سایه مالیات بر سر خریداران ارز

اقتصادبرتر

چند وقتی است با وجود شوک‌های سیاسی، دیگر خبری از نوسانات شدید ارزی و آن صف‌های هیجانی برای فروش یا خرید دلار نیست، گویا این روزها راه میرداماد به فردوسی و سبزه میدان نزدیک شده است.

تهران – اقتصاد برتر – ۶ مهر ۹۸

به گزارش #اقتصادبرتر، بازار ارز در آرامشی نسبی است، دیگر نگاه پایتخت ارزی ایران، به آن سوی آب‌ها نیست چرا که فرمان از قلب تهران می‌رسد.

در حالی که برخی انتظار داشتند تنش‌های ارزی در منطقه زمینه را برای شوک‌های کوچک ارزی و پس لرزه‌های سیاسی در بازار ارز فراهم نماید، اما روند تحولات نشان می‌دهد تاثیرات وقایع سیاسی به چند ساعت در بازار ارز محدود شده است.

افزایش تنش‌ها و درگیری‌ها در منطقه، سخنرانی‌های پی در پی ترامپ، مواضع جهت‌دار اروپایی‌ها در خصوص ایران، آشفتگی در بازار ارز و… همگی پیش تر این پتانسیل را داشتند که بازار ارز را حتی برای چندین روز از حالت عادی خارج کنند اما داستان در بازار ارز ایران تفاوت‌هایی جدی را با گذشته دارد.

رمضانی، یک صراف مجوز دار در خصوص وضعیت بازار ارز ایران گفت: بازار ارز ایران حالا نزدیک به شش ماه است در آرامش به سر می‌برد و خود را در شرایط تحریمی بازیافته است، هر چند همه تقاضاها در بازار ارز پاسخ نمی‌گیرد و خرید و فروش ارز همچنان مشمول محدودیت‌هایی است اما سرمایه‌گذاران نیز از بازار ارز خارج شده‌اند و اتفاقا تقاضای چندانی بدون پاسخ نمی‌ماند.

وی با اشاره به اینکه اقتصاد ایران در سال‌های اخیر فراز و نشیب‌های متعددی را شاهد بوده است، توضیح داد: بازار ارز ایران در این دوره، با وجود حل نشدن مشکلات اقتصادی و تحریمی و فشار بین المللی خود را بازیافته است و دلیل آن تنها به شیوه مدیریت بازار ارز باز می‌گردد چرا که بانک مرکزی با مهار کردن بازار و اعمال محدودیت بر خرید و فروش، تنها طرف عرضه را در اختیار ندارد و با کنترل تقاضا، سبب شده است بار اضافی بر بازار تحمیل نشود.

وی با اشاره به اینکه صرافان البته در ماه‌های اخیر روزهای سختی را پست سر گذاشته اند، گفت: اگر این وضعیت دوام یابد، تنش‌های اقتصادی به حداقل می‌رسد چرا که بازار ارز چون دماسنجی سایر بازارهای را تحت تاثیر قرار می‌دهد. به گفته وی با ورود ارز صادرات غیرنفتی و افزایش حجم صادرات غیر نفتی، بازار به تدریج قادر است بدون ارز نفتی خود را بازیابی کند و این اتفاق مهمی در عرصه اقتصاد ایران تلقی می‌شود.

*بازار بی‌رونق دلالان

حالا شمار دلالانی که در گوشه و کنار خیابان فردوسی، کاسبی می‌کردند، کاهشی قابل توجه را تجربه کرده است. برخی از خریداران به این واسطه که اعتماد به آنها جایز نیست چرا که ممکن است ارز تقلبی بفروشند از خرید پرهیز می‌کنند و برخی دیگر نیز با استناد به کاهش نرخ دلار در ماه‌های آتی معتقدند ورود به این بازار صرفه و صلاح اقتصادی ندارد.

برخی که هنوز مشغول فعالیت در این حوزه هستند نیز از کاهش خرید و فروش گلایه دارند و می‌گویند، چرخ چندان درست نمی‌چرخد چرا که هم کسی برای سرمایه‌گذاری نمی‌آید و هم مشتری واقعی کم پیدا می‌شود چرا که حجم سفرهای خارجی کاهشی قابل توجه داشته و حتی کسانی که به سفر خارجی می‌روند ینز مانند قبل ارز نمی‌خرند.

یکی از فروشندگان ارز در این منطقه گفت: از وقتی دلار گران شده کسانی که حتی می‌خواهند سفر خارجی بروند ارز کمتری می‌خرند چون دیگر خرید کالا از کشورهای دیگر هم خیلی سود ندارد از این رو فقط افرادی که به قصد تفریح می‌روند، در بازار هستند که آنها هم ارز چندانی نیاز ندارند.

* فرمان‌ها از میرداماد می‌رسد

صرافان می‌گویند بانک مرکزی رصدی دائمی در بازار ارز را اجرایی می‌کند، به محض ظهور اولین نشانه‌های افزایش یا کاهش غیرمنطقی قیمت دلار، با ابزار عرضه در صدد تنظیم بازار بر می‌آیند و از این رو عمر پس لرزه‌های محدود سیاسی به چند ساعت محدود شده است.

 از سوی دیگر شمارش معکوس برای راه‌اندازی بازار متشکل ارزی نیز وضعیت را در این حوزه با تغییر روبرو کرده است چرا که در صورت راه اندازی این بازار و ایجاد شرایطی برای معامله اسکناس ارزی در بازار متشکل ارزی، قیمت گذاری ارز به تدریج از کشورهای اطراف ایران به داخل ایران منتقل می‌شود.

*سایه مالیات بر سر خریداران ارز

یکی از فعالان این بازار اما در کنار تمام سیاست‌های اجرایی، برنامه اعلام شده برای دریافت مالیات از خریداران ارز را عامل مهم محدود شدن معاملات ارزی در بازار می‌داند.

در اردیبهشت ماه سال جاری شیوه نامه دریافت مالیات از خریداران ارز ابلاغ شد. این شیوه‌نامه با توجه به تحولات ارزی سال‌های ۹۵ تا ۹۷ و فعالیت سوداگرانه برخی اشخاص که مبادرت به خرید ارز به هر طریق از بانک مرکزی کرده‌اند، برای نحوه رسیدگی به خریدهای ارزی این گونه اشخاص ابلاغ شده است. از سوی دیگر بانک مرکزی نیز اسامی دریافت کنندگان ارز عمده از بانک مرکزی را در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار داده است تا اخذ مالیات از آنها در دستور کار قرار گیرد.

به نظر می‌رسد با اجرایی شدن دریافت مالیات از خریداران سکه، خریداران ارز نیز عزم دولت برای دریافت مالیات از خریداران ارز را جدی دیده اند و همین نکته عاملی برای چرهیز از فعالیت سوداگرانه در بازار شده است.

اما به راستی وضعیت بازارهای سرمایه‌گذاری در نیمه نخست امسال چگونه بود؟

بررسی وضعیت بازارها در نیمه نخست سال، از رکود و نزول قیمت‌ها حکایت دارد؛ تا جایی که نه‌تنها سرمایه‌گذاران برخی بازارها به جز بورس سود نکردند، بلکه زیان هم دیده‌اند.

نیمه اول سال ۱۳۹۸ برخلاف نیمه اول سال ۱۳۹۷ برای بسیاری از بازارها آرام گذشت؛ آرامشی که بازارها را حتی به سمت پایین کشاند. بازارهای طلا، ارز، سکه، خودرو و مسکن در این مدت تقریبا جذابیت خود را برای سرمایه‌گذاری از دست دادند؛ این در شرایطی است که بازار سهام درخشش ویژه‌ای از خود نشان داد.

بورس تهران در نیمه نخست سال از بازدهی ۶۸.۵ درصدی برخوردار بود؛ آن هم در مقابل افت ۱۲ درصدی دلار، ۱۲.۴ درصدی سکه و ۴.۲ درصدی طلا.

با وجود این‌که بازار ارز در نیمه اول سال گذشته روزهای پرتلاطمی را سپری کرد، اما وضعیت بازار ارز در سال‌جاری، از آرامش این بازار حکایت دارد؛ به طوری که در ۶ ماه اول سال سرمایه‌گذاران بازار ارز، ۱۲ درصد زیان دیدند.

نگاهی به نرخ روزانه بازار ارز نشان می‌دهد در حالی که نرخ دلار در روز ابتدایی کاری فروردین ماه (۵ فروردین‌ماه) امسال حدود ۱۲ هزار و ۹۵۲ تومان بود، اما در پایان نیمه نخست سال (۳۱ شهریورماه) با نرخ ۱۱ هزار و ۳۹۴ تومان دیده شد.

اگرچه در همین مدت ۱۸۳ روز اول سال ۱۳۹۸ نرخ‌های دیگری نیز از دلار دیده شد. آن‌گونه که اعداد و ارقام نشان می‌دهد، ۱۹ اردیبهشت امسال دلار با نرخ ۱۵ هزار و ۳۵۰ تومان در بازار خرید و فروش می‌شد که این رقم، بالاترین نرخ در سال‌جاری بوده است.

دلار البته پنجم شهریورماه تنها برای چند ساعت وارد کانال ۱۰ هزار تومان شد و با نرخ ۱۰ هزار و ۹۵۰ تومان به فروش می‌رفت. اما در نهایت در پایان روز دوباره وارد کانال ۱۱ هزار تومان شد و ۱۱ هزار و ۱۰۰ تومان قیمت پیدا کرد.

تحلیلگران عواملی همچون رفتارهای موثر بانک مرکزی، انبساط عرضه و انقباض تقاضا، توافقاتی برای تامین کالاهای اساسی و… و. در کاهش نرخ ارز تاثیرگذار بوده است.

*زیان ۴.۲ درصدی سرمایه‌گذاران بازار طلا

تنها سرمایه‌گذاران بازار ارز در ۶ ماه اول سال زیان ندیدند، بلکه سرمایه‌گذاران بازار طلا نیز با زیان حدود ۴.۲ درصدی مواجه شدند.

بررسی وضعیت قیمت‌ها در مدت ۱۸۳ روز اول سال نشان می‌دهد که در حالی که پنجم فروردین، یعنی روز اول کاری سال، هر گرم طلای ۱۸عیار ۴۲۶ هزار و ۹۰۰ تومان قیمت داشت، اما نرخ آن در پایان فصل تابستان به ۴۰۸ هزار و ۹۰۰ تومان کاهش یافت.

البته در این بازه زمانی، بازار طلا با نوسان‌هایی نیز همراه بود؛ به طوری که ۱۹ اردیبهشت‌ماه هر گرم طلای ۱۸عیار تا حد ۴۷۲ هزار و ۱۰۰ تومان افزایش پیدا کرد. ۲۷ تیرماه نیز هر گرم طلای ۱۸عیار وارد کانال ۳۰۰ هزار تومان شد و با رقم ۳۹۳ هزار و ۲۰۰ تومان به فروش رفت.

فعالان بازار طلا معتقدند «به دلیل این‌که شرایط اقتصادی کشور در وضعیت خاصی است، مسئولان با سیاست‌هایی که در اقتصاد لحاظ کرده‌اند، توانسته‌اند بازار ارز را به آرامش برسانند و بازار طلا نیز در این مسیر حرکت می‌کند. بنابراین طبیعی است که بازار طلا نیز آرامش نسبی خود را داشته باشد و خیلی درگیر هیجانات و التهابات نباشد. »

*تخلیه حباب بازار سکه

با وجود حباب سنگینی که طی ماه‌های اخیر در بازار سکه مشاهده می‌شد، اما اخیرا به باور فعالان بازار، این حباب تقریبا تخلیه شده است. آمارها و وضعیت بازار حاکی از آن است که خریداران سکه در ۶ ماه اول امسال با زیان ۱۲.۴ درصدی مواجه شدند.

قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید در روز اول کاری فروردین (۵ فروردین) در حدود ۴ میلیون و ۶۲۹ هزار تومان بود، اما با گذشت حدود ۶ ماه، ۵۷۷ هزار تومان کاهش قیمت پیدا کرد؛ به‌گونه‌ای که ۳۱ شهریور با قیمت ۴ میلیون و ۵۲ هزار تومان به فروش می‌رفت.

البته نگاهی به وضعیت بازار سکه طی ۱۸۳ روز اول سال ۱۳۹۸، حاکی از آن است که رکورد قیمتی بازار سکه در روز ۱۹ اردیبهشت‌ماه و با قیمت ۵ میلیون و ۱۶۰ هزار تومان زده شده است. کمترین قیمت سکه نیز در روز ۴ شهریورماه بود که با قیمت ۳ میلیون و ۹۶۷ هزار تومان فروخته شد.

فعالان بازار سکه معتقدند که در حال حاضر تقریبا حباب سکه تخلیه شده است. بر این اساس، درخواست رئیس کمیسیون تخصصی طلا و جواهر از مردم این‌گونه بوده است که زمانی به خرید طلا و سکه اقدام کنند که بازار روند متعادلی داشته باشد.

پاسخ دادن