قیمت تعادل ارز کجاست؟

احمد خادم ‏المله-مدیر مسئول-از هفته پیش که بازار ارز شاهد شوک سقوط قیمت بود، تا به امروز قیمت‏های مختلفی برای انواع ارز اعلام می‏شود که برخی به شوخی از آن به عنوان «دلار جهانگیری»، «نیمایی»، «نهاوندیان»، «حیاتی» (صدا و سیما)، «بانکی»، «صرافی»، «فردوسی» و …. یاد می‏کنند .

تهران- اقتصاد برتر-14 مهر 97

خصوصا اینکه رسانه‏ های دولتی نیز در یک اقدام هیجانی مکرر از کاهش بیشتر ارزش دلار در مقابل ریال صحبت می‏کنند و رقم آن را بین 6-7 هزار تومان تعیین می‏کنند که بازار به شوخی از آن به عنون دلار صدا و سیما و حیاتی اسم می‏برد. اینکه ارزش دلار سقوط کرد اقدام خوشحال کننده ‏ای بود که بر قیمت در سایر بخش‏های اقتصاد از جمله محصولات صنعتی خصوصا خودرو، مسکن و مواد غذایی تاثیر مثبت داشت و دستکم اینکه جلوی افزایش قیمت‏های بی‏رویه به بهانه افزایش قیمت ارز را گرفت و در برخی کالاها نیز شاهد کاهش قیمت و رونق اندک معاملات خصوصا در مسکن و خودرو در چند روز گذشته بودیم.

این تحول در بازار ارز قطعا باعث خرسندی مردم و نا امیدی دشمنان خصوصا در شرایط رجز خوانی‏های آمریکا و در آستانه تحریم‏های آبان شد. کارشناسان دلایل مختلفی را برای کاهش قیمت ارز در هفته گذشته اعلام می‏کنند که عمده ترین آن تزریق ارز بانک مرکزی به بازار و فضای روانی ایجاد شده از سوی رسانه‏های همگانی بود. این تحول هر دلیلی داشته باشد اقدام بجا و پسندیده‏ای بود که پس از ماه‏ها التهاب باعث آرامش بازار و جامعه شد. اما نکته مهم در این تحول تداوم ثبات آرامش در بازار است که ارزش آن از افت دلار مهم‏تر است زیرا اگر دولت و بانک مرکزی نتوانند آرامش و ثبات را به بازار بازگردانند متاسفانه سایر بخش‏های کشور نیز تحت تاثیر قرار خواهند گرفت .

از آن مهم‏تر اینکه اگر دوباره شاهد افزایش قیمت ارز باشیم اعتماد عمومی به مدیریت دستگاه‏های حاکمیتی بیش از پیش آسیب خواهد دید. در این بین طرح قیمت‏های غیر منطقی برای دلار نظیر اینکه قیمت به 5 – 6 یا 7 هزار تومان باز خواهد گشت و تبلیغ و تاکید روی آن یک اقدام نسنجیده است که دستاورد کاهش و توقف رشد قیمت کنونی ارزهای خارجی را از بین خواهد برد. دولت باید تلاش کند بر اساس تئوری‏های علمی و منطقی که یکی از آنها تئوری «برابری قدرت خرید» است قیمت مناسبی را برای دلار تعیین کند و برای تثبیت آن بکوشد تا مردم تکلیف معاملات ارزی خود در بازار را بدانند و کسب و کار بر اساس معیار تثبیت شده قیمت ارز رونق بگیرد و آرامش بازار باز گردد.

اینکه ما دائم صحبت از کاهش ارزش دلار کنیم و انواع قیمت‏ها به نام‏های مختلف را در بازار ترویج کنیم، عین بی‏ ثباتی در بازار است که به رکود کسب و کار دامن خواهد زد و بناچار دستگاه‏های نظارتی و حاکمیتی نیز مجبور خواهند شد جماعت بزرگی از مرتبطین با ارز خارجی را آماج برخوردهای خود قرار دهند که تداوم این روند نه تنها مشکلی از جامعه حل نخواهد کرد بلکه دامنه مشکلات را افزایش خواهد داد و احتمالا منجر به ایجاد هرج و مرج در بازار ارز خواهد شد. این بی‏تدبیری به معنی آب در هاون کوفتن و در میدان دشمن بازی کردن است.

در این شرایط که طمع کاران بازار ارز تجربه خوبی کسب کردند و مردم نیز از فضای ایجاد شده خوشحال هستند، فرصت را غنیمت شمرده و تصمیمی اتخاذ کنیم که به ثبات و آرامش در بازار بینجامد. همه صاحب‏نظران و کارشناسان اقتصاد اعتقاد دارند تعیین قیمت ارز دستوری نیست و در تعیین قیمت متعادل حتما باید به عوامل بنیادی و شاخص‏های مرتبط با تعیین قیمت تعادلی ارز توجه کرد تا قیمت تعیین شده ماندگار باشد و منجر به آرامش و ثبات بازار شود. بر اساس نظریه‏های علم اقتصاد منطقی نیست که نرخ تورم در کشور سال‏های متمادی شاهد افزایش حداقل ده درصدی بیشتر از میانگین جهانی باشد، بعد بخواهیم با اجبار نرخ برابری ریال با ارز خارجی پایین‏تر از تعادل شاخص‏ها حفظ شود! قطعا نخواهیم توانست قیمت ارز را پایین تر از سطح تعادل نگهداریم و این نقطه آنجاست که دوباره شاهد رها شدن فنر کنترل قیمت ارز و جهش یکباره آن خواهیم بود که این بار اگر چنین اتفاقی روی دهد به سادگی قادر به کنترل بازار نخواهیم بود.

نویسنده معتقد است امروز که بانک مرکزی و دولت تسلط نسبی به بازار ارز پیدا کرده‏اند با تصمیم معقول و منطقی باید به نقطه تعادل قیمت ارز برسند و تلاش کنند قیمت را در نقطه مشخصی تثبیت کنند که همه بخش‏های اقتصاد تکلیف خود را با قیمت ارز بدانند. نباید اجازه دهیم تصمیمات هیجانی و سیاسی و دمیدن در بوق کاهش غیر منطقی قیمت ارز شرایط مناسب کنونی را بر هم بزند.

پاسخ دادن