ضرورت تنظیم بازار شب عید

روزهای آخرسال که نزدیک می‌شود و سال جدید آماده تحویل، اولین موضوعی که فکر همه را به خود مشغول می‌کند، قیمت‌هاست؛ قیمت‌هایی که به یکباره در شب عید بالا می رود و مردم را غافلگیر می‌کند، قیمت خوراکی‌های مختلف و میوه‌های سفره‌های پذیرایی برای دید و بازدید سال جدید که همین الان هم به دلیل سرما و برف شدید زمستان در شمال کشور، افزایش داشته است.

تهران – اقتصادبرتر 25 بهمن 95:

هرچند هر سال دولت‌ها قول کنترل قیمت‌های شب عید را می‌دهند؛ اما در نهایت یک مشکلی به وجود می‌آید و قیمت‌ها افزایش پیدا می‌کند. مثلا همین نوروز سال 95، گفته شد که «میوه ها با تاخیر وارد شد و قیمت‌ها بالا رفت».
شایعه افزایش قیمت میوه
امسال هم شایعه افزایش قیمت میوه در شب عید به گوش می‌رسد. مردم می‌گویند، «سال گذشته که خبری از سرما و سرمازدگی باغات میوه نبود، وضع قیمت‌ها آن بود، امسال که دیگر برف شدید یک ماه پیش، باغ‌های میوه مازندران را دچار یخ زدگی کرد و آنها را از بین برد، چه خواهد شد». حتی باغداران شمال هم گفته‌اند «علاوه براینکه تا پایان سال با کمبود مواجه هستیم، حتی این یخ‌زدگی درختان، بازار میوه سال آینده را نیز تحت‌الشعاع قرار خواهد داد.»
مرغ و گوشت را هم دریابید
اگرچه همزمان با آغازاسفندماه، همه نگاه‌ها به بازار محصولات کشاورزی در آستانه نوروز96 دوخته شده، اما در این میان، قیمت مرغ در این روزها همچنان در بازار رکوردشکنی می‌کند. محصولات کشاورزی پیوند نزدیکی با ایام نوروز دارند و از جمله مهم‌ترین کالاهای مورد نیاز مردم در این ایام هستند.
در این میان، هرچه به روزهای پایانی سال نزدیک می‌شویم، تقاضا به سمت محصولات کشاورزی افزایش می‌یابد و این تقاضا در چند روز آخر سال به اوج خود می‌رسد. برهمین اساس، اگرچه هنوز شور و شوق ایام نوروز به بازار این محصولات ورود نکرده ولی همه نگاه‌ها به عملکرد این بازار در ماه پایانی سال، یعنی اسفندماه دوخته شده است. اما وظیفه مردم و مسئولان در بازار شب عید چیست؟
خرید دقیقه نودی باعث گرانی است
بهمن ماه که وارد دهه سوم خود می‌شود، از تمام کوچه‌های شهر می‌توان بوی عید را حس کرد؛ البته در خیابان‌ها و کوچه‌های منتهی به بازارها قدرت درک این حس، دو چندان است. حال آن که یک روز سرد زمستانی هم باشد و دقیقا در همان روز هم یارانه‌های نقدی به حساب مردم واریز و قابل برداشت باشد. می گویید نه! سری به دستگاه‌های عابر بانک بزنید تا خودتان ببینید. به هرحال واقعیت آن است که بیشتر مردم خریدهایشان را به اسفند ماه و حتی دقیقه90 موکول می‌کنند. همین تاخیر و نبود دوراندیشی، خود به خود باعث افزایش ناگهانی تقاضا در مقطعی کوتاه و به تبع آن افزایش قیمت‌ها می‌شود بویژه در بازار بی سر و سامان ما. قدیم ها مردم سالی یک بار لباس‌های خود را نو می‌کردند و در این میان بچه‌ها بیشتر از همه انتظار بهار را می‌کشیدند، ولی اکنون قضاوت مردم بر اساس ظاهر افراد و درآمد آنها باعث افزایش تقاضا برای خرید شده است، به گونه ای که خیلی‌ها بدون نیاز واقعی باز هم در اسفند ماه به خرید می روند.
با فرا رسیدن عید نوروز، خرج کردن‌های بی مورد گریبان خیلی از خانواده‌ها را می‌گیرد و این عمل هر ساله تکرار می شود. تابلوی حراج آخر فصل و شب عید، نظر بسیاری را به سمت فروشگاه‌ها جلب و دیدن اجناس متنوع با قیمت‌های پایین‌تر، خود نیاز کاذب دیگری را ایجاد می‌کند. کیف و کفش ایتالیایی، لباس ترک، عطر فرانسوی و دکوری‌های چینی دست از سر مردم برنمی‌دارد. در این میان برخی از فروشندگان از نیاز کاذب مردم سوءاستفاده می‌کنند و دست به گران فروشی می‌زنند. در واقع هجوم یک باره مردم برای خرید شب عید اگر چند ماه یا حتی چند هفته قبل انجام شود، نه تنها قیمت‌ها چندان افزایش نمی یابد و باعث افزایش تورم(حداقل روانی) نمی‌شود، بلکه مشکلاتی مثل خریدهای عجله ای و ورود اجناس نامرغوب به خانه ها را نیز کنترل می کند. همچنین خرید به شکل سنتی و استفاده نکردن مردم از فروشگاه‌ها و بازارهای اینترنتی باعث ایجاد مشکلات فراوانی شده است. ظهور دستفروش‌های غیرقانونی و ترافیک بویژه در خیابان های منتهی به مراکز خرید، باعث اتلاف انرژی، آلودگی‌های صوتی و هوا شده است. مهم‌تر از همه اتلاف وقت است؛ وقتی که می‌توانست صرف تولید و کسب درآمد شود، اما در خیابان‌ها به هدر می‌رود. پس خرید خود را به دقیقه نود موکول نکنید و خودتان موجب گرانی بازار نشوید.
آن چه مسلم است، گرچه خرید مواد خوراکی مثل میوه، آجیل و شیرینی را به ناچار باید در روزهای پایانی سال انجام داد، اما بسیاری از خریدهای دیگر را می‌توان به تدریج و چندین هفته قبل از پایان سال انجام داد تا در آرامش بیشتری این کار انجام شود و به دلیل خلوت‌تر بودن معابر و خیابان‌ها امکان یافتن جنس مورد نیاز بسیار بیشتر از زمان‌های شلوغ است.
اگر دیر خرید کنید، ضرر می‌کنید
«افشین کاریزی» یک کارشناس اقتصاد و مدرس دانشگاه در این باره توصیه‌هایی دارد. وی می‌گوید: اگر خرید خود را به روزهای پایانی سال بیندازید بیشتر ضرر می‌کنید زیرا هم وقت شما را بیشتر از سایر روزها می‌گیرد و هم برخی فروشندگان سودجو به دلیل استقبال مردم از خرید، اجناس خود را به چند برابر قیمت در معرض فروش می‌‌گذارند و حاضر نیستند ذره‌ای از مبلغ را به عنوان تخفیف کم کنند.
این مدرس دانشگاه اضافه می کند: سعی کنید برای خرید از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید. وسایل نقلیه عمومی هم شما را سریع‌تر به مقصد می‌رساند و هم با مشکل یافتن جای پارک مواجه نخواهید شد. مهم‌تر از همه آنکه از ترافیک شهری به میزان قابل ملاحظه‌ای کاسته می‌شود. اگر شاغل نیستید و در روزهای اولیه روز امکان خرید برای شما فراهم است، توصیه می‌کنیم تاحدامکان در ساعات اولیه روز خرید خود را انجام دهید. زیرا هم ترافیک در صبح کمتر است و هم بسیاری از افرادی که شاغل هستند سعی می‌کنند بعد از ظهر برای خرید بروند که در این صورت ازدحام در خیابان، معابر و مغازه‌ها چند برابر می‌شود.
کاریزی در ادامه می‌گوید: در صورتی که وقت کمی برای خرید دارید بهتر است قبل از شروع کار، فهرستی از اقلام مورد نیاز خود را تهیه کنید و در صورت امکان با سوال از افراد خبره، مکان‌های مورد نظر خود را برای خرید انتخاب کنید و سپس راهی شوید. در این حالت هم در وقت خود صرفه‌ جویی کرده‌اید و هم چیزی را فراموش نمی کنید. در صورتی که بودجه در نظر گرفته شما برای خرید عید محدود است، با اولویت بندی اقلام مورد نیاز خود سعی کنید ابتدا لوازم مورد نیاز خود را خریداری کنید و خرید اقلامی که کمتر ضروری است را به ماه‌های بعد واگذار کنید.
وی تاکید می‌کند: در روزهای پایانی سال، ممکن است برخی فروشندگان اجناسی را که مدت‌ها در مغازه خود خاک خورده است در قالب حراج یا ارزان فروشی به مردم عرضه کنند. درست است که ارزان خریدن هنر است، اما مراقب باشید گول ارزان بودن اجناس را نخورید و کیفیت را فدای کمیت نکنید. هنگام خرید به کیفیت و سالم بودن جنس بسیار دقت کنید زیرا اگر جنس خریداری شده معایبی داشته باشد، هم باید دوباره زمانی را برای تعویض آن صرف کنید و هم ممکن است فروشنده زیر بار پس گرفتن یا تعویض آن نرود. مراقب باشید! هنگام خرید کالاهای خوراکی به کیفیت آن بیشتر از کمیت دقت کنید. همچنین مراقب باشید مواد غذایی خریداری شده از تازگی برخوردار باشد. چه بسا برخی مواد خوراکی مانده و فاسد را در بسته‌ بندی‌های بسیار زیبا عرضه کنند و شما قادر به تشخیص سلامت آن نیز نباشید. بنابراین سعی کنید اقلام خوراکی خود را از فروشگاه‌ها و مغازه‌های معتبر خریداری کنید.
مسئولان تلاش خود را برای نظارت، بیشتر کنند
کاریزی می گوید: با همه این تفاسیر مسئولان نیز باید تمام تلاش خود را برای نظارت بیشتر بر فروشندگان کالاهای مورد نیاز مردم تشدید کنند تا همه این اطمینان را داشته باشند که به هر فروشگاه یا مرکز خریدی مراجعه می‌کنند قبلا نظارتی بر روی آن ها صورت گرفته و قیمت و جنس عرضه شده بر اساس استانداردهای تعریف شده و با نظارت دولت بوده است. همچنین صدا و سیما در آموزش مردم به خرید در ساعات کم تردد نقش موثری دارد. صدا و سیما می‌تواند برنامه‌هایی را تهیه و تدوین کند که در آن به مردم توصیه‌های لازم در مورد خرید عید انجام شود. این که چه ساعاتی را برای خرید در نظر بگیرند و یا چه جاهایی از ترافیک و شلوغی کمتری برخوردار است.

*اقتصادبرتر

پاسخ دادن