بانک‌ها بخاطر منافع خود، اقتصاد را به هم ریخته اند

استاد اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع) گفت: اصلاحات ساختاری در زمینه بانک‌ها رخ نداده. ما هم در حوزه قوانین و مقررات و هم در حوزه سازمان‌ها و نهادهای پولی و مالی عقب هستیم.

تهران – اقتصاد برتر – ۹ اردیبهشت ۱۴۰۰

حسین عیوضلو استاد اقتصاد می‌گوید، وضعیت اقتصادی کشور به گونه‌ای است که رئیس جمهور آینده باید اصلاحات ساختاری زیادی در حوزه‌های مختلف انجام دهد. در صورتی که این اصلاحات انجام نشود، وضعیت اقتصادی و شاخص‌های کلان اقتصادی ممکن است، بدتر از وضعیت فعلی شود.

عیوضلو معتقد است، درباره اصلاحات ساختاری، در کشور ما چند پارادایم، چند مسلک و گفتمان حاکم است و البته از همه بدتر در دولت نهادهای موازی بسیاری وجود دارد. تا در یک محیط کاملا متمرکز برای این نهادها تقسیم کار مشخص انجام نشود، نمی‌توان امید داشت که کارها به سامان برسد.

وی گفت : دولت آینده، چند مساله را باید پیگیری کند، اولین مساله که در حال حاضر برای کشور ما به یک موضوع حاد تبدیل شده، اصلاح و بهبود شاخص‌های اقتصاد سیاسی در کشور است. اگر بخواهیم اقتصاد سیاسی را طبقه بندی کنیم، باید چند شاخص را مدنظر قرار دهیم. اولین شاخص، اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی است. دوم مساله مقابله با فسادهای سیستمی در کشور است. سوم موضوع هم بهبود شاخص‌های نظارت و بازرسی سیستمی خواهد بود و چهارم شاخص نیز امنیت اقتصادی و پنجمین شاخص، حقوق عمومی و عدالت اجتماعی و ششمین مساله هم شفافیت است.

  • مدیران ارشد تحلیلی از آسیب‌های اقتصادی کشور ندارند

عیوضلو گفت : در حوزه بهبود شاخص‌های اقتصادی سیاسی کشور، باید گفت متاسفانه بر اثر عملکرد ضعیف دولت، اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی بسیار کاهش پیدا کرده و فسادهای سیستمی بر اداره کشور حاکم است و فقط فسادهای فردی نیست. فسادهای سیستمی و رانتی به صورت کلان در کشور وجود دارد و فسادهای کلان و وزارتخانه ای و نهادی که باید با آن مقابله شود. در همین زمینه باید گفت، کارهای موازی در کشور انجام می‌شود که در بیشتر مواقع فعالیت یکدیگر را خنثی می‌کنند. در این موضوع باید به بحث شاخص‌های نظارت و بازرسی سیستمی اشاره کرد. نظارت‌های ما بیشتر خرد و عوامانه است. باید بفهمیم از کجا آسیب‌های جدی خورده‌ایم. در زمینه اینکه از کجا تا کنون آسیب دیده‌ایم، تحلیلی از مدیران اقتصادی بالادستی و مدیران ارشد کشور دیده نمی‌شود.

  • نیاز کشور به تعریف شاخص‌های بومی

بگفته عیوضلو، بحث امنیت اقتصادی، حقوق عمومی، عدالت اجتماعی و شفافیت بحث‌های واضحی است که باید روی اینها هدفگذاری شود. در زمینه این مسائل باید شاخص سازی و استانداردسازی کنیم. شاخص‌های بین المللی در این زمینه‌ها دارد. یک سری کارهای پژوهشی در این زمینه نیز انجام شده و می‌توان کشور را در همه این موارد سنجید که در تک تک این موضوعات، شاخص‌های ما در چه وضعیتی است و چه هدفگذاری مشخصی برای ارتقای این شاخص‌ها می‌خواهیم دنبال کنیم. البته باید گفت، لزومی ندارد، حتما به دنبال شاخص‌های بین المللی برویم. شاخص‌های بومی هم می‌شود، در همه این زمینه‌ها تعریف کرد. ولی از هر شاخصی استفاده می‌کنیم، باید استاندارد مشخص داشته باشد.

  • ضرورت اصلاح ساختار و سازمان نهادهای پولی و مالی

عیوضلو گفت : محور دومی که جهت ایجاد تغییر در آن پیشنهاد می‌دهم، اصلاحات ساختاری است. اصلاحات ساختاری نیز دارای شاخص‌هایی است که باید مد نظر قرار بگیرد. شاخص اول کنترل و مدیریت سازمان‌ها و نهادهای موازی در کشور است. مساله دوم تشکیل قرارگاه فرماندهی اقتصادی با گرفتن اختیارات تام از شورای سران قوا خواهد بود. شاخص سوم نیز اصلاح ساختار و سازمان نهادهای پولی و مالی کشور و حاکم سازی استانداردهای بین المللی یا بومی مبتنی بر اقتصاد اسلامی است. چهارمین موضوع هدایت نقدینگی به سمت فعالیت‌های مولد و موضوع پنجم هم کنترل سفته بازی و بورس بازی است. در این اصلاحات ساختاری، مساله ششم کنترل سیستمی عملکرد بانک‌ها و نهادهای خصوصی بویژه بانک‌های خصوصی و شرکت‌های تامین سرمایه از جهت تاثیر گذاری بر روی بازارهای مالی مانند بورس و ارز و نقدینگی است که کاملا غیر هدفمند در این مسیر حرکت می‌کنند.

  • نظام پولی و مالی کشور از استانداردها عقب است

عیوضلو گفت : محور سوم در اصلاح ساختاری اقتصاد کشور به سازمان‌ها و نهادهای پولی و مالی کشور بر می‌گردد. در زمینه بانک‌ها در کشور اصلاحات ساختاری واقعا رخ نداده است. ما هم در حوزه قوانین و مقررات و هم در حوزه سازمان‌ها و نهادهای پولی و مالی خیلی عقب هستیم. این عقب ماندگی ما هم از لحاظ استانداردهای بین‌المللی است و باید گفت نظام پولی و بانکی ما بسیار عقب است و سایر نظامات مالی ما هم همین وضعیت را دارد. در همین زمینه باید گفت استانداردهای جدید و جریان‌های جدیدی که در حوزه پولی و مالی در دنیا بوجود می‌آید که ما هم سو با آنها باید حرکت کنیم. مثلا اقتصاد فضای مجازی و ابزارهای نوین در این زمینه وجود دارد. قانون پولی و بانکی ما برای۵۰ سال پیش است که تلاش می‌شود به روز شود. متاسفانه کارهایی که در این زمینه انجام شده همه ناقص، یک جانبه نگر هستند و جامع نیز نیستند و آینده پژوهی لازم را ندارند. هم اکنون دعوای ما سر پذیرش FATF است. ولی چند سال بعد دعواهای ما سر استانداردهای جدیدی است که امروز در بانکداری‌های نوین در دنیا مرسوم شده و انجام می‌شود و ما در این زمینه بسیار عقب از این موضوعات هستیم.

  • دولت مقابل سفته بازی بانک‌ها بایستد

عیوضلو گفت : بحث مهمی که باید به آن پرداخته شود، هدایت نقدینگی است. کل نقدینگی که در کشور ایجاد می‌شود باید رصد شود و در جهت مشخص هدایت شود. تسهیلاتی که داده می‌شود در جهت مشخص باشند یا گسترش‌هایی که در این عرصه ایجاد می‌کنند، باید همه و همه مشخص باشند. در حال حاضر دولت باید مخصوصا سفته بازی و بورس بازی که بانک‌های خصوصی دنبال می‌کنند را متوقف کند. اخیرا ایده ای مطرح شده در بانک مرکزی انگلیس که می‌گویند بانک خودش می‌تواند خلق پول کند. لذا همین موضوع در اقتصاد ما که به شدت زیرساخت‌های ضعیفی دارد، همین موضوعات شایع می‌شود. یعنی بانک‌ها بدون اینکه سپرده داشته باشد، خلق پول کند. این تخلفات الان هم وجود دارد. در برخی بانک‌ها و برای اینکه این بانک‌ها مشکل خود را حل کنند از این طریق کل اقتصاد را به هم می‌ریزند.

منبع: فارس

پاسخ دادن