اولین روز ماه اردیبهشت را به بزرگداشت و گرامی‌داشت استاد سخن فارسی، «سعدی» اختصاص داده‌اند که به حق، او را «افصح‌المتکلمین»، یعنی فصیح‌ترین گوینده و شاعر نامیده‌اند.

تهران – اقتصاد برتر – ۱ اردیبهشت ۹۶

سید رضا صالحی امیری شامگاه پنجشنبه در آیین بزرگداشت یادروز سعدی در جوار آرامگاه این شاعر نامی شیرازی افزود: اگر هم اینک سخن از اعتدال و میانه روی، سازگاری و همدلی و همنوایی و همگرایی است همه وامدار سعدی است و امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند پرهیز از افراط و تفریط هستیم.

وی افزود: امروز رخدادها و خشونت ها در جهان اسلام به دلیل فاصله گرفتن از معیار اعتدال است و سعدی معیار اعتدال است و ما از این منظر وامدار سعدی شیرازی هستیم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهارداشت: سعدی نماد عدالت گرایی و مقابله با ظلم ظالمان است و در کلام خود به ما نشان می دهد که در دوران سخت حکومت زمان خود بر این سرزمین می توان عنصری به نام عدالت، مقاومت، انسانیت و اخلاق پیشه کرد.

او اضافه کرد: زبان و کلام سعدی نسخه حیات بخش جامعه امروز ماست چنانکه سعدی در شرایط سخت زمان خود با کلام خویش در مقابل ظالمان مقاومت کرد و به ما نشان داده که می توان در سرزمینی که پر از خشونت است، زیست فرهنگی داشت.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: دین مداری و مردم سالاری در ادبیات و غزل های سعدی می خروشد و سعدی دین را مظهر مدارا، سازگاری و نشاط تعریف می کند و تصویر غبار آلود را از دین می زداید و دین را خدمت به خلق می داند و از این منطر ما وامدار سعدی هستیم.

صالحی امیری عنوان داشت: سعدی قائل به خدمت به خلق و حاکمیت به خلق است و در کلام وی مدام به پادشاهان و حاکمان نصیحت شده که این نصایح پیام روشنی دارد که باید به فکر تهیدستان، فقرا و مردم و اقشار جامعه بود که این سنت و سیره سعدی است.

وی با بیان اینکه سعدی تداوم حیات سرزمین ماست، افزود: سعدی به ما اخلاق می آموزد و امیدواریم سیره زندگی این شاعر بزرگ جهانی در زندگی و جامعه ما جاری و ساری شود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: جغرافیای سرزمین فارس بخشی از هویت تمدنی و اسلامی ماست و تقدیر از بزرگان این خطه بخشی از هویت ملی ما است و بزرگانی مانند سعدی حق بزرگی بر گردن این سرزمین و ملت دارند و تا ایران است سعدی نیز سعدی خواهد بود.

استاندار فارس نیز در سخنانی در این آیین گفت: رکن اصلی آرمان شهر سعدی عدالت و دادگستری است و خیر، نیکی و مصونیت از آسیب زمانه را در شادی و آزادی می داند و حامیان آزادی را بزرگان درگاه خداوند می بیند.
سید محمدعلی افشانی افزود: کلام سعدی متاثر از کلام ژرف حضرت علی(ع) است و نادیده گرفتن عدالت را متزلزل کننده اجتماع و اجرای آن را استحکام بخش جامعه می داند.
استاندار فارس اظهارداشت: سعدی معتقد است مردم پایگاه و اساس حکومت هستند و تنها با برقراری عدالت رضایت آنها حاصل می شود و ظلم و ستم بر آن ها نارضایتی زمین و زمان را دارد.
آیین بزرگداشت یادروز سعدی شامگاه پنجشنبه با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، استاندار فارس، محققان و سعدی پژوهان داخلی و خارجی در آرامگاه سعدی در شیراز برگزار شد.
اول اردیبهشت ماه درتقویم رسمی ایران به عنوان روز بزرگداشت سعدی نامگذاری شده است.

ابو محمد مصلح الدین بن عبدالله، نامور به سعدی شیرازی و مشرف الدین در سال ۵۶۸ یا به برخی از روایت ها در ۵۸۸ خورشیدی تولد یافت. آوازه این شاعر و نویسنده پارسی گوی ایران زمین بیشتر به خاطر نظم و نثر آهنگین ، گیرا و قوی اوست.

                                                                       زندگی‌نامه‌ی «سعدی»

شیخ مصلح‌الدین مشرف‌بن عبد‌الله، مشهور به «سعدی» شیرازی در سال ۶۰۰ هجری قمری یا در نیمه‌ی نخست قرن ششم هجری در شیراز دیده به جهان گشود. در مورد تاریخ دقیق زادروز او تردید هست. گفته می‌شود که او در سالهای بین ۶۱۰ تا ۶۱۵ به دنیا آمده‌است. به نظر چند تن از استادان و پژوهشگران زبان فارسی، همچون «ذبیح‌الله صفا»، «مجتبی مینوی» و دیگران، سال ولادت «سعدی»، سال ۶۰۶ است.

پدر او در دستگاه دیوانی «اتابک سعدبن زنگی»، فرمانروای فارس، کار می‌کرد. آنچه مسلم است این است که او از خاندان علم و دانش بوده چنا‌که گفته‌است «همه قبیله‌ی من، عالمان دین بودند».

«سعدی» نوجوان بود که پدر خود را از دست داد و سپس به توصیه‌ی اتابک فارس بری ادامه‌ی تحصیل به بغداد رفته و در نظامیه و مراکز علمی دیگر آنجا، دانش آموخت و از حجره‌ی مدرسه و کمک هزینه‌ی تحصیلی که مدیران مدرسه‌ی «نظامیه» می‌پرداختند، بهره‌ی بسیار برد و بیشتر اوقات خود را به درس و بحث گذراند. او به هنگام اقامت در بغداد، از محضر استادانی چون «شیخ ابوالفرج جوزی» و «شیخ شهاب‌الدین سهروردی» بهره برد. در آن زمان، زادگاه «سعدی»، شیراز، که از تیررس حمله‌ی مغولان و ویرانی تاتارها بدور مانده بود، اندکی بعد دستخوش هرج و مرج، ناامنی و ترکتازی قبایل شمال شرقی ایران گردید، چنان که خود او می‌گوید:«جهان درهم افتاده چون موی زنگی».

                                                           *****************

   بـــــرادر جــــز نکــــو نامی مینـــــدوز                             نکویی کن که دولت بینی از بخت            

   مبــــر فـرمــــــان بـدگوی بدآمـــوز                                   منه دل بر سرای ،عمر  سعدی                                                                                              ************

«سعدی» پس از فراغت از تحصیل به سفر پرداخت و راهی سرزمین‌های دیگر گشت و به قول خود، در اقالیم غربت سالیانی بسر برد. این سیر و سفر، نزدیک سی سال به طول انجامید، از جمله از هندوستان و مغرب و روم دیدن کرد.

اگر در «کلیات» سعدی که شامل «بوستان» و «گلستان» است، دقت کنیم، ردپا و مکانهایی را که به آنجا سفر داشته‌است، می‌توان دید. از جمله‌ی این مکانها در کتاب «گلستان» می‌توان به:
سفر به حجاز و مکه، دمشق، بیابان قدس و طرابلس و حلب، بصره، اسکندریه، کوفه، جزیره‌ی کیش، کاشغر، دیار بکر، دیار مغرب، بلخ و بامیان، اشاره داشت.

                                                                   ***************  
هر دم از عمر می‏رود نفسی                                                                        چون نگه می‏کنم نماند بسی
ای که پنجاه رفت و در خوابی                                                                            مگر این پنج روزه دریابی
خجل آن کس که رفت و کار نساخت                                                           کوس رحلت زدند و بار نساخت
خواب نوشین بامداد رحیل                                                                                باز دارد پیاده را ز سبیل
هر که آمد عمارتی نو ساخت                                                                  رفت و منزل به دیگری پرداخت
نیک و بد چون همی بباید مُرد                                                                    خُنُک آن کس که گوی نیکی بُرد
برگ عیشی به گور خویش فرست                                                            کس نیارد ز پس، تو پیش فرست

همچنین از سفرهای او در کتاب «بوستان» می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

دمشق، روم شرقی (ترکیه امروز)، شهر صنعا واقع در یمن، و دیدار از «سومنات» هند. در این جهانگردی‌ها، «سعدی» برای تهیه‌ی مخارج سفر و گذران زندگی خویش، در طول راه و هنگام اقامت در شهرها، از دانش خود در آموزش دینی، وعظ در مساجد و تدریس بهره می‌برده‌است. سرانجام پس از چهل سال سیر آفاق و انفس، با انبانی ارزشمند از تجربه و دانش به شیراز برمی‌گردد و حاصل معنوی، اخلاقی، احوال روحی و اجتماعی، اندیشه‌ها و جهان‌بینی خود را در سال ۶۵۵ در قالب کتاب «بوستان» و در سال ۶۵۶، در کتاب «گلستان» می‌ریزد.

این دو کتاب که نتیجه‌ی عمری جهانگردی و تجربه اندوزی و مشاهدات «سعدی» بوده، گنجینه‌ی ارزشمندی‌است از نکته‌های اجتماعی و اخلاقی و راه و روش بهتر زیستن. در کتاب «گلستان»، سعدی با زیباترین شکل و در نهایت متانت و استواری، کلام را با شوخی و مزاح در هم‌آمیخته، چنان‌که خود او می‌گوید: «داروی تلخ نصیحت، به شهد رأفت برآمیخته تا طبع ملول از دولت قبول، محروم نماند».

*افسانه صدیقی

 

پاسخ دادن