قیمت نفت، تورم و چرخه‌های رونق و رکود

افزایش قیمت نفت با مسدود شدن کانال سوئز

 کمبود گاز در اروپا به یک بحران جهانی انرژی تبدیل شده و بازارهای انرژی را دچار اختلال کرده است. تقاضا برای نفت و زغال سنگ افزایش یافته و همزمان با بهبود اقتصادی پساکرونا، فشارهای تورمی شدت گرفته است. نگرانی‌ها نسبت به ادامه دار بودن این روند روبه رشد حسابی بالا گرفته است.

تهران – اقتصادبرتر – ۱۲ آبان ۱۴۰۰

به گزارش #اقتصادبرتر،  در این میان، دیدگاه مقامات آمریکایی این است که اقتصاد جهانی فارغ از تنگناهای فعلی در زنجیره عرضه، به رشد خود ادامه خواهد داد و افزایش تقاضا باعث افزایش سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های جدید شده و به تدریج افزایش قیمت‌ها را کنترل خواهد کرد. از این نگاه، تقاضا بدون ایجاد تورم زیاد در میان مدت، نهایتاً عرضه خود را خواهد ساخت و تنگناهای زنجیره عرضه و فشاری صعودی به قیمت‌ها، مسائلی گذرا محسوب می‌شوند که سرمایه‌گذاری در ظرفیت مولد جدید آنها را مرتفع خواهد کرد. اما این دیدگاه تا چه اندازه واقع‌بینانه است؟

 تورم مصرف‌کننده در ایالات متحده طی دو سال اخیر با نرخ مرکب حدود ۳.۴ درصد رشد کرده که بسیار بالاتر پیش‌بینی ۲ درصدی بانک مرکزی است. با این نرخ، قدرت خرید دستمزدها هر ۲۰ سال نصف می‌شود که این مسأله برای اکثر خانوارهای آمریکایی بسیار قابل توجه است. تورم مصرف‌کننده در منطقه یورو در ماه اکتبر نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۴ درصد افزایش یافته و به رکورد سال ۲۰۰۸ رسیده است. به علاوه، این تورم شدیدترین تورم ۲۵ سال گذشته منطقه یورو به شمار می‌آید.

 در صنعت نفت، رکوردهای چهار دهه اخیر نشان می‌دهد که قیمت به روند افزایشی خود ادامه خواهد داد و فشارهای تورمی قابل توجهی ایجاد خواهد کرد و این فشارها تا جایی ادامه خواهد یافت که اقتصاد جهانی وارد دوره رکود شود. به طور معمول، قیمت‌ها زمانی به ثبات می‌رسند که یک دوره رکود یا حداقل یک دوره کاهش رشد اقتصادی در ایالات متحده و دیگر اقتصادهای بزرگ رخ دهد.

 در آمریکا، شیب نزولی قیمت نفت، با اعلام رسمی رکود توسط اداره ملی تحقیقات اقتصادی در سال‌های ۱۹۸۱، ۱۹۹۲، ۲۰۰۱، ۲۰۰۷ و ۲۰۲۰ همراه بوده است. کاهش قیمت در سال‌های ۱۹۸۵، ۱۹۹۸ و ۲۰۱۵ با رکود رسمی همراه نبوده اما مقارن با کاهش میان مدت رشد اقتصادی بوده که در شاخص مدیران خرید مؤسسه مدیریت عرضه متبلور شده است.

 کاهش رشد مصرف با رکود اقتصادی در چین (۲۰۱۴-۲۰۱۵)، رکود میان مدت در آمریکا (۲۰۱۵-۲۰۱۶)، جنگ تجاری چین و آمریکا (۲۰۱۸-۲۰۱۹) و همه‌گیری کرونا (۲۰۲۰) همراه بوده است.

 بنابراین، ادامه رشد اقتصاد جهانی به افزایش قیمت نفت و تورم بالاتر می‌انجامد و رخ دادن یک رکود رسمی یا کاهش در رشد اقتصادی، ترمز قیمت نفت و تورم را خواهد کشید.

*دکتر روح­‌اله کهن‌هوش‌ نژاد- تحلیلگر اقتصاد انرژی

پاسخ دادن