وزارت خارجه آلمان: اینستکس تا حد زیادی بی‌اثر بوده است

به گفته وزارت خارجه آلمان کانال تجاری اروپا با جمهوری اسلامی موسوم به اینستکس “تا حد زیادی بی‌اثر” بوده است. این وزارتخانه در پاسخ به پرسش یک نماینده مجلس آلمان عدم همکاری ایران را دلیل ناموفق بودن اینستکس دانسته است.

تهران- اقتصادبرتر- ۲۹ دی ۹۹
به گزارش #اقتصادبرتر به نقل از خبرگزاری آلمان ، وزارت خارجه آلمان در پاسخ به پرسش امید نوری‌پور، نماینده حزب سبزها در پارلمان این کشور، اعلام کرده که ساز و کار مالی اتحادیه اروپا موسوم به “اینستکس” برای مبادله تجاری با ایران همچنان بی‌اثر بوده و از زمان تأسیس آن در دو سال پیش تا کنون فقط یک مبادله موفقیت‌آمیز از طریق آن انجام شده است.

در پی خروج آمریکا از برجام، کانال مالی اینستکس در ژانویه سال ۲۰۱۹ با هدف امکات مبادله تجاری محدود با ایران به رغم تحریم‌های آمریکا، توسط فرانسه، آلمان و بریتانیا تأسیس شد.

این کانال اما در عمل اما موفقیت‌آمیز نبوده و تنها ۱۴ ماه پس از تأسیس، ایران و اروپا موفق شدند از طریق اینستکس اولین مبادله تجاری و تراکنش مالی خود را انجام دهند؛ مبادله‌ای که طی آن محموله‌ای از اقلام پزشکی از اروپا به ایران صادر شد.

موضوع بر سر صدور کالاهای حیاتی به ایران است. شرکت‌های سوئیسی در نخستین معامله خود با ایران اقدام به ارسال کالاهای پزشکی و به‌ویژه داروهای مورد نیاز برای درمان سرطان به ایران کردند. برای انجام این معاملات، دولت سوئیس راهکاری به نام “راهکار سوئیس برای صدور کالاهای حیاتی” به ایران راه‌اندازی کرده است. راهکاری که برخلاف راهکار “اینس‌تکس” اتحادیه اروپا، موفق بوده است.

راهکار سوئیس چگونه عمل می‌کند؟

شرکت‌های سوئیسی که مایل به صدور کالا به ایران باشند، می‌باید تقاضای خود را برای تایید به اطلاع وزارت اقتصاد این کشور برسانند. این نهاد، لیست کالاهایی که در محموله ارسالی ثبت شده‌اند را پیش از آزاد کردن در اختیار مسئولان آمریکا قرار می‌دهد. صادرات این کالاها تنها پس از تایید آن از سوی آمریکا ممکن می‌شود.

انجام تراکنش‌های مالی برعهده تنها یک بانک در سوئیس است. بانک تجاری “بی‌سی‌پی” سوئیس پس از صدور کالاها امور مالی را انجام می‌دهد.

“راهکار سوئیس برای صدور کالاهای حیاتی” (SHTA) فقط امکان معامله برای شرکت‌های سوئیسی را فراهم می‌کند.

مقامات دو کشور آمریکا و سوئیس در ماه فوریه سال جاری بر سر این راهکار به توافق رسیدند. نخستین محموله در همان زمان از طریق این راهکار به مقصد ایران ارسال شد. مسئولان سوئیس اعلام کرده‌اند که علت تاخیر در ارسال محموله دوم برخاسته از شرایط ناشی از شیوع کرونا بوده است.

راهکار اتحادیه اروپا “اینس‌تکس” که دفتر مرکزی آن در پاریس قرار دارد، به‌رغم آنکه یک سال پیش از راهکار سوئیس راه‌اندازی شده است، تا کنون نتوانسته امکان تجارت با ایران را فراهم سازد.

نویسنده مقاله یادشده علت ناموفق بودن “اینس‌تکس” را در عدم هماهنگی و توافق بین کشورهای عضو اتحادیه اروپا و مقامات آمریکا می‌داند. اما  مقام وزارت خارجه آلمان در پاسخ خود به امید نوری‌پور، جمهوری اسلامی را مسئول عمکرد ناموفق اینستکس دانسته است!

به گزارش خبرگزاری آلمان امید نوری‌پور دولت آلمان را متهم به کم‌کاری در نجات برجام کرده و گفته است: «دولت آلمان برای جلوگیری از کارشکنی ترامپ در توافق هسته‌ای باید همراه با کشورهای اروپایی زودتر، قاطعانه‌تر و اساسی‌تر عمل می‌کرد.»

مجید تخت‌روانچی، نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل، حدود یک ماه پیش در نامه‌ای به دبیرکل این سازمان از برآورده نشدن وعده کشورهای اروپایی برای تضمین روابط اقتصادی با ایران و ایجاد سامانه اینستکس گلایه کرده و خواستار اثبات کارایی این سازوکار شده بود.

پاسخ دادن