چطور با «گرمازدگی» مقابله کنیم؟

گرمازدگی شایع‌ترین اتفاق روز‌های گرم تابستانی است که باید خیلی زود آن را از تن‌تان بیرون کنید تا به بدنتان ضربه نزند، چون ممکن است در صورت گرمازدگی شدید چندروزی را خانه نشین شوید.

تهران – اقتصاد برتر – ۲۰ تیر ۹۷

به گرم‌ترین روزهای سال رسیده‌ایم روزهایی که اگر زیادی توی گرما بمانید و زیر آفتاب مستقیم و داغ این روزها فعالیت کنید بی برو برگرد گرمازده خواهید شد و به گوشه‌ای خواهید خزید. گرمازدگی شایع‌ترین اتفاق روزهای گرم تابستانی است که باید خیلی زود آن را از تن‌تان بیرون کنید تا به بدنتان ضربه نزند چون ممکن است در صورت گرمازدگی شدید چندروزی را خانه نشین شوید. پس راهکارهای جلوگیری و درمان گرمازدگی را بدانید تا این روزهای داغ را صحیح و سالم سپری کنید.

گرمازدگی چیست؟

اگر در طول مدت زمان طولانی در برابر گرمای شدید قرار بگیرید، سیستم تنظیم حرارت بدن نمی‌تواند در برابر این گرمای شدید مقاومت کند و گرمای اضافی را دفع کند و حرارت بدن بالا می‌رود و به اصطلاح به این حالت گرمازدگی می‌گویند.درجه حرارت انسان به طور معمول حدود ۳۷درجه سانتیگراد است اگر این درجه حرارت به ۴۰ درجه برسد گفته می‌شود فرد دچار گرمازدگی شدید شده است.

گرمازدگی با تب متفاوت است

حالا اگر هم در گرمازدگی و هم در تب دمای انسان بالا می‌رود پس این دو چه تفاوت‌هایی باهم دارند؟

تب در اثر حضور باکتری‌ها و عفونت‌ها در بدن ایجاد می‌شود. وقتی بدن شما عفونت می‌کند، هیپوتالاموس که وظیفه تنظیم دمای بدن را به عهده دارد دمای بدن را بالا می‌برد تا عوامل بیماری زا را نابود کند. در واقع تب در اثر یک واکنش درونی در بدن رخ می‌دهد. اما گرمازدگی اینطور نیست و در اثر فشارگرمای بیرونی و محیط اتفاق می‌افتد.

گرمازدگی چه شکلی است؟

گرمازده‌ها پوستشان سرخ و بعد از آن رنگ پریده یا کبود می‌شود. تنفسشان کوتاه می‌شود و انگاری نفس‌شان می‌خواهد بند بیاید. نبضشان نامنظم می‌زد و اگر دست روی دستشان بگذارید حس می‌کنید در حال سوختن هستند. گرمازده‌ها سردردهای بدی می‌گیرند. عضلاتشان دچار گرفتگی می‌شود و ممکن است چشم‌هایشان غیرعادی به نظر برسد چون گشادی مردمک چشم هم یکی از نشانه‌های آن است. سیستم گوارش آن به هم می‌ریزد و دچار تهوع و اسهال می‌شوند.

جدا از نشانه‌های زیستی گرمازده‌ها به هذیان گویی، زدن سخنان بی‌ربط و گیجی و حتی رفتارهای پرخاشگرانه و آشفته نیز از آنها بروز پیدا می‌کند و حتی ممکن است برخی از رخوت و بی‌حالی‌شان تشنج کنند که بسیار خطرناک است.

از گرمازدگی چطور جلوگیری کنیم؟

۱٫ سبک لباس بپوشید و سعی کنید لباس‌های شما بیشتر از الیاف طبیعی و نخی باشد تا پلاستیکی. لباس‌های پلاستیکی سبب تعریق زیادی می‌شود و آب بدن شما را در هنگام ایستادن در گرما به شدت کاهش می‌دهد.

۲٫ از عینک دودی و نقاب‌های محافظ صورت حتما استفاده کنید. صورت و سر شما از جمله اعضای مهمی است که به شدت در گرمازده شدن شما موثر هستند.

۳٫ در روزهای آفتابی پوشیدن لباس‌های روشن را فراموش نکنید و تا می‌توانید از پوشیدن لباس‌های تیره خودداری کنید.

۴٫ قبل از ورود به گرما می‌توانید لباس‌تان را مرطوب کنید تا سطح بدنتان را خنک نگه دارد.

۵٫ نوشیدنی‌های خنک می‌تواند از گرما زده شدن شما جلوگیری کند.

۶٫ صبح‌ها از قسمت غربی خیابان‌های شمالی -جنوبی و قسمت جنوبی خیابان‌های شرقی-غربی حرکت کنید. بعد از ظهرها نیز از قسمت شرقی خیابان‌های شمالی-جنوبی و قسمت شمالی خیابان‌های شرقی-غربی حرکت کنید تا آفتاب کمتری به سرتان بخورد.

۷٫ از خوردن غذاهای سنگین و پرادویه در تابستان به خصوص زمانی که می‌خواهید مدت زیادی را در گرما طی کنید به شدت پرهیز کنید. نوشیدنی‌های کافئین‌دار نیز هرچه کمتر مصرف کنید خیلی بهتر است.

۸٫ سعی کنید محیط کار یا منزل را آنقدر سرد نکنید که بدن شما در مواجهه با گرمای بیرون شوکه شود. هرچه بدن خود را با محیط تطبیق بدهید برایتان بهتر است.

۹٫ زکریای رازی توصیه می‌کند در گرما شربت سکنجبین خنک زیاد مصرف کنید. چون صفرا را می‌برد و از التهاب و حرارت معده می‌کاهد و آنچه در بلغم در معده و روده‌ها باشد خارج می‌کند. اگر سکنجبین را با ریشه و تخم کاسنی مخلوط کنید و کمی هم گلاب بریزید که نوشیدنی شگفت انگیز و بسیار مفیدی خواهید داشت. به خصوص اگر از درون دچار حرارت می‌کنید.

اگر گرمازده شدید چه کنید؟

۱٫ اگر گرمازده شدید هرچه سریعتر خودتان را به محل خنک یا سایه برسانید. سعی کنید لباس هایتان را در صورت امکان کم کنید و بدنتان را با آب خنک یا پارچه مرطوب خنک کنید. اگر می‌توانید پاهایتان را داخل آب سرد فرو کنید. یا اینکه پاها را بلندتر از بدن به دیوار تکیه دهید.

۲٫ اگر به منزل می روید فوری لباس هایتان را عوض کنید. نوشیدنی های خنک و بنوشید و دوش آب خنک بگیرید. به هیچ عنوان در آن حالت بی حال و خسته نخوابید که موجب بدتر شدن شما می شود.

۳٫ هنگام دوش گرفتن از شامپوهای خنک کننده مثل اسانس های نعنا، اکالیپتوس استفاده کنید.

۴٫ نوشیدنی هایی با طبع سرد مثل آبلیمو، خاکشیر، تخم شربتی، آب هندوانه، به لیمو کاسنی می‌توانند حرارت بدن شما را به میزان چشمگیری پایین بکشند. اگر مدت زیادی در گرما ایستاده‌اید می‌توانید داخل آب نوشیدنی کمی نمک یا آبلیمو بریزید.

۵٫ فرد گرمازده آب بدنش را از دست داده و دادن نوشیدنی‌های خیلی شیرین ممکن است آب بیشتری از بدنش کم کند. پس از خوردن خوراکی‌های خیلی شیرین پرهیز کنید.

۶٫ اگر با فردی روبرو شدید که احساس می‌کنید دچار گرمازدگی شدید است و هذیان گویی می‌کند فورا با اورژانس تماس بگیرید چون ممکن است فرد گرمازده به اصطلاح سنگ‌کوب کند.

۷٫ از دادن استامینوفن به فرد گرمازده خودداری کنید. استامینوفن یک تب‌بر است و ربطی به گرمازدگی ندارد.

شایع‌ترین بیماری‌های تابستانی را بشناسید

همه‌ی ما می‌دانیم که بعضی از بیماریها در زمانهای خاصی از سال، شیوع بیشتری دارند. مثلا سرما خوردگی و سرفه از بیماریهای شایع فصل سرما هستند و تب دانگ، مالاریا و اسهال هم از بیماریهای رایج در فصل تابستان. بیماریهای تابستانی می‌توانند مشکلات زیادی برای سلامتی ایجا کنند، از سر درد و کهیرهای پوستی گرفته تا آفتاب سوختگی و بیماریهای جدی‌ مانند سرخک، یرقان و …

فرقی نمی‌کند کجا زندگی می‌کنید، به هر حال بعضی از بیماریهای تابستانی اجتناب ناپذیرند. اما همانگونه که بارها شنیده‌اید: پیشگیری بهتر از درمان است. حتی اگر شما کاملا سالم و سلامت باشید هم لازم است اقدامات پیشگیرانه را در برابر بیماریهای تابستانی در پیش بگیرید.

مسمومیت غذایی

علت عمده‌ی مسمومیت‌های غذایی، مصرف غذا یا آب آلوده است. عامل مسمومیت، باکتریها، ویروسها، سموم و مواد شیمیایی هستند که بعد از ورود به بدن انسان، منجر به شکم درد، تهوع، اسهال و استفراغ می‌شوند. گوشت خام، غذایی که بصورت روباز در کنار پیاده رو فروخته می‌شود و آب آلوده معمولا حامل میکروبهای بیماریزا هستند.

گرما زدگی

اگر در یک روز داغ تابستانی دچار سر درد، خشکی پوست، گرفتگی عضله، ضعف، استفراغ، افزایش ضربان قلب و یا تنگی نفس شُدید، احتمالا دچار گرما زدگی شده‌اید. اولین علامت گرما زدگی، سرگیجه است که معمولا حالتهای زیاد دیگری مانند حالت تهوع و غش کردن را به دنبال دارد. اما وقتی شدید شود ممکن است فرد به اغما فرو برود. برای پیشگیری از گرما زدگی پزشکان توصیه می‌کنند باید از چند لایه لباس پوشیدن که باعث حفظ گرما در بدن می‌شود اجتناب کنید. ماندن در جای خنک‌تر و هیدراته نگه داشتن بدن نیز توصیه شده است.

آفتاب سوختگی

قرار گرفتن در معرض نور خورشید برای مدتهای طولانی برای انسان ضرر دارد زیرا اشعه‌ی فرابنفش خورشید در بدن نفوذ می‌کند. افرادی که پوست‌شان ملانین کمتری تولید می‌کند بیشتر مستعد سرطان پوست هستند. طی روزهای گرم تابستان وقتی که فرد برای مدت طولانی در معرض خورشید قرار می‌گیرد، پوست‌ قرمز و خشک و خارش دار شده و ممکن است ترکهایی نیز بوجود بیاید. سپس فرد معمولا احساس سرما می‌کند، می‌لرزد، تهوع دارد، حالت تب گونه دارد و گاهی علائمی مشابه آنفلوآنزا از خود نشان می‌دهد. اگر سلولهای پوست خیلی بسوزند ممکن است تاولهایی روی پوست ظاهر شده و در مراحل بعدی پوست ِ مُرده، پوسته شود. بهترین راه جلوگیری از آفتاب سوختگی استفاده از ضد آفتاب با SPF 30 یا بالاتر است.

بثورات پوستی

در فصل تابستان، بثورات یا کهیرهای پوستی، یک مشکل رایج پوستی در میان کودکان و بزرگسالان است. این اتفاق معمولا زمانی می‌افتد که فرد زیاد عرق می‌کند. عرق در لباس جمع شده و سایش مدام این لباس با پوست و یا پوشیدن لباس خیس از عرق برای مدت طولانی موجب خارش و نهایتا کهیر پوستی می‌شود. قرمزی پوست، خشکی و حساس شدن پوست از علائم آشکار بثورات پوستی‌اند.

آبله مرغان

آبله مرغان یکی از شایع‌ترین بیماریهای تابستان است که بصورت راش‌های پوستی ِ قرمز و کوچک و آبدار شروع شده و همراه با تب هستند. راش‌ها نهایتا به تاول‌های آبدار تبدیل می‌شوند که پوسته پوسته شده و روی پوست رد به جا می‌گذارند. افرادی که دیابت، سرطان، مشکل فشار خون، HIV و سل دارند و یا استروئید مصرف می‌کنند و یا آنهایی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند در معرض آبله مرغان هستند. معمولا ویروس آبله مرغان (واریسلا زوستر) پس از تماس با فرد مبتلا از راه دهان و بینی وارد بدن فرد می‌شود. در بسیاری از افراد، فعال شدن مجدد این ویروس موجب بروز بیماری زونا می‌شود. علائم معمول آبله مرغان شامل برآمدگی پوست، تاول، خارش پوست، تب بالا، از دست دادن اشتها و سر درد می‌شود که عموما بیشتر از یک یا دو هفته طول می‌کشد.

سرخک

سرخک هم یکی دیگر از بیماریهای تابستانی است. سرخک از جهت انتقال، شبیه آبله مرغان است. این بیماری معمولا لایه‌ی پشت حلق را تحت تاثیر قرار می‌دهد. ویروس پارامیکسو که عامل سرخک است در تابستان سریعتر تکثیر می‌شود. علائم اولیه‌ی سرخک، سرفه، تب شدید، گلو درد و قرمزی چشمهاست. در مراحل بعدی برجستگیهای ریز سفید رنگ و راش‌های سرخک در تمام بدن ظاهر می‌شوند. در بیشتر موارد، این راش‌ها از اطراف خط رویش مو و صورت شروع می‌شوند.

یرقان

یرقان بیماری است که منشاء آن از آب است. یرقان یا زردی می‌تواند ریشه در هپاتیت A داشته و اساسا در اثر مصرف آب و غذای آلوده بوجود می‌آید. یرقانی که به دلیل هپاتیت A منتشر شده از طریق مدفوع منتقل می‌شود. یعنی زمانی که فرد غیر مبتلا، غذا یا آب آلوده به مدفوع فرد مبتلا را مصرف ‌کند. اگر یرقان به موقع درمان نشود می‌تواند عملکرد کبد را تحت تاثیر قرار داده و موجب تولید بیش از حد زرداب شود. علائم آشکار یرقان شامل زرد شدن پوست و غشای مخاطی و سفیدی چشمها، مدفوع با رنگ روشن، ادرار تیره رنگ و خارش پوست می‌شود.

حصبه

حصبه از طریق مدفوع فرد آلوده به فرد سالم منتقل می‌شود. حصبه را تب حصبه نیز می‌نامند و یک بیماری آب آلوده است. این بیماری زمانی گسترش پیدا می‌کند که باکتری سالمونلا تیفی همراه آب و مواد غذایی وارد بدن انسان می‌شود. غذا و آب آلوده، زمینه‌ی مساعدی برای رشد باکتریها بوده و اگر مصرف شوند، به بدن حمله می‌کنند. علائم آشکار حصبه شامل ضعف، از دست دادن اشتها، خستگی، شکم درد و تب بالا می‌شود. واکسیناسیون، یک راهکار پیشگیرانه است.

اوریون

اوریون هم یکی دیگر از بیماریهای بسیار واگیردار تابستانی است. اوریون با عطسه و سرفه‌ی فرد مبتلا منتقل می‌شود. برخی از علائم آشکار اوریون شامل تورم غدد بزاقی، درد عضلانی، تب، سر درد، از دست دادن اشتها و ضعف می‌شود.

پیشگیری از بیماریهای تابستانی

دلیل اصلی بروز بیماریهای تابستانی، فراهم شدن زمینه‌ی مساعد آب و هوایی برای رشد باکتریها و ویروسها و سایر انگل‌هاست. در ادامه نکاتی را به شما توصیه می‌کنیم تا در برابر این عوامل بیماری‌زا خود را ایمن کنید.

  • طی ساعت های بسیار گرم روزهای تابستان از انجام فعالیت‌ در فضای باز خودداری کنید.
  • در معرض نور مستقیم خورشید نباشید و در مکان شلوغ قرار نگیرید.
  • آب و مایعات بیشتری بنوشید تا از دهیدراته شدن بدن پیشگیری کنید.
  • از ضد آفتاب با SPF بالاتر استفاده کنید تا از آسیبهای پوستی پیشگیری کنید.
  • از مصرف غذاهایی که در کنار جاده‌ها فروخته می‌شوند پرهیز کنید.
  • بیشتر میوه و سبزی بخورید.
  • کلاه لبه دار پهن به سر کنید.
  • لباسهای رنگ روشن بپوشید.
  • محیط‌ تان را تمیز و پاکیزه نگه دارید.

*healthylife

پاسخ دادن