شروط مهار نرخ تورم|وحید شقاقی| تلگرام

عوامل بنیادین تورم زا شامل حل ناترازی بودجه، حل ناترازی نظام بانکی و حل ناترازی بخش تجارت خارجی ایران است.

تهران – اقتصادبرتر – ۷ شهریور ۱۴۰۰

شروط مهار نرخ تورم

✍️وحید شقاقی، اقتصاددان

برای حل مساله تورم دو مسئله مهم را باید مدنظر قرار دهیم. نخست عوامل بنیادین تورم‌زا در اقتصاد ایران و دوم بحث انتظارات تورمی. عوامل بنیادین تورم‌زا ریشه‌های مشخصی دارد و حل برخی از این عوامل نیازمند اصلاحات ساختاری است. حتی ممکن است حل این عوامل بسیار زمان‌بر شود. بنابراین رفع این عوامل نیازمند اتخاذ تصمیمات سخت در دولت است.

عامل دوم همان‌طور که ذکر شد بحث انتظارات تورمی است. این انتظارات موجب شعله‌ور شدن ریشه‌های عوامل اول خواهد شد. عوامل بنیادین مانند انباری است که پر از کاه شده و به تدریج هم برمیزان این کاه‌ها در انبار افزوده می‌شود. انتظارات تورمی هم مشابه جرقه یا آتشی است که به این انبار زده می‌شود. این جرقه موجب شعله‌ور شدن کاه‌های داخل انبار می‌شود و اقتصاد را درگیر می‌کند.

حل مسئله تورم در کوتاه‌مدت نیازمند مدیریت انتظارات تورمی است. در میان‌مدت و بلندمدت نیازمند حل ریشه‌های تورم و اصلاحات ساختاری در جهت رفع ریشه‌های بنیادین تورم هستیم. برای این منظور باید دو بازه زمانی را در نظر بگیریم. برای حل مسئله تورم در کوتاه‌مدت یعنی در سه تا چهار ماه آینده تا پایان سال، دولت باید تلاش کند تا انتظارات تورمی را کاهش دهد. در کنار آن دولت برای میان‌مدت و بلندمدت نیز باید در جهت حل عوامل بنیادین تورم‌زا دست به اصلاحات ساختاری بزند.

عوامل بنیادین تورم زا شامل حل ناترازی بودجه، حل ناترازی نظام بانکی و حل ناترازی بخش تجارت خارجی ایران است. باید کسری‌های بودجه‌ای، تجاری و اقتصادی را مدیریت کرد. کسری بودجه سال ۱۴۰۰ بیش از ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده است. دولت در سال‌های گذشته بخشی از این کسری بودجه را با مکانیسم اوراق و از کانال بازار سرمایه پوشش داده؛ بخشی از این کسری بودجه نیز از طریق صندوق توسعه ملی تامین شده با این حال تداوم تامین کسری بودجه از کانال‌هایی همچون اوراق و صندوق توسعه بسیار دشوار خواهد بود.

در کنار آن ناترازی نظام بانکی باید کاهش پیدا کند. بودجه‌ریزی عملیاتی باید شامل اصلاحات ساختاری باشد. توسعه صادرات غیرنفتی و کنترل و کاهش واردات رسمی باید مدیریت شود. همچنین واردات غیررسمی و مبارزه جدی با قاچاق کالا باید در دستورکار قرار بگیرد.

از طرفی دیگر باید به کاهش دارایی‌های منجمد و بلوکه شده نظام بانکی نیز توجه داشت. انتظارات تورمی هم باید کنترل شود. ابهام در رابطه با پایان کرونا و نحوه مقابله ایران با آن، ابهام در رابطه با توانمندی کابینه اقتصادی دولت، ابهام در زمینه فرآیند مذاکرات هسته‌ای و تحریم‌های اعمال شده در اقتصاد ایران، ابهام بر سر ناآرامی‌های اخیر ایجاد شده در کشورهای پیرامون بویژه افغانستان، ابهام در خصوص مسئله FATF و… نااطمینانی‌هایی هستند که در اقتصاد ایران وجود دارند.

تمامی این عوامل مانند آتشی است که به انبار کاه زده می‌شود. انتظارات تورمی مانند شعله‌ای است که به این انبار زده می‌شود و باید تلاش شود تمامی این ابهامات به نحوی حل و مدیریت شود.

پاسخ دادن