ماجرای تغییر کاربری ایاصوفیه استانبول چیست؟

افرادی که به استانبول سفر کرده اند و این شهر زیبا را از نزدیک کاوش کرده اند خیلی خوب با ایاصوفیه آشنا هستند.

تهران – اقتصادبرتر – ۲۰ مرداد ۹۹

به گزارش #اقتصادبرتر ، این موزه  که در ابتدا یک کلیسا بوده و بعدها به دست فاتحان عثمانی به مسجد تبدیل شده است، تاریخ پر فراز و نشیبی را به خود دیده است. رجب طیب اردوغان خبر تغییر کاربری این مکان از موزه به مسجد را چند وقت پیش اعلام کرد. این مکان حدود ۱۵۰۰ سال پیش به عنوان کلیسا ساخته شد و  بعد از تصرف عثمانی ها به مسجد تبدیل گردید.در این مقاله قصد داریم این موضوع را از جوانب مختلف بررسی کنیم. پس همراه ما باشید.

تاریخچه مسجد ایاصوفیه

استانبول یکی از شهرهای تاریخی شهر ترکیه محسوب می شود که میزبان اماکن تاریخی متعددی است. یکی از همین مکان های تاریخی ایاصوفیه است که خیلی ها آن را نماد ترکیه هم می دانند. این مسجد که در منطقه سلطان احمد شهر استانبول واقع شده است یکی از بهترین مناطق برای بررسی تاریخ این کشور محسوب می شود و بازدید از آن می تواند اطلاعات زیادی درباره این کشور در اختیارتان بگذارد. ایاصوفیه حدود ۱۵۰۰ سال پیش به عنوان کلیسای بزرگ امپراتوری بیزانس بنا شد و بعدها با حمله عثمانی ها به تصرف این حکومت در آمد. به دستور پادشاه عثمانی این مکان به مسجد تغییر کاربری داد و بعد از آن برای عبادت در میان مسلمانان به کار رفت. البته این آخر ماجرا نبود. سال ها بعد که آتاتورک روی کار آمد، این مسجد به موزه تغییر یافت و سال ها به عنوان موزه در اختیار بازدیدکنندگان قرار گرفت. این مسجد زیبا طاق ها و ستون های هماهنگ و زیبایی دارد که به زیبایی معماری شده است و نمای جذاب آن تا آخر عمر در ذهن هر مسافری می ماند. زمانی  که با تور ترکیه به استانبول سفر می کنید، بازدید از این مکان زیبا را  که حالا به مسجد تغییر کاربری داده است از دست ندهید. ۴ ستون بزرگ و ۴ طاق باشکوه این مسجد را سر پا نگه داشته اند و ۴۰ پنجره ای که در گنبد مسجد به کار رفته است نور خورشید را به داخل این بنای عظیم  منتقل می کنند. این ساختمان تاریخی که بیش از ۱۵۰۰ سال قدمت دارد جنگ ها و حوادث طبیعی متعددی به خود دیده و توانسته است از همه آن ها جان سالم به در ببرد.

مسجد ایاصوفیه در چه سالی به موزه تبدیل شد؟

همانطور که در ابتدای مقاله نیز ذکر کردیم این مکان تاریخی در طول بازه های زمانی مختلف شاهد تغییرات مختلفی بوده است. بعد از اینکه پادشاه عثمانی به حاکمیت رسید و بر این کشور چیره شد دستور تغییر کاربری ایاصوفیه را داد و آن را از کلیسا به مسجد تبدیل نمود. در  سال ۱۹۳۴ این مکان تاریخی به دستور آتاتورک به موزه تغییر کاربری داد تا برنامه های دین زدایی آتاتورک در ترکیه تکمیل شود.

تغییر کاربری موزه به مسجد ایاصوفیه در سال ۲۰۲۰

 اسلامگرایان ترک سال ها بود که خواهان تغییر کاربری موزه بودند و دوست داشتند ایاصوفیه را به شکل یک مسجد زیبا و در قامت یک مسجد ببینند. قانون دولت های پیشین این امکان را برای مسلمانان ترکیه فراهم نکرده بود و به آن ها چنین اجازه ای نمی داد. رجب طیب اردوغان تلاش کرد از تمام قدرت خود برای تبدیل این مکان به مسجد استفاده کند و در یکی از کنفرانس های خبری خود اعلام نمود اولین نماز جماعت در ۲۴ جولای در ایاصوفیه برگزار می شود. اگر چه این موضوع بحث های زیادی راه انداخت و مخالفان و موافقان خود را به همراه داشت، اما اردوغان به وعده اش عمل کرد و توانست مجوز تبدیل ایاصوفیه ای که به عنوان موزه در میان افراد شناخته می شد را گرفته و آن را دوباره به مسجد تبدیل کند. اردوغان در سخنرانی های خود به طور مکرر تاکید کرد که این مکان همانند سال های قبل میزبان محلی ها و مسافران مسلمان و غیر مسلمان خواهد بود. با وجود تبدیل شدن این مکان به مسجد، مقامات محلی ترکیه بیان کرده اند که نمادهای مسیحی موجود در آن را دست نخورده باقی خواهند گذاشت. از جمله این نمادها می توان  به طرح موزاییکی مریم مقدس اشاره کرد که برای مسیحیان بسیار ارزشمند و قابل احترام است. تغییر کاربری این مکان از موزه به مسجد به مزاج طرفداران اردوغان و مذهبی های این کشور خوش آمده و آن را گامی مهم برای توسعه و پیشرفت خود می دانند.

در این میان اما افرادی هستند که با این اقدام اردوغان سخت مخالفند و آن را اقدامی برای منحرف کردن ذهن مردم از تبعات اقتصادی ویروس کرونا و مشکلات به وجود آمده از این ویروس در ترکیه می دانند.
این افراد دلایل زیادی برای مخالفت دارند و بر این باورند تبدیل ایاصوفیه به مسجد می تواند مشکلات زیادی در بین اقوام و مذاهب مختلف این کشور به وجود آورد و شکاف بین آن ها را عمیق تر نماید.
مکان هایی که در نزدیکی این بنای شگفت انگیز قرار دارند:
از بحث تبدیل ایاصوفیه به مسجد که بگذریم، به جاذبه های گردشگری متعددی که در نزدیکی این مکان جا خوش کرده اند خواهیم رسید. این بنای زیبا علاوه بر اینکه معماری بسیار جذابی دارد و بازدید از آن می تواند شما را شگفت زده کند در نزدیکی خود مکان های دیدنی دیگری هم دارد. از جمله این مکان ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
• مسجد سلطان احمد
• کاخ توپکاپی
• حرم خرم سلطان
• مخزن ریحانا
• چشمه احمد سوم
• آب انبار باسیلیکا
• فواره خرم سلطان

چگونه می توانیم از مسجد ایاصوفیه بازدید کنیم؟

شما به راحتی می توانید برای بازدید از این مکان به سراغ وسایل نقلیه عمومی بروید. اتوبوس، تاکسی و مترو به شما کمک می کنند راحت تر به این نقطه سفر کنید و با جاذبه هایی که انتظارتان را می کشند ارتباط برقرار نمایید. در تمام ایام هفته می توانید از این مسجد بازدید کنید.

سخن نهایی
تبدیل ایاصوفیه از موزه به مسجد مخالفان و موافقان خود را داشت و حرف و حدیث های زیادی به وجود آورد. اگر چه این حرکت رجب طیب اردوغان برای خیلی ها خوشایند نبود و حتی واکنش یونسکو را هم در پی داشت، اما به نظر برخی ها این حرکت می تواند گامی مهم در توسعه و گسترش اسلام باشد.

پاسخ دادن