا نرخ ساز و اینکه نرخ‏ها در این بازار تا چند درصد بالاتر از نرخ سود سپرده‏های بانکی باشد نیز با توجه به احتمال نکول ناشر بدهی، قابل توجیه است. بنابراین نرخ سود سپرده‏ها تنها در صورتی کاهش می‏یابد که بانک‏ها در خصوص آن همکاری کنند و از طرفی در کنار کاهش نرخ سود سپرده‏ها، باید افزایش تدریجی نرخ ارز و ارتباط جدی با نهادهای مالی فعال بین‏المللی را نیز در دستور کار جدی قرار داد.
مدیر عامل تامین سرمایه نوین ادامه داد: در مجموع با کاهش سود سپرده‏ها، به تدریج شاهد کاهش هزینه مالی شرکت‏ها و پروژه‏ها و نیز اقبال به سمت بازار سهام خواهیم بود؛ البته باید بر این نکته تاکید کرد که بازار سرمایه صرفا بازار سهام نیست و بازار بدهی و بازار مشتقه نیز بخشی از آن را تشکیل می دهد.
احتمال افزایش قیمت سهام
«قاسم محسنی» دیگر کارشناس بازار سرمایه نیز معتقد است کاهش نرخ سود بانکی باعث کاهش بازده مورد توقع در بازار می‌شود. این اتفاق باعث می‌شود قیمت سهام شرکت‌ها افزایش پیدا کند. اگر بانک‌ها بخواهند این مقررات را دور بزنند و نرخ سود پایین نیاید شرایط تفاوتی نخواهد کرد. در حال حاضر نرخ سود متوسط در بازار سهام حدود ۳۰ درصد است، ولی وقتی سیستم بانکی بازدهی ۲۶ درصدی داشته باشد برای سرمایه‌گذاران منطقی به نظر نمی‌‏رسد که در بورس سرمایه‌گذاری کنند.
این عضو شورای عالی بورس ادامه داد: ولی وقتی در سیستم بانکی سودها تا ۱۰ درصد کاهش پیدا کند
آن وقت سرمایه‌گذاری در بورس منطقی می‌شود و سرمایه‌گذاران می‌توانند این ریسک را بپذیرند که سرمایه خود را وارد بورس کنند.
محسنی در پاسخ به اینکه چقدر احتمال می‌دهید که پول‌های خارج شده از بازار پول به سمت بازار سرمایه برود، گفت: در این مورد احتمال دقیقی وجود ندارد و همه چیز بستگی به سلایق سرمایه‌گذاران دارد. مثلا اگر اقبال به سمت مسکن باشد باقی سرمایه‌ گذاران به سمت مسکن می‌روند و قیمت آن افزایش پیدا می‌کند و در آن صورت این بازار می‌تواند تمام منابع را جذب کند. این مورد در خصوص بازارهای دیگر امکان دارد رخ دهد.
وی تاکید کرد: اگر با این شرایط حباب در بازار سهام ایجاد شود درست نیست. همان طور که اگر قیمت مسکن یکباره افزایش پیدا کند روند درستی نیست.
این عضو شورای عالی بورس در پاسخ به اینکه آیا مقدار کاهش سود بانکی را مناسب می‌دانید؟ گفت: اگر تورم تک رقمی و انتظار این باشد که سال آینده نیز تورم تک رقمی بماند سود بانکی می‌تواند حدودا دو درصد دیگر کاهش پیدا کند، اما نباید فراموش کنیم که به یکباره نمی‌توان سود بانکی را کاهش داد و باید این موضوع در چند مرحله‌ صورت گیرد.
محسنی در پاسخ به اینکه آیا درست می‌دانید که سود بانکی به صورت دستوری کاهش پیدا کند؟ تصریح کرد: در شرایط فعلی علاوه بر اینکه باید زمینه‌های کاهش نرخ سود وجود داشته باشد باید از اهرم دستوری نیز استفاده کرد و این دو به صورت ترکیبی باید اعمال شود، چرا که اگر این ترکیب نباشد بانک‌ها تخلف می‌کنند و نرخ سود پایین نمی‌آید. کاهش دستوری نرخ سود بانکی به تنهایی جواب نمی‌دهد، ولی اینکه در این مورد اصلا مقرراتی هم نگذاریم درست نیست.
وی تاکید کرد: باید در نظام بانکی، لیزینگ‌ها، موسسات بانکی و اعتباری، بیمه‌ها و بازار سرمایه نرخ‌های سود با هم تناسب داشته باشد و رقابت ناسالم به وجود نیاید. اگر این رقابت به وجود آید هر بازار سعی می‌کند نرخ سود بالاتری دهد تا منابع بیشتری به خود جذب کند. باید در بازار سرمایه اشکالات و ابهامات موجود در فرآیند اجرا برطرف شود تا انتشار اوراق صکوک راحت‌تر صورت گیرد. از طرفی باید برای جذب سرمایه‌گذار خارجی کمبودها را برطرف کنیم تا حضور سرمایه‌گذار خارجی در بازار سرمایه پررنگ‌تر باشد.
این عضو شورای عالی بورس افزود: از طرفی ما باید برای جذب سرمایه‌گذار خارجی و کنترل نرخ ارز فکر اساسی کنیم، چرا که ما هیچ مکانیزمی برای پوشش نوسانات نرخ ارز نداریم و باید روی این موضوع بیشتر کار کنیم.

*اقتصاد برتر

پاسخ دادن