چرا مدیرعامل ها دستمزدشان بالاست؟

این‌طور که پیداست حقوق مدیر عاملان شرکت‌های بزرگ روز به روز افزایش می‌یابد. اما چرا آن‌ها این‌قدر پول درمی‌آورند و آیا اوضاع همیشه برای‌شان همین‌طور بوده‌است؟

تهران- اقتصادبرتر-۰۳ اسفند ۹۹

به گزارش #اقتصادبرتر ، بنابر تحقیقات موسسه مستقل “های پی” در لندن، مدیر عاملان ۱۰۰ شرکت برتر بریتانیا سالانه به طور متوسط ۳.۶ میلیون پوند درآمد دارند و این بیش از ۱۰۰ برابر ۳۱۴۶۱ پوند متوسط حقوقی است که کارمندان تمام وقت طی یک سال دریافت می‌کنند. در راس این فهرست هم نام تیم استاینر به چشم می‌خورد؛ مدیر عامل فروشگاه آنلاین اوکادو در سال ۲۰۱۹ حدود ۵۸.۷ میلیون پوند حقوق گرفته که ۲۶۰۵ برابر متوسط درآمد کارکنان این شرکت بوده است. طبق این آمار استاینر در یک روز ۷ برابر دستمزد سالانه کارمندانش پول در آورده است.

اما اوضاع در آن سوی اقیانوس اطلس از این هم وخیم‌تر است. تحقیقات موسسه سیاست‌‌های اقتصادی در واشنگتن دی‌سی نشان داد مدیر عاملان ۳۵۰ شرکت بزرگ آمریکایی در ۲۰۱۹ به طور متوسط ۱۶.۹ میلیون پوند درآمد داشته‌اند. بر اساس این رقم، نسبت دستمزد مدیرعامل به کارمند ۳۲۰ به یک خواهد بود، چیزی حدود ۵ برابر سال ۱۹۸۹.

برخی از مردم با دستمزدهای بالای افراد مبتکر و خلاق از جمله ایلان ماسک موافق هستند، اما پرداخت این مبالغ به مدیر عاملان معمولی که نبوغ خاصی ندارند، با پیچیدگی‌های بیشتری روبروست
برخی از مردم با دستمزدهای بالای افراد مبتکر و خلاق از جمله ایلان ماسک موافق هستند، اما پرداخت این مبالغ به مدیر عاملان معمولی که استعداد خاصی ندارند، با پیچیدگی‌های بیشتری روبروست

همه این‌ها در حالی است که شیوع ویروس کرونا باعث افزایش نابرابری در سراسر دنیا شده و قشر کم‌درآمد را با خطرات بیشتری از نظر سلامت، کار و رفاه مواجه کرده است. اما به دنبال این همه‌گیری و با افزایش آگاهی نسبت به ارزش کارکنان بخش ضروری – که اغلب از حقوق کمتری برخوردارند و دستمزد پایینی هم دریافت می‌کنند- این اختلاف‌ها بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفته‌اند.

اما نتیجه این اختلاف‌ها، بهت و خشم فزاینده نسبت به دستمزدهای بسیار بالای مدیران شرکت‌های بزرگ بوده است. با دیدن چنین نابرابری‌های عمیقی این سوال در ذهن بسیاری از ما شکل می‌گیرد که این دستمزدهای هنگفت اساسا از کجا می‌آیند؟ چه کسانی و چگونه مجوز آن‌ها را صادر می‌کنند و از همه مهمتر آیا این اوضاع در جامعه پس از همه‌گیری هم می‌تواند همچنان ادامه داشته باشد؟

اشکالات زیاد
با این حال در واقعیت سیستم محاسبه میزان دستمزد مدیر‌عاملان بسیار پیچیده‌تر از این است. شرکت‌ها در این زمینه از کمیته‌های جبران خدمات کمک می‌گیرند. این کمیته‌‌‌ها از اعضای هیات‌مدیره و مدیران اجرایی سایر شرکت‌ها تشکیل شده‌اند.

کمیته‌های جبران خدمات علاوه بر روش‌های سنتی سنجش تجربیات و عملکردهای پیشین فرد، از ارزیابی مقایسه‌ای هم به عنوان بخشی کلیدی از فرایند استفاده می‌کنند. به گفته استیون کلیفور، مدیر‌عامل پیشین و نویسنده کتاب “ماشین پرداخت مدیرعامل” در این روش، دستمزد مدیرعامل با همتایان خود در شرکت‌های مشابه مقایسه می‌شود. او در کتاب خود می‌نویسد درآمد آن‌ها اغلب در صدک‌های ۵۰، ۷۵ یا ۹۰ قرار می‌گیرد و به همین دلیل دستمزدهایشان یا ثابت می‌ماند و یا روندی صعودی دارد.

دستمزد های هنگفت مدیر عاملان برخی شرکت‌ها و به ویژه ادامه روند نابرابری‌ها باعث افزایش نارضایتی‌ در میان کارکنان شده است

اما از نظر نمایندگان کارگران فرایند پرداخت دستمزد مدیران اجرایی- چه حقوق پایه و چه پاداش‌های آن‌ها- اشکالات زیادی دارد؛ چون مدیرعامل این اختیار را دارد که شرکت را ترک و یا اعضای هیات‌مدیره را اخراج کند و آن‌ها هم برای جلب رضایت او دستمزدش را افزایش می‌دهند.

از سوی دیگر به گفته سندی پپر شواهد تجربی نشان می‌دهد معیار اساسی در تعیین دستمزد مدیرعامل نه عملکرد اقتصادی که اندازه آن‌ شرکت است. شرکت‌های بزرگ‌تر صرفا پول بیشتری برای خرج کردن دارند. او می‌گوید: “هر چه کمپانی بزرگ‌‌تر باشد، دستمزد مدیرعامل هم بیشتر خواهد بود.”

‘مدیر عامل‌ها کلید موفقیت هستند’
دانیل پرایور، مدیر برنامه‌های موسسه نئولیبرال “آدام اسمیت” می‌گوید: ” مدیرعامل‌ها کلید موفقیت هستند. کاملا واضح است که تعداد محدودی از مردم مهارت، شخصیت و استعداد این که مدیرعامل یک شرکت بزرگ باشند را دارند و تقاضا برای این تعداد محدود هم بسیار بالاست. ” پرایور به امثال استیو جابز، مدیر‌عامل پیشین اپل،‌ جف بزوس، مدیر‌ ‌عامل آمازون و ایلان ماسک مدیر‌‌عامل شرکت خودروسازی تسلا و برنامه فضایی اسپیس‌ایکس اشاره می‌کند. آن‌ها استعدادهای استثنایی هستند که تکنولوژی‌های تحول آفرین را از صفر بوجود آورده‌اند.

دیوید بولچوور، کارشناس دستمزد مدیران و نویسنده کتاب “فیش حقوقی: ‌آیا کسانی که بالاترین دستمزد را می‌گیرند،‌ ارزشش را دارند” می‌گوید: “عملکرد خوب یک شرکت می‌تواند دلایل گوناگونی داشته باشد. می‌تواند به دلیل رونق اقتصاد یا بخش اقتصادی باشد که این هیچ ربطی به مدیر عامل ندارد. ممکن است نتیجه انحصار چند قطبی یا مشارکت کارمندان باشد. تاثیر مدیر‌عامل در عملکرد یک شرکت قابل اندازه‌گیری نیست و اصل مطلب هم همین است. آن‌ها برای توجیه این مسأله بحث استعداد را مطرح می‌کنند اما آیا توانایی آن‌ها تا این حد بی‌نظیر است؟ به نظرم این شیادی است.”

به گفته بولچوور، “نفع شخصی” سهام‌‌داران، اعضای هیات مدیره و مدیران اجرایی باعث شده دستمزد مدیر‌عامل‌ها پایین نیاید و از نظر او دلیل افزایش فشار از سوی عامه مردم هم همین است.

پاسخ دادن