بازگشت آمریکا به برجام و نفرین وابستگی دوباره اقتصاد ایران به نفت

بزرگترين فرصت برای رهایی از وابستگی به نفت

با بازگشت بایدن به برجام سناریوی تکراری و مخرب دهه های گذشته در بازرگانی خارجی کشور مبنی بر صادرات نفت به مقدار کافی و قیمت بالاتر مجدد عملیاتی خواهد شد.

تهران – اقتصاد برتر – ۲۱ آبان ۹۹

با انتخاب بایدن و انجام وعده داده شده وی مبنی بر بازگشت به برجام، به نظر می رسد اقتصاد ایران بدون اصلاحات ساختاری لازم در مقابل فشار حداکثری دولت ترامپ مجدد وارد فاز نفرین نفت خواهد شد.

در فاز “پدیده نفرین نفت” دولت به واسطه درآمدهای حاصل از صادرات نفت، در مدیریت اقتصادی از نقش مردم و بنگاه ها در پیشرفت اقتصادی بی نیاز شده و دوباره وارد مدار خطاهای سیستماتیک اقتصادی چند دهه گذشته خواهد شد.

نظام مالیاتی در اقتصاد ایران علیرغم وعده ها و شعارهای گوناگون هنوز اصلاح نشده است. ادامه این روند با تکیه بر درآمدهای نفتی در عصر بایدن نفرین نفت است.

علیرغم وعده های مکرر دولت، هنوز ساختار بودجه کشور اصلاح نشده و بی انضباطی مالی دولت در سطح وسیعی پابرجا است. اگر با چشم انداز بازگشت آمریکا به برجام اصلاح ساختار بودجه دنبال نشود، مجدد گرفتار نفرین نفت خواهیم شد.

علیرغم اذعان رئیس جمهور فعلی و مقامات پولی کشور بر ضرورت اصلاح نظام بانکی، هنوز اصلاحات لازم در این زمینه صورت نگرفته است. تعویق اصلاح نظام بانکی و پول پاشی به واسطه دسترسی به درآمدهای حاصل از صادرات نفت گرفتار شدن به نفرین نفت خواهد بود.

با تکیه بر چشم انداز درآمدهای نفتی در دوره بایدن، پرداخت یارانه های مستقیم و غیر مستقیم کور و کمتر هدفمند اصلاح نخواهد شد. این همان نفرین نفت است.

با بازگشت احتمالی دولت بایدن به برجام و دسترسی به درآمدهای نفتی، سرکوب نرخ ارز، عدم تناسب رشد نقدینگی با رشد اقتصادی، بهره وری پایین بخش‌های اقتصادی (بیماری خاموش اقتصاد ایران) ادامه خواهد یافت. این نیز نفرین نفت است.

با بازگشت بایدن به برجام سناریوی تکراری و مخرب دهه های گذشته در بازرگانی خارجی کشور مبنی بر صادرات نفت به مقدار کافی و قیمت بالاتر مجدد عملیاتی خواهد شد. این هم گرفتار شدن در نفرین نفت خواهد بود.

البته این یاداشت هرگز به معنی تاکید بر بهتر بودن انتخاب ترامپ برای اقتصاد ایران نیست. این بدان علت است که بخش زیادی از مشکلات اقتصادی کشور ناشی از مشکلات ساختاری و مدیریت اقتصادی می باشد. هرچند انتخاب بایدن ممکن است به لحاظ روانی و انتظاری اندکی از مشکلات اقتصادی کشور فقط در کوتاه مدت بکاهد.

✍️ عباس علوی راد

پاسخ دادن